EPICURISME NIET KENNEN: ENKEL ID COLLEGES
ETHISCH RELATIVISME
Feitelijke pluraliteit aan opinies : vraag naar het relativisme inzake morele aangelegenheden
Ethisch relativisme: positie waarin ontkend wordt dat er normen zouden zijn die
Intersubjectief-universeel(voor allen en in alle omstandigheden) zouden gelden
RELATIVISTISCHE POSITIE
Descriptieve relativisme : ethische onenigheid tussen individuen , historische groepen ,
periodes,politico-geografische entiteiten
principiële ethische relativisme : normen verschillen omdat ze principieel onbeslisbaar zijn
VERKLARING
1. Relatief ten opzichte van het individu: eigen motieven en inzichten
Fundamentele ambiguïteit
2. Relatief ten opzichte van de geschiedenis : resultanten historische evoluties
3. Relatief ten opzichte van de natuur : etnocentrisme
4. Ethische discussies : subjectieve aanvoelen gepaard met willekeur
Universele claims = feitelijke rationaliseringen van particuliere belangen
Kritische functie
HOUDBAARHEID ETHISCH RELATIVISME
Is het morele volstrekt relatief? Verliezen we de verschillen uit het oog?
Oppervlakkige vezrschilllen
1. Toepassing rijkwijdte : evolutie
Polis (vrije burgers) -> vrouw, migranten
2. Beter inzicht in de feiten ( bv seksualiteit)
3. Verschillende situaties vragen verschillende toepassingen
1
2021-2022
,Hierarchei
Ethos kan niet afzien van waarden
Rol gemeenschap = absoluutheidskarakter
Theoretische contradictie
Tolerantie : ideaal <-> grond gedachte relativisme
= niet relatieve waarde met transindividuele en transculture geldigheid
Praktische contradictie
Opvattingentolerantie
Negatieve tolerantie Relativistische tolerantie
Afwijkende positie getolereerd Opvattingen staan als claims
tegenover elkaar
zijn alle opvattingen elkaar
waard?
2 houdingen :
Positief tolerantie Esthetische Respect
levensideaal niet- voor de
Uit respect ander van zijn persoon erken ik zijn geaangageerdhei ander wordt
d : indifferentisme illusorisch
recht voor identiteit ( bedrieglijk
GELUK ALS GRONDNORM
Grondtypes
teleologisch deontologisch
Doel door ons handelen bevorderd Wat is het motief , de oorsprong?
Waardevol : goed
Inhoud :
nut(consequentialisme) ,genot,geluk Grondvorm : plichtsethiek KANT-LEVINAS
Kwaliteit zelf handeling/intenties = in zichzelf
moreel
2
2021-2022
, Extreme vorm : resultaartsethiek
= welke middelen ook , het gaat erom om het Intentie-ethiek
doel te bereiken
Intentie belangrijk , resultaat niet
Er moet rechtvaardigheid zijn , ook als
de wereld vergaat
ARISTOTELES DE ETHIEK VAN HET GOEDE LEVEN
Aristoteles :
Ervaring / inzicht : gebaseerd op impirische kennis
Opvoeding ADG
Notities onderwijsinstelling (Ethica Nicomachea)
STATUUT ETHIEK : ETHISCH DENKEN WAT IS DAT?
Praktisch filosofische discipline
Zedelijkheidservaring in morele leefregels en gedragspatronen van de griekse cultuurgemeenschap
“ethiek van de vrije burger in de polis”
Vrije burger : een persoon die tijd had om na te denken bv een student
= NIET economisch productief
Sociale setting : krietiek burgers athene (geen vrouwen/slaven)
Individu in polis = deel vd gemeenschap
ONDERSCHEID
Theoretische wetenschap Poietische wetenschap Praktische wetenschap
Noodzakelijke,onveranderlijke , Maken/produceren veranderlijk
eeuwige ,universele
Ervaring/menselijk handelen
3
2021-2022
, Kennis vd werkelijkheid Technische kennis
= NIET weten
Mensen v vrije tijd slaven = beter doen
Grijze zone : nooit duidelijk wat
goed / kwaad is
Toeschouwer : kijkt nr de
werkelijkheid (NIET VAN NU:
experimenteert )
Volgens aristoteles niet
geschikt voor jonge mensen =>
radicaal, zwart - wit
Eupraxie : het gaat niet om de
kennis vd deug , maar de
deugd zelf , het goed handelen
= NIET epistème : betrouwbare
vaste kennis
= NIET approximatie : kennis
bij benadering
HANDELEN EN WETEN
Plato Aristoteles
Goede = het ideale , later Goede = hier en nu
Goede = transcedente norm van het zedelijke ; ontologisch fundament van het zedelijke
Prakton agathon = zedelijk goede
Slechts in zoverre en naarmate morele activiteit wordt gerealiseerd
Circulaire structuur vd ethiek : ethische reflectie slechts uit levenservaring geordend en gevormd
Inzicht structuur
4
2021-2022
ETHISCH RELATIVISME
Feitelijke pluraliteit aan opinies : vraag naar het relativisme inzake morele aangelegenheden
Ethisch relativisme: positie waarin ontkend wordt dat er normen zouden zijn die
Intersubjectief-universeel(voor allen en in alle omstandigheden) zouden gelden
RELATIVISTISCHE POSITIE
Descriptieve relativisme : ethische onenigheid tussen individuen , historische groepen ,
periodes,politico-geografische entiteiten
principiële ethische relativisme : normen verschillen omdat ze principieel onbeslisbaar zijn
VERKLARING
1. Relatief ten opzichte van het individu: eigen motieven en inzichten
Fundamentele ambiguïteit
2. Relatief ten opzichte van de geschiedenis : resultanten historische evoluties
3. Relatief ten opzichte van de natuur : etnocentrisme
4. Ethische discussies : subjectieve aanvoelen gepaard met willekeur
Universele claims = feitelijke rationaliseringen van particuliere belangen
Kritische functie
HOUDBAARHEID ETHISCH RELATIVISME
Is het morele volstrekt relatief? Verliezen we de verschillen uit het oog?
