2021-2022 FEBE DE WINNE 2OSO
PROJECT NEDERLANDS 1
H1. TAALBELEID
= De structurele + strategische poging van een schoolteam om de onderwijspraktijk aan te passen aan de
taalleerbehoeften van de leerlingen met het oog op het bevorderen van hun algehele ontwikkeling + het
verbeteren van hun onderwijsresultaten.
STRUCTUREEL?
- Aan een taalbeleid werkt een team samen.
Elk vak en dus ook elke vakleerkracht is betrokken partij: ‘Elke leraar is een taalleraar’.
- Niet enkel als remediëring, maar ook als preventie:
à Taalbeleid wordt ‘structureel’ als het de hele structuur van een school treft, als niet alleen het luik
‘remediëring van taal- en leerproblemen’ een rol speelt maar als elke leerkracht in haar dagelijkse
praktijk zo bewust, efficiënt en effectief mogelijk met taal probeert om te gaan opdat leren – via taal
en/ of van taal – maximaal bevorderd wordt.
STRATEGISCH?
- Denken én doen
o Planning = Bepalen van doelen/middelen/acties.
o Permanente evaluatie = Tijdens het handelen reflecteren op doelen + bijsturen.
o Reflectie = Evaluatie van de doelen.
- Taalbeleidscyclus
= Nooit af, stopt nooit maar blijft doorgaan.
o De taalrealiteit verandert continue
Bv. De leerlingensamenstelling, leerkrachten, door bepaalde doelen na te streven is het nodig
om daarna weer andere doelen te formuleren.
o Een taalbeleid = proces
Als een school de ≠ fases van de cyclus doorlopen heeft, dan start hij opnieuw.
-1-
,2021-2022 FEBE DE WINNE 2OSO
TAALBELEIDSCYCLUS
= Het startpunt is de beginsituatie. Van daaruit worden doelstellingen
geformuleerd waaraan acties worden gekoppeld + uiteindelijk worden
zowel de acties als de doelstellingen geëvalueerd.
Na de evaluatie kan de taalbeleidscyclus opnieuw van start door de
nieuwe beginsituatie.
Steeds op 3 niveaus:
- Op niveau van de leerling
- Op niveau van de klas
- Op niveau van de school
Doelstellingen kunnen geformuleerd worden op korte + lange termijn.
à Wat willen we bereiken met de leerlingen? Met de klassen? Met de
school?
VOORBEELD:
- Taal als expliciet doel
o Leerling: De leesvaardigheid van alle leerlingen verhogen
o Klas: Meer aandacht besteden aan begrijpend lezen in de lessen NL
o School: Team bekwaamt zich op het vlak van begrijpend lezen.
- Taal als middel om niet-talig doel te bereiken
o Leerling: Halen van doelstellingen technologische opvoeding
o Klas: Binnen T.O meer concrete/interactieve opstappen naar abstract taalgebruik
o School: Team leert taal inzetten als efficiënt instructiemiddel
à Taal speelt een rol + is een middel om een niet-talig doel te bereiken in een niet-talig vak!
-2-
, 2021-2022 FEBE DE WINNE 2OSO
1.1 BEGINSITUATIE
Elk taalbeleidsplan ziet er van elke school anders uit.
à Elke school moet voor zich een beginsituatieanalyse maken.
Allerlei gegevens verzamelen over:
- De leerlingen Wat weten we over de leerlingen op het vlak van taal?
- De klas Hoe gaan we in de klas met taal om?
- De school Wat doen we op dit moment rond taal en taalbeleid op schoolniveau?
De ≠ gegevens kan je op ≠ manieren verzamelen.
Bv. observaties, examen(resultaten), vragenlijsten, interviews, taaltesten…
O.b.v. de verzamelde gegevens wordt een SWOT-analyse gemaakt wat de school toelaat om doelstellingen te
formuleren.
BEGINSITUATIE ACHTERHALEN
LEERLINGEN
- Taaltoetsen/taaltesten
= Nieuwe leerlingen in het SO zijn sinds 2014 verplicht om een taaltest af te leggen.
- Achtergrondgegevens
o Motivatie en taalattitudes
= Hoe staan de leerlingen tegenover taal?
o Socio-economische achtergrond
Onderzoek toont aan dat er een sterke link is met een lage socio-eco achtergrond – lage
onderwijsprestaties
o Taalachtergrond en taalgebruik van leerlingen buiten de schooluren
Bv. taalpassen
o Participatie in de klas
= Hoe werken de leerlingen mee in de klas?
KLAS
- Wordt er al aan taalbeleid gewerkt in de klas? (= mesoniveau)
- Vragenlijsten
- Informanten (= collega’s en directie, leerlingen, ouders, externe ondersteuners)
à Geen testen op dit niveau.
