KINESIOLOGIE VAN DE SCHOUDER
Vanuit klinisch perspectief is de revalidatie van patiënten met schouderaandoeningen vaak een uitdaging voor
de kinesitherapeut. Naast het identificeren van de mogelijke aangedane structuren die de bron van pijn kunnen
zijn, moet er voornamelijk gezocht worden naar onderliggend mechanisme dat aan de basis ligt van de
schouderklachten.
* Structureel of fysiologische stoornissen
* Goede basiskennis en begrip van functie essentieel
* Schoudercomplex = schouderregio = schoudergordel
HET SCHOUDERCOMPLEX: 3 SYSTEMEN, 1 KINEMATISCHE KETEN
Schoudercomplex wordt osteo-articulair gevormd door 3 systemen:
* Glenohumeraal systeem
- Art. humeri / glenohumeraal gewricht (GH)
- Suprahumerale ruimte / subacromiale ruimte
- Bicipitaal glijmechanisme
* Scapulothoracaal systeem
- Art. acromioclavicularis (AC)
- Art. sternoclavicularis (SC)
- Art. scapulathoracalis (ST)
* Cervico-thoracaal systeem
- Cervicale wervelkolom
- Thoracale wervelkolom
- Art. costovertebralis / costotransversalis
- Bewegingen thv schoudergordel kunnen niet los gezien worden van het cervico-thoracale
systeem.
Art Humeri
Mobiliteit Stabiliteit
Intra capsulaire druk
Losse
Positie scapula
gewrichtskapsel
CH ligament Statische stabilisatoren
GH ligamenten
Glenoid labrum
Verhouding
humeruskop vs Rotator cuff
cavitas
Caput longum
glenoïdale Dynamische stabilisatoren
biceps
Periarticulaire
spieren
1
,GLENOHUMERALE GEWRICHT
* Gewricht met zeer ruime beweeglijkheid → ten koste van stabiliteit
* ↔ heupgewricht: GH slechts 1 (indirecte) vaste verbinding met de rest van het skelet = SC gewricht
ART. HUMERI
OSTEOLOGIE VAN HET GLENOHUMERALE GEWRICHT
* GH = incongruent kogelgewricht
Cavitas glenoidalis = concaaf maar relatief vlak en ovaalvormig
* Verticaal = langste diameter met max diepte van 7-9 mm; omvat 2/3 van caput humeri
* Horizontaal = kotste diameter met max diepte van 2-4 mm; omvat 1/3 van caput humeri
* Oppervlak 8-9 cm
* Tuberculum supraglenoidalis (intracapsulair):
caput longum biceps
* Tuberculum infraglenoidalis (extracapsulair):
caput longum triceps
* Glenodiale gewrichtsvlak is 5° opwaarts getild
t.o.v. mediale rand van schouderblad → wijst
naar laterale, ventrale en licht craniale richting
Humeruskop = convex en bolvormig
* Oppervlak van 21-22cm → max contactoppervlak tussen humeruskop en glenoid 4-5 cm
* Wijst naar mediaal en craniaal
* Vormt hoek van 135° met as van humerus
schaft
* Posterieure rotatie (retroversie) in frontale
vlak van 30°
PERI-ARTICULAIRE BINDWEEFSEL
Labrum glenoidalis = fibrocartilagineuze ring dat cavitas glenoidalis omgeeft
* Maakt cavitas glenoidalis dieper en groter
* 50% van volledige diepte is toe te schrijven aan de labrum glenoidalis
Synoviale vloeistof:
* Adhesieve- en cohesieve krachten houden gewrichtsvlakken samen
* Labrum glenoidalis en synoviale vloeistof werken samen als ‘zuignap’ die inwerkt op humeruskop en
glenoid
* Coaptatie door negatieve intra-glenohumerale druk
2
, Fibreus kapsel/capsula fibrosa:
* Zondert interne gewrichtsholte van de omliggende weefsels
* Bevestigd aan labrum glenoidalis tot aan collum anatomicum humeri
* 2x zo groot dan humeruskopt
* Levert dominante bijdrage aan het waarborgen van de mobiliteit
* Dun en los + bevat plooien
* In anatomische rusthouding:
- Uitzakking aan inferieure deel (recessus axillaris)
- Voorste en onderste gedeelte lax
- Bovenste deel gespannen
Ligamenten:
* Lig coraco-humerale: cranio-ventraal
* Ligg. Glenohumeralia (Z-vormig): verweven met anterieure gewrichtskapsel
- Pars superius
- Pars medium
- Pars inferius
* Dragen bij tot stabiliteit en neemt toe naarmate de eindfase van het bewegingstraject
Tijdens dynamische proces komen in de verschillende bewegingsfasen andere delen van het kapsulo-
ligamentaire complex onder spanning te staan waardoor ze een remmende functie uitvoeren op de
beweeglijkheid.
