Les 1: Vocht
= een van de hoofdoorzaken van bouwschade
Bouwfysisch verkeerd opgezette constructies = de oorzaak van de moeilijkheden
Zichtbare schade
• Lijmhydrolyse bij spaanplaten
• Blaasvorming bij bitumineuze dakbedekkingen
Onzichtbare schade
• Afname van thermische isolerende eigenschappen
• Vermindering van de sterke eigenschappen
is dus noodzakelijk om te weten welke fysische processen er zich afspelen binnenin een
constructie
1.Verschil tussen waterdicht en dampdicht
Waterdicht Dampdicht
≠ dampdicht ≠ waterdicht
strengere voorwaarden aangezien een
watermolecule in gasvormige toestand kleiner
is dan in vloeibare toestand
• Gasvormige molecule kan zich
makkelijker verplaatsen doorheen de
constructie dan een watermolecule in
een vloeibare toestand
• Poreuze materialen met open poriën kunnen binnenin de massa wel vochtig worden
• Niet-poreuze materialen + poreuze materialen met gesloten poriën kunnen niet binnenin de
massa vochtig worden
2.De verschillende mechanisme van vochttransport
Vocht komt in een constructie of materiaal terecht als
• gevolg van watertransport en/of damptransport
• gevolg van regenopname en regendoorslag vooral in regenachtig klimaat
tijdens bouwproces kan er regen vallen dat materialen tijdelijk opnemen
• externe waterdruk : het bepalen van het freatisch oppervlak is een verweven kennis
• verwerken van water in de materialen tijdens het bouwproces (beton, mortel, pleisterwerk,
chapes)
• toevalligheden: waterlek, ondichte/beschadigede voeg, etc.
kan tot schade leiden bij het ingebruikname van het gebouw
Hygroscopiciteit: bij hoge relatieve luchtvochtigheden kan het hygroscopisch
evenwichtsvochtgehalte van een materiaal in een constructie zo hoog oplopen dat er problemen
ontstaan
Damptransport Watertransport
= transport als damp geschiedt via dampdiffusie = transport in vloeibare toestand
waarbij geen water in vloeibare toestand
aanwezig is Oorzaak: capillaire werking
, kan wel condenseren tot water (kan = uniek fysisch proces dat indruist tegen de
gebeuren door contact met lage temperatuur) zwaartekracht (opstijgend vocht)
3.Het verschil tussen oppervlaktecondensatie en inwendige condensatie
Oppervlaktecondensatie Inwendige condensatie
= condensatie op zichtbare wandoppervlakken = condensatie binnenin een constructie + veelal
onzichtbaar
! ernstig als het optreedt op een
binnenwandoppervlak ! ernstig wanneer er problemen ontstaan
• veelvuldig oppervlaktecondensatie =
voedingsbodem schimmelvorming
4.Fysische benadering van waterdamp in de lucht
Lucht = mengsel van droge lucht en waterdamp
• gas waarvan de druk kan worden bepaald: luchtdruk druk bepalen van enkel gedeelte
waar de damp zich bevindt: waterdampdruk/dampdruk/dampspanning
wanneer water verdampt zal er een waterdamp door de lucht worden opgenomen en zal de
waterdampcondensatie stijgen
• Lucht kan een hoeveelheid waterdamp bevatten; maar wel maar een maximale hoeveelheid
wanneer deze maximale hoeveelheid bereikt is: lucht is verzadigd met waterdamp
meer toevoer van waterdamp: damp wordt als waterdampdruppels zichtbaar
maximale hoeveelheid waterdamp, die als gas in de lucht aanwezig is, hangt fa van de
temperatuur: warme lucht kan meer opnemen dan koude lucht
Besluit:
• De hoeveelheid waterdamp die de lucht kan opnemen is beperkt.
• De lucht neemt des te minder waterdamp op naarmate de luchttemperatuur lager is.
• De maximale dampdruk noemen we de verzadigingsspanning p’ (Pa).