Samenvatting les celcultivatie

Celcultivatie
Wat
Cellen laten groeien onder gecontroleerde omstandigheden
-> verkregen van meercellige eukaryoten
-> ook menselijke cellen, plantencellen, schimmels, microben
-> eenvoudigste vorm van een celcultuur: groeien van cellen in een artificieel milieu van:
 Nutriënten (cultuurmedium)
 Groeioppervlak (celcultuur recipiënten)
 Ideale condities T, vochtigheid, atmosfeer

Waarom
-> minder dierexperimenten
-> verschil met dier-/orgaanexperimenten:
 Laat toe om onder gestandaardiseerde condities te werken
 geen systemische, hormonale, neurale of hemodynamische factoren
 Laat toe om effecten van geselecteerde mediatoren op celproliferatie, transportactiviteiten,
celadhesie en migratie te bestuderen
 Waardevol voor bestuderen IC gebeurtenissen (receptor-ligand interactie)

Toepassingen
1. Screenen/testen van nieuwe therapeutische compounds
-> nieuwe geneesmiddelen moeten verschillende fasen doorlopen voor ze kunnen worden
goedgekeurd en gecommercialiseerd
-> pre-klinische fase: testen op dieren: testen toxiciteit, efficiëntie
-> beschikbaarheid celcultuurmodellen: testen uitvoeren in vitro waardoor het aantal dieren
kan worden gereduceerd + goedkoper
2. Productie van therapeutisch relevante biologische compounds: horonen, eiwitten, AL
-> recombinante DNA techniek
-> complexe geneesmiddelen die niet via chemische synthese kunnen worden geproduceerd
3. Ontwikkelen van vaccins
4. Fundamenteel onderzoek (regeneratieve geneeskunde) en stamcelonderzoek
5. In vitrofertilisatie

Soorten celcultuur
Primaire celcultuur
 Geïsoleerd uit weefsels en lichaamsvochten van mens en dier
 Vanaf isolatie van cellen tot ze confluentie hebben bereikt
o Confluentie = volledige oppervlak bedekt
 Confluentie: cellen worden gesubcultiveerd
 Na eerste subcultivatie -> primaire cultuur = cellijn
 Cellen delen beperkt tot ze senescent worden  eindige cellen

Voordelen Nadelen
-> reflecteren de in vivo functionaliteit dan -> functioneel gedifferentieerde primaire
continue cellijnen culturen: beperkte levensduur
-> behoud normale inverse relatie tussen -> cel-specifieke functies verminderen in tijd
celgroei en differentiatie (kan verbeterd worden door gebruik van ECM,
co-culturen)

1

, -> beperkt reproduceerbaar
-> berperkte beschikbaarheid en ethisch dosier
belangrijk bij gebruik van materiaal

Functionaliteit = afhankelijk van aantal passages, bij te veel passages -> grootste groepcapaciteit gaat
domineren

Permanente cellijnen/ continue cellijnen
 Afgeleid van tumoren
 Geïmmortaliseerd: via transformatie van primaire cellen door introductie van oncogenen ->
onbeperkte proliferatiecapaciteit
 Commercieel verkrijgbaar
 Hoge reproduceerbaar
 Verlies functionele eigenschappen originele cel

Voorbeeld:
-> Hela cellen: baarmoederhalscellen
-> chinese hamster ovary cells (CHO): normaal aantal chromosomen i.v.m. niet getransformeerde
celtype
-> HepG2: humane levertumor cellijn: sterk gedifferentieerd tot levercel en synthetiseert dus in vitro
specifieke serumeiwitten afkomstig van de lever
-> UMR-106 rat osteosarcoma cellijn: botvormende cellen van de rat




Fibroblasten: afkomstig van stukjes huid
 Snelle verdubbelingstijd
 GF niet nodig
 Produceren ECM, sterke adhesie

Lymfocyten: na scheiding van andere BV door evenwichtsdichtheidcentrifugatie

Endotheelcellen: uit navelstreng

Niercellen: na nefrectomie
 Mogelijkheid tot cultivatie van verschillende celtypes

Vasculaire gladde spiercellen:
 Media van vaatweefsel
 Gebruikt als in vitro model van vasculaire calcificatie

Osteoblasten: van fetale ratcalvaria of stromale beenmergcellen




2