H9: Persoonlijkheid – je unieke combinatie van trekken
Inleiding
Ontstaan van het begrip ‘persoonlijkheid’
-theorieën: oudheid
-manier waarop we lekaar proberen doorgronden: langer dan de oudheid
-persoonlijkheidstypes: langer dan de oudheid
Het is pas sinds de laatste decennia dat het duidelijekr en duidelijker wordt dat de frontale
hersenkwab, die zich net achter de ogen & het voorhoofd bevindt, een belangrijke rol speelt bij onze
persoonlijkheid
Vb: wielrenner kreeg motorongeluk met hersenbloeding tot gevolg die leidde tot een frontaalsyndroom
= de frontale hersengebieden zijn beschadigd waardoor er een aantal persoonlijkheidsveranderingen
kunnen optreden
-‘ik ben een ander mens’, ‘ik ben een halve zot geworden’…
-over jezelf spereken in de 3e persoon
-last hebben van driften
-vreemde gedragingen… dit beseft die persoon zelf niet
1. Situering & definitie
Persoonlijkheid
= persona = masker
het verwijst naar
1. de manier waarop iemand zich voordoet, de manier waarop iemand bij anderen overkomt
2. de maskers die op het toneel werden gebruikt & waarin heel uitvergrote, karakturale
trekken werden afgebeeld van een persoon/personnage
Het hypothetisch construct persoonlijkheid
1:
= men veronderstelt wel dat er zoiets als ‘persoonlijkheid’ bestaat maar het is moeilijk te
vatten wat dat dan precies is
Zeer abstract, theorethisch begrip ondanks de concrete kenmerken die men ervan
kan aantonen
TOCH: persoonlijkheid via een omweg bestuderen via het uiterlijk waarneembaar gedrag
= het geeft ons een idee van persoonlijkheid, maar toch zijn de afleidingen die we maken van
gedrag naar veronderstelde persoonlijkheid nooit zeker
2:
= persoonlijkheid is sterk afhankelijk van het theoretisch model van de persoon
theorethisch model gaat samen met onze mensvisie / stroming
, De kern van de definitie
= 4 gemeenschappelijke aspecten die in 1000’en definities van persoonlijkheid terug te
vinden zijn
1. Persoonlijkheid heeft een dyamische functie
= persoonlijkheid geeft aanzet tot het stellen van gedrag, stuurt ons gedrag
-heel veel verschillende gedragingen sturen op dezelfde manier omdat de
achterliggende persoonlijkheid ons beïnvloedt
2. Systeem van gedragingen
= een geheel van gedragingen die elkaar wederzijds beïnvloeden en op elkaar zijn
afgestemd
-onze persoonlijkheid heeft een gelijkaardige invloed op allerlei verschillende
gedragingen
-gedragingen zijn erop gericht hetzelfde doel te bereiken
II
Affectieve & connatieve factoren, maar ook vaardigheden, cognitie, gedragsstijlen,
dynamische tendensen, attitudes…
3. Stabiliteit
a) stabiele persoonlijkheid
= de persoonlijkheid wordt evrondersteld stabiel te blijven doorheen heel ons leven
MAAR: wel enigszins wijzigingen door onze ervaringen & leerprocessen doorheen het
leven
b) men spreekt ook over stabiliteit tussen situaties
= de persoonlijkheid zorgt ervoor dat we ons in zeer verschillende situaties toch op een
zeer gelijkaardige / herkenbare manier zullen gedragen
voorspelbaar gedrag
4. Uniciteit ( en dus: identiteit)
= door onze persoonlijkheid en onze zeer specifieke combinatie van
persoonlijkheidstrekken zijn wij uniek
een individu omringd door andere individuen zonder gelijken
Definitie: persoonlijkheid is het geheel van de stabiele eigenschappen die het gedrag
initieren en sturen en dat een persoon uniek maakt
Opmerking: de definitie van persoonlijkheid is nooit af, zal nooit het hele spectrum