3
Vanuit klinisch perspectief is de revalidatie van patiënten met schouderaandoeningen vaak een uitdaging voor
de kinesitherapeut. Naast het identificeren van de mogelijke aangedane structuren die de bron van pijn kunnen
zijn, moet er voornamelijk gezocht worden naar onderliggend mechanisme dat aan de basis ligt van de
schouderklachten.
* Structureel of fysiologische stoornissen
* Goede basiskennis en begrip van functie essentieel
* Schoudercomplex = schouderregio = schoudergordel
HET SCHOUDERCOMPLEX: 3 SYSTEMEN, 1 KINEMATISCHE KETEN
Schoudercomplex wordt osteo-articulair gevormd door 3 systemen:
* Glenohumeraal systeem
- Art. humeri / glenohumeraal gewricht (GH)
- Suprahumerale ruimte / subacromiale ruimte
- Bicipitaal glijmechanisme
* Scapulothoracaal systeem
- Art. acromioclavicularis (AC)
- Art. sternoclavicularis (SC)
- Art. scapulathoracalis (ST)
* Cervico-thoracaal systeem
- Cervicale wervelkolom
- Thoracale wervelkolom
- Art. costovertebralis / costotransversalis
- Bewegingen thv schoudergordel kunnen niet los gezien worden van het cervico-thoracale
systeem.
Art Humeri
Mobiliteit Stabiliteit
Intra capsulaire druk
Losse
Positie scapula
gewrichtskapsel
CH ligament Statische stabilisatoren
GH ligamenten
Glenoid labrum
Verhouding
humeruskop vs Rotator cuff
cavitas
Caput longum
glenoïdale Dynamische stabilisatoren
biceps
Periarticulaire
spieren
1
,GLENOHUMERALE GEWRICHT
* Gewricht met zeer ruime beweeglijkheid → ten koste van stabiliteit
* ↔ heupgewricht: GH slechts 1 (indirecte) vaste verbinding met de rest van het skelet = SC gewricht
ART. HUMERI
OSTEOLOGIE VAN HET GLENOHUMERALE GEWRICHT
* GH = incongruent kogelgewricht
Cavitas glenoidalis = concaaf maar relatief vlak en ovaalvormig
* Verticaal = langste diameter met max diepte van 7-9 mm; omvat 2/3 van caput humeri
* Horizontaal = kotste diameter met max diepte van 2-4 mm; omvat 1/3 van caput humeri
* Oppervlak 8-9 cm
* Tuberculum supraglenoidalis (intracapsulair):
caput longum biceps
* Tuberculum infraglenoidalis (extracapsulair):
caput longum triceps
* Glenodiale gewrichtsvlak is 5° opwaarts getild
t.o.v. mediale rand van schouderblad → wijst
naar laterale, ventrale en licht craniale richting
Humeruskop = convex en bolvormig
* Oppervlak van 21-22cm → max contactoppervlak tussen humeruskop en glenoid 4-5 cm
* Wijst naar mediaal en craniaal
* Vormt hoek van 135° met as van humerus
schaft
* Posterieure rotatie (retroversie) in frontale
vlak van 30°
PERI-ARTICULAIRE BINDWEEFSEL
Labrum glenoidalis = fibrocartilagineuