Investeringsanalyse
Inhoudsopgave
Inhoudelijke inleiding ................................................................................................................................. 4
De tijdwaarde van geld ............................................................................................................................... 4
Kapitalisatieformule............................................................................................................................................. 5
Contante waarde of actuele waarde (=present value) ........................................................................................ 5
Perpetuïteit .......................................................................................................................................................... 7
Exponentieel groeiende perpetuïteit ................................................................................................................... 7
Annuïteit............................................................................................................................................................... 8
Slotwaarde van een annuïteit .............................................................................................................................. 9
Samenhang tussen interest- of verdisconteringsvoeten die betrekking hebben op periodes van een
verschillende omvang ........................................................................................................................................ 10
Waardering van obligaties ........................................................................................................................ 11
Definitie van een obligatie (= bond)................................................................................................................... 11
Basisterminologie............................................................................................................................................... 11
Voorbeeld ........................................................................................................................................................... 12
Waardering van een typische obligatie bij uitgifte ............................................................................................ 12
Voorbeeld aan de hand van de eerste benadering ............................................................................................ 13
Voorbeeld aan de hand van de tweede benadering .......................................................................................... 13
Bijkomende terminologie ................................................................................................................................... 14
Herneming voorbeeld ........................................................................................................................................ 14
Fundamentele relatie tussen rentevoeten en waardes / koersen van obligaties .............................................. 15
Welke rendementsmaatstaven worden gebruikt m.b.t. obligaties? ................................................................. 16
Bijkomende terminologie ................................................................................................................................... 16
Obligaties en risico ............................................................................................................................................. 16
De yieldcurve ...................................................................................................................................................... 18
Obligaties en risico ............................................................................................................................................. 18
Enkele speciale types obligaties ......................................................................................................................... 18
Waardering van aandelen ......................................................................................................................... 19
Definitie van een aandeel .................................................................................................................................. 19
Basisterminologie............................................................................................................................................... 19
Wat is het belang van de waardering van aandelen ......................................................................................... 19
Geven aandelenkoersen de liquidatiewaarde weer? ......................................................................................... 19
Geven aandelenkoersen de boekwaarde weer? ................................................................................................ 20
Hoeveel is men bereid voor een aandeel te betalen? ........................................................................................ 20
1
, Eerste benadering ......................................................................................................................................... 20
Tweede benadering ...................................................................................................................................... 21
Toepassing algemene benaderingen ................................................................................................................. 21
Inschatten van de verwachte kasstromen in combinatie met een beleggingshorizon ...................................... 21
Voorbeeld...................................................................................................................................................... 21
Dividend Discount Model (DDM) ....................................................................................................................... 22
Wat zijn de praktische problemen/uitdagingen? ......................................................................................... 23
DDM zonder groei ......................................................................................................................................... 24
DDM met constante groei............................................................................................................................. 24
De link tussen de waardering van aandelen en investeringen .......................................................................... 25
Dividend discount model (vervolg) .................................................................................................................... 27
DDM met vereenvoudiging aan het einde van de beleggings- en/of voorspellingshorizon ........................ 27
Is het DDM het waarderingsmodel voor aandelen? .......................................................................................... 28
Beleggingsstrategieën ....................................................................................................................................... 28
Fundamentele analyse .................................................................................................................................. 28
Technische analyse ....................................................................................................................................... 28
De efficiënte markthypothese (EMH) (Eugene Fama) ....................................................................................... 28
Behavioral finance ............................................................................................................................................. 29
EMH versus behavioral finance.......................................................................................................................... 30
Toepassing 1 ...................................................................................................................................................... 30
Toepassing 2 ...................................................................................................................................................... 31
Toepassing 3 ...................................................................................................................................................... 31
Toepassing 4 ...................................................................................................................................................... 31
Toepassing 5 ...................................................................................................................................................... 32
Toepassing 6 ...................................................................................................................................................... 32
Toepassing 7 ...................................................................................................................................................... 32
Netto actuele waarde en andere investeringscriteria ................................................................................. 33
Investeringscriteria ............................................................................................................................................ 33
Netto actuele waarde ........................................................................................................................................ 33