van perosonlijkheid omvatten
Inleiding
Ontstaan van het begrip ‘persoonlijkheid’
-theorieën: oudheid
-manier waarop we lekaar proberen doorgronden: langer dan de oudheid
-persoonlijkheidstypes: langer dan de oudheid
Het is pas sinds de laatste decennia dat het duidelijekr en duidelijker wordt dat de frontale
hersenkwab, die zich net achter de ogen & het voorhoofd bevindt, een belangrijke rol speelt bij onze
persoonlijkheid
Vb: wielrenner kreeg motorongeluk met hersenbloeding tot gevolg die leidde tot een frontaalsyndroom
= de frontale hersengebieden zijn beschadigd waardoor er een aantal persoonlijkheidsveranderingen
kunnen optreden
-‘ik ben een ander mens’, ‘ik ben een halve zot geworden’…
-over jezelf spereken in de 3e persoon
-last hebben van driften
-vreemde gedragingen… dit beseft die persoon zelf niet
1. Situering & definitie
Persoonlijkheid
= persona = masker
het verwijst naar
1. de manier waarop iemand zich voordoet, de manier waarop iemand bij anderen overkomt
2. de maskers die op het toneel werden gebruikt & waarin heel uitvergrote, karakturale
trekken werden afgebeeld van een persoon/personnage
Het hypothetisch construct persoonlijkheid
1:
= men veronderstelt wel dat er zoiets als ‘persoonlijkheid’ bestaat maar het is moeilijk te
vatten wat dat dan precies is
Zeer abstract, theorethisch begrip ondanks de concrete kenmerken die men ervan
kan aantonen
TOCH: persoonlijkheid via een omweg bestuderen via het uiterlijk waarneembaar gedrag
= het geeft ons een idee van persoonlijkheid, maar toch zijn de afleidingen die we maken van
gedrag naar veronderstelde persoonlijkheid nooit zeker
2:
= persoonlijkheid is sterk afhankelijk van het theoretisch model van de persoon
theorethisch model gaat samen met onze mensvisie / stroming
, De kern van de definitie
= 4 gemeenschappelijke aspecten die in 1000’en definities van persoonlijkheid terug te
vinden zijn
1. Persoonlijkheid heeft een dyamische functie
= persoonlijkheid geeft aanzet tot het stellen van gedrag, stuurt ons gedrag
-heel veel verschillende gedragingen sturen op dezelfde manier omdat de
achterliggende persoonlijkheid ons beïnvloedt
2. Systeem van gedragingen
= een geheel van gedragingen die elkaar wederzijds beïnvloeden en op elkaar zijn
afgestemd
-onze persoonlijkheid heeft een gelijkaardige invloed op allerlei verschillende
gedragingen
-gedragingen zijn erop gericht hetzelfde doel te bereiken
II
Affectieve & connatieve factoren, maar ook vaardigheden, cognitie, gedragsstijlen,
dynamische tendensen, attitudes…
3. Stabiliteit
a) stabiele persoonlijkheid
= de persoonlijkheid wordt evrondersteld stabiel te blijven doorheen heel ons leven
MAAR: wel enigszins wijzigingen door onze ervaringen & leerprocessen doorheen het
leven
b) men spreekt ook over stabiliteit tussen situaties
= de persoonlijkheid zorgt ervoor dat we ons in zeer verschillende situaties toch op een
zeer gelijkaardige / herkenbare manier zullen gedragen
voorspelbaar gedrag
4. Uniciteit ( en dus: identiteit)
= door onze persoonlijkheid en onze zeer specifieke combinatie van
persoonlijkheidstrekken zijn wij uniek
een individu omringd door andere individuen zonder gelijken
Definitie: persoonlijkheid is het geheel van de stabiele eigenschappen die het gedrag
initieren en sturen en dat een persoon uniek maakt
Opmerking: de definitie van persoonlijkheid is nooit af, zal nooit het hele spectrum
van perosonlijkheid omvatten
