Samenvatting behandeling spraak jaar 2

Spraak behandelen
1.1 fonologische ontwikkeling en contrastontwikkeling


 Vocaal vs Consonant
 1. Stem Stemhebbend vs Stemloos
 2. Wijze Obstruent vs Sonorant
 Obstruent: obstructie gedeeltelijk of geheel
 Explosief bijv. p
 Fricatief bijv f
 Sonorant: geen obstructie maar ‘open’
 Nasaal
 Liquidae (lateraal/ rhotisch)
 Semivocalen / halfklinkers / glijklanken
 3. Plaats
 Labiaal (labiodentaal, bilabialen)
 Coronaal (alveolair/ palataal)
 Dorsaal (velaren/ uvulair)
 Laryngeaal (glottaal)
Verwervingsvolgorde:
 Consonanten: van voor naar achter
 Vocalen: van achter naar voor

,Wat is fonologie?
 Klankleer van een bepaalde taal
- maken van woorden;
- klanken in een bepaalde volgorde;
- betekenisonderscheidende functie


Processen betrokken bij taal en spraak:
 Conceptualisator: bedenken van een boodschap
 Preverbale boodschap: idee v boodschap, nog niet uitgesproken
 Formulator: structuur
 grammaticale codering: info uit lexicon: woordbetekenissen en
woordvormen
 fonologische codering: fonemen op de juiste plek + toepassing
fonologisch regels van het Nederlands
 Fonetisch plan: planning van de opeenvolgende bewegingen
 Articulator: uitvoer

,Taal- en spraakproductiemodel van Levelt (1989)




Verwerving
 In het algemeen kan men zeggen dat op de leeftijd van 3 jaar er een
consistente productie gezien wordt van een aantal klanken, daarna een
geleidelijke uitbreiding van het repertoire
 Op 6-jarige leeftijd zijn meestal alle klanken en klankcombinaties verworven


Verwervingsvolgorde volgens beers
Nederlands
Spontane spraak
Initiale consonanten(begin woord)

,  Verwerving van contrasten  contrastontwikkeling (voor of achter in de
mond bijv)
 Verwerving van distinctieve kenmerken
 Kinderen verwerven geen individuele klanken, maar kenmerken die gekoppeld
zijn aan klanken




Contrastgraad 1: leeftijd 1;03 – 1;08 jaar
[sonorant], [labiaal], [coronaal]
manier plaats plaats
Bijbehorende klanken: p, t, m, n, j
 Contrast: labiaal tegenover coronaal, vb. p-t
 Contrast: sonorant tegenover explosief vb. m-p


Contrastgraad 2 – 1;09 – 1;11 jaar
Plaatscontrast [dorsaal]
Bijbehorende klank: /k/
 Contrast: labiaal of coronaal tegenover dorsaal, vb. p – k