Voorbeeld handboek .......................................................................................................................................... 34
Andere investeringscriteria ................................................................................................................................ 35
Terugverdienperiode .................................................................................................................................... 35
Intern rendement.......................................................................................................................................... 35
Specifieke beslissingen ....................................................................................................................................... 37
Timing van investeringen .............................................................................................................................. 37
Onderling onverenigbare projecten ............................................................................................................. 37
De keuze tussen investeringen met een verschillende levensduur ............................................................. 38
Beperkt investeringsbudget (= capital rationing) ......................................................................................... 40
Bepaling van de relevante verwachte kasstromen ..................................................................................... 41
Enkele algemene regels ..................................................................................................................................... 41
Kasstromen zijn niet hetzelfde als opbrengsten of kosten........................................................................... 41
Beschouw incrementele kasstromen............................................................................................................ 42
Houdt op een of andere manier rekening met inflatie................................................................................. 43
De eigenlijke berekeningswijze ..................................................................................................................... 43
2
,Het concept risico ..................................................................................................................................... 49
Verwachte inflatie? ............................................................................................................................................ 50
Voorkeur huidige consumptie ............................................................................................................................ 50
Risico .................................................................................................................................................................. 50
Alle investeringen dienen een vergoeding te bieden voor ................................................................................. 50
Voorbeeld...................................................................................................................................................... 52
Wat zal het effect zijn van diversificatie? .......................................................................................................... 54
Hoe wordt beta bepaald? ............................................................................................................................. 55
Wat is de betekenis van de beta van een effect? ......................................................................................... 56
Verdisconteringsvoet bepalen ...................................................................................................................... 56
WACC............................................................................................................................................................. 57
3
, Inhoudelijke inleiding
Initieel worden er financiële middelen in een onderneming verzameld. Dit staat op de
passiefzijde. Het bedrijf gaat hier investeringen mee doen om uiteindelijk winsten mee te
maken. Dit staat op de actiefzijde.
Het aspect van verzamelen van middelen en het gebruik van deze middelen zijn beide
cruciaal. Dit kan met eigen vermogen of (deels) met vreemd vermogen.
• Financieringsbeslissingen: passiefzijde
• Investeringsbeslissingen: actiefzijde
Besluitvorming kan gebeuren vanuit verschillende oogpunten:
• Strategisch
• Operationeel
• Marketing
• HR
• Financieel
• …
De kern van financieel management zal worden bekeken in dit vak.
1 = verzamelen van financiële middelen in de onderneming
2 = investeren/aanwenden van financiële middelen
3 = genereren van financiële middelen door de activiteiten
4a = herinvesteren van financiële middelen
4b = uitkering van financiële middelen
De tijdwaarde van geld
4
Inhoudsopgave
Inhoudelijke inleiding ................................................................................................................................. 4
De tijdwaarde van geld ............................................................................................................................... 4
Kapitalisatieformule............................................................................................................................................. 5
Contante waarde of actuele waarde (=present value) ........................................................................................ 5
Perpetuïteit .......................................................................................................................................................... 7
Exponentieel groeiende perpetuïteit ................................................................................................................... 7
Annuïteit............................................................................................................................................................... 8
Slotwaarde van een annuïteit .............................................................................................................................. 9
Samenhang tussen interest- of verdisconteringsvoeten die betrekking hebben op periodes van een
verschillende omvang ........................................................................................................................................ 10
Waardering van obligaties ........................................................................................................................ 11
Definitie van een obligatie (= bond)................................................................................................................... 11
Basisterminologie............................................................................................................................................... 11
Voorbeeld ........................................................................................................................................................... 12
Waardering van een typische obligatie bij uitgifte ............................................................................................ 12
Voorbeeld aan de hand van de eerste benadering ............................................................................................ 13
Voorbeeld aan de hand van de tweede benadering .......................................................................................... 13
Bijkomende terminologie ................................................................................................................................... 14
Herneming voorbeeld ........................................................................................................................................ 14
Fundamentele relatie tussen rentevoeten en waardes / koersen van obligaties .............................................. 15
Welke rendementsmaatstaven worden gebruikt m.b.t. obligaties? ................................................................. 16
Bijkomende terminologie ................................................................................................................................... 16
Obligaties en risico ............................................................................................................................................. 16
De yieldcurve ...................................................................................................................................................... 18
Obligaties en risico ............................................................................................................................................. 18
Enkele speciale types obligaties ......................................................................................................................... 18
Waardering van aandelen ......................................................................................................................... 19
Definitie van een aandeel .................................................................................................................................. 19
Basisterminologie............................................................................................................................................... 19
Wat is het belang van de waardering van aandelen ......................................................................................... 19
Geven aandelenkoersen de liquidatiewaarde weer? ......................................................................................... 19
Geven aandelenkoersen de boekwaarde weer? ................................................................................................ 20
Hoeveel is men bereid voor een aandeel te betalen? ........................................................................................ 20
1
, Eerste benadering ......................................................................................................................................... 20
Tweede benadering ...................................................................................................................................... 21
Toepassing algemene benaderingen ................................................................................................................. 21
Inschatten van de verwachte kasstromen in combinatie met een beleggingshorizon ...................................... 21
Voorbeeld...................................................................................................................................................... 21
Dividend Discount Model (DDM) ....................................................................................................................... 22
Wat zijn de praktische problemen/uitdagingen? ......................................................................................... 23
DDM zonder groei ......................................................................................................................................... 24
DDM met constante groei............................................................................................................................. 24
De link tussen de waardering van aandelen en investeringen .......................................................................... 25
Dividend discount model (vervolg) .................................................................................................................... 27
DDM met vereenvoudiging aan het einde van de beleggings- en/of voorspellingshorizon ........................ 27
Is het DDM het waarderingsmodel voor aandelen? .......................................................................................... 28
Beleggingsstrategieën ....................................................................................................................................... 28
Fundamentele analyse .................................................................................................................................. 28
Technische analyse ....................................................................................................................................... 28
De efficiënte markthypothese (EMH) (Eugene Fama) ....................................................................................... 28
Behavioral finance ............................................................................................................................................. 29
EMH versus behavioral finance.......................................................................................................................... 30
Toepassing 1 ...................................................................................................................................................... 30
Toepassing 2 ...................................................................................................................................................... 31
Toepassing 3 ...................................................................................................................................................... 31
Toepassing 4 ...................................................................................................................................................... 31
Toepassing 5 ...................................................................................................................................................... 32
Toepassing 6 ...................................................................................................................................................... 32
Toepassing 7 ...................................................................................................................................................... 32
Netto actuele waarde en andere investeringscriteria ................................................................................. 33
Investeringscriteria ............................................................................................................................................ 33
Netto actuele waarde ........................................................................................................................................ 33
Voorbeeld handboek .......................................................................................................................................... 34
Andere investeringscriteria ................................................................................................................................ 35
Terugverdienperiode .................................................................................................................................... 35
Intern rendement.......................................................................................................................................... 35
Specifieke beslissingen ....................................................................................................................................... 37
Timing van investeringen .............................................................................................................................. 37
Onderling onverenigbare projecten ............................................................................................................. 37
De keuze tussen investeringen met een verschillende levensduur ............................................................. 38
Beperkt investeringsbudget (= capital rationing) ......................................................................................... 40
Bepaling van de relevante verwachte kasstromen ..................................................................................... 41
Enkele algemene regels ..................................................................................................................................... 41
Kasstromen zijn niet hetzelfde als opbrengsten of kosten........................................................................... 41
Beschouw incrementele kasstromen............................................................................................................ 42
Houdt op een of andere manier rekening met inflatie................................................................................. 43
De eigenlijke berekeningswijze ..................................................................................................................... 43
2
,Het concept risico ..................................................................................................................................... 49
Verwachte inflatie? ............................................................................................................................................ 50
Voorkeur huidige consumptie ............................................................................................................................ 50
Risico .................................................................................................................................................................. 50
Alle investeringen dienen een vergoeding te bieden voor ................................................................................. 50
Voorbeeld...................................................................................................................................................... 52
Wat zal het effect zijn van diversificatie? .......................................................................................................... 54
Hoe wordt beta bepaald? ............................................................................................................................. 55
Wat is de betekenis van de beta van een effect? ......................................................................................... 56
Verdisconteringsvoet bepalen ...................................................................................................................... 56
WACC............................................................................................................................................................. 57
3
, Inhoudelijke inleiding
Initieel worden er financiële middelen in een onderneming verzameld. Dit staat op de
passiefzijde. Het bedrijf gaat hier investeringen mee doen om uiteindelijk winsten mee te
maken. Dit staat op de actiefzijde.
Het aspect van verzamelen van middelen en het gebruik van deze middelen zijn beide
cruciaal. Dit kan met eigen vermogen of (deels) met vreemd vermogen.
• Financieringsbeslissingen: passiefzijde
• Investeringsbeslissingen: actiefzijde
Besluitvorming kan gebeuren vanuit verschillende oogpunten:
• Strategisch
• Operationeel
• Marketing
• HR
• Financieel
• …
De kern van financieel management zal worden bekeken in dit vak.
1 = verzamelen van financiële middelen in de onderneming
2 = investeren/aanwenden van financiële middelen
3 = genereren van financiële middelen door de activiteiten
4a = herinvesteren van financiële middelen
4b = uitkering van financiële middelen
De tijdwaarde van geld
4