Oppervlakkige vezrschilllen
1. Toepassing rijkwijdte : evolutie
Polis (vrije burgers) -> vrouw, migranten
2. Beter inzicht in de feiten ( bv seksualiteit)
3. Verschillende situaties vragen verschillende toepassingen
1
2021-2022
,Hierarchei
Ethos kan niet afzien van waarden
Rol gemeenschap = absoluutheidskarakter
Theoretische contradictie
Tolerantie : ideaal <-> grond gedachte relativisme
= niet relatieve waarde met transindividuele en transculture geldigheid
Praktische contradictie
Opvattingentolerantie
Negatieve tolerantie Relativistische tolerantie
Afwijkende positie getolereerd Opvattingen staan als claims
tegenover elkaar
zijn alle opvattingen elkaar
waard?
2 houdingen :
Positief tolerantie Esthetische Respect
levensideaal niet- voor de
Uit respect ander van zijn persoon erken ik zijn geaangageerdhei ander wordt
d : indifferentisme illusorisch
recht voor identiteit ( bedrieglijk
GELUK ALS GRONDNORM
Grondtypes
teleologisch deontologisch
Doel door ons handelen bevorderd Wat is het motief , de oorsprong?
Waardevol : goed
Inhoud :
nut(consequentialisme) ,genot,geluk Grondvorm : plichtsethiek KANT-LEVINAS
Kwaliteit zelf handeling/intenties = in zichzelf
moreel
2
2021-2022
, Extreme vorm : resultaartsethiek
= welke middelen ook , het gaat erom om het Intentie-ethiek
doel te bereiken
Intentie belangrijk , resultaat niet
Er moet rechtvaardigheid zijn , ook als
de wereld vergaat
ARISTOTELES DE ETHIEK VAN HET GOEDE LEVEN
Aristoteles :
Ervaring / inzicht : gebaseerd op impirische kennis
Opvoeding ADG
Notities onderwijsinstelling (Ethica Nicomachea)
STATUUT ETHIEK : ETHISCH DENKEN WAT IS DAT?
Praktisch filosofische discipline
Zedelijkheidservaring in morele leefregels en gedragspatronen van de griekse cultuurgemeenschap
“ethiek van de vrije burger in de polis”
Vrije burger : een persoon die tijd had om na te denken bv een student
= NIET economisch productief
Sociale setting : krietiek burgers athene (geen vrouwen/slaven)
Individu in polis = deel vd gemeenschap
ONDERSCHEID
Theoretische wetenschap Poietische wetenschap Praktische wetenschap
Noodzakelijke,onveranderlijke , Maken/produceren veranderlijk
eeuwige ,universele
Ervaring/menselijk handelen
3
2021-2022
, Kennis vd werkelijkheid Technische kennis
= NIET weten
Mensen v vrije tijd slaven = beter doen
Grijze zone : nooit duidelijk wat
goed / kwaad is
Toeschouwer : kijkt nr de
werkelijkheid (NIET VAN NU:
experimenteert )
Volgens aristoteles niet
geschikt voor jonge mensen =>
radicaal, zwart - wit
Eupraxie : het gaat niet om de
kennis vd deug , maar de
deugd zelf , het goed handelen
= NIET epistème : betrouwbare
vaste kennis
= NIET approximatie : kennis
bij benadering
HANDELEN EN WETEN
Plato Aristoteles
Goede = het ideale , later Goede = hier en nu
Goede = transcedente norm van het zedelijke ; ontologisch fundament van het zedelijke
Prakton agathon = zedelijk goede
Slechts in zoverre en naarmate morele activiteit wordt gerealiseerd
Circulaire structuur vd ethiek : ethische reflectie slechts uit levenservaring geordend en gevormd
Inzicht structuur
4
2021-2022