SCHOOL
- Wordt er al aan taalbeleid gewerkt op school? (= macroniveau)
- Informanten (= directie en kernteam, leerlingen, ouders, externe ondersteuners)
-3-
PROJECT NEDERLANDS 1
H1. TAALBELEID
= De structurele + strategische poging van een schoolteam om de onderwijspraktijk aan te passen aan de
taalleerbehoeften van de leerlingen met het oog op het bevorderen van hun algehele ontwikkeling + het
verbeteren van hun onderwijsresultaten.
STRUCTUREEL?
- Aan een taalbeleid werkt een team samen.
Elk vak en dus ook elke vakleerkracht is betrokken partij: ‘Elke leraar is een taalleraar’.
- Niet enkel als remediëring, maar ook als preventie:
à Taalbeleid wordt ‘structureel’ als het de hele structuur van een school treft, als niet alleen het luik
‘remediëring van taal- en leerproblemen’ een rol speelt maar als elke leerkracht in haar dagelijkse
praktijk zo bewust, efficiënt en effectief mogelijk met taal probeert om te gaan opdat leren – via taal
en/ of van taal – maximaal bevorderd wordt.
STRATEGISCH?
- Denken én doen
o Planning = Bepalen van doelen/middelen/acties.
o Permanente evaluatie = Tijdens het handelen reflecteren op doelen + bijsturen.
o Reflectie = Evaluatie van de doelen.
- Taalbeleidscyclus
= Nooit af, stopt nooit maar blijft doorgaan.
o De taalrealiteit verandert continue
Bv. De leerlingensamenstelling, leerkrachten, door bepaalde doelen na te streven is het nodig
om daarna weer andere doelen te formuleren.
o Een taalbeleid = proces
Als een school de ≠ fases van de cyclus doorlopen heeft, dan start hij opnieuw.
-1-
,2021-2022 FEBE DE WINNE 2OSO
TAALBELEIDSCYCLUS
= Het startpunt is de beginsituatie. Van daaruit worden doelstellingen
geformuleerd waaraan acties worden gekoppeld + uiteindelijk worden
zowel de acties als de doelstellingen geëvalueerd.
Na de evaluatie kan de taalbeleidscyclus opnieuw van start door de
nieuwe beginsituatie.
Steeds op 3 niveaus:
- Op niveau van de leerling
- Op niveau van de klas
- Op niveau van de school
Doelstellingen kunnen geformuleerd worden op korte + lange termijn.
à Wat willen we bereiken met de leerlingen? Met de klassen? Met de
school?
VOORBEELD:
- Taal als expliciet doel
o Leerling: De leesvaardigheid van alle leerlingen verhogen
o Klas: Meer aandacht besteden aan begrijpend lezen in de lessen NL
o School: Team bekwaamt zich op het vlak van begrijpend lezen.
- Taal als middel om niet-talig doel te bereiken
o Leerling: Halen van doelstellingen technologische opvoeding
o Klas: Binnen T.O meer concrete/interactieve opstappen naar abstract taalgebruik
o School: Team leert taal inzetten als efficiënt instructiemiddel
à Taal speelt een rol + is een middel om een niet-talig doel te bereiken in een niet-talig vak!
-2-
, 2021-2022 FEBE DE WINNE 2OSO
1.1 BEGINSITUATIE
Elk taalbeleidsplan ziet er van elke school anders uit.
à Elke school moet voor zich een beginsituatieanalyse maken.
Allerlei gegevens verzamelen over:
- De leerlingen Wat weten we over de leerlingen op het vlak van taal?
- De klas Hoe gaan we in de klas met taal om?
- De school Wat doen we op dit moment rond taal en taalbeleid op schoolniveau?
De ≠ gegevens kan je op ≠ manieren verzamelen.
Bv. observaties, examen(resultaten), vragenlijsten, interviews, taaltesten…
O.b.v. de verzamelde gegevens wordt een SWOT-analyse gemaakt wat de school toelaat om doelstellingen te
formuleren.
BEGINSITUATIE ACHTERHALEN
LEERLINGEN
- Taaltoetsen/taaltesten
= Nieuwe leerlingen in het SO zijn sinds 2014 verplicht om een taaltest af te leggen.
- Achtergrondgegevens
o Motivatie en taalattitudes
= Hoe staan de leerlingen tegenover taal?
o Socio-economische achtergrond
Onderzoek toont aan dat er een sterke link is met een lage socio-eco achtergrond – lage
onderwijsprestaties
o Taalachtergrond en taalgebruik van leerlingen buiten de schooluren
Bv. taalpassen
o Participatie in de klas
= Hoe werken de leerlingen mee in de klas?
KLAS
- Wordt er al aan taalbeleid gewerkt in de klas? (= mesoniveau)
- Vragenlijsten
- Informanten (= collega’s en directie, leerlingen, ouders, externe ondersteuners)
à Geen testen op dit niveau.
SCHOOL
- Wordt er al aan taalbeleid gewerkt op school? (= macroniveau)
- Informanten (= directie en kernteam, leerlingen, ouders, externe ondersteuners)
-3-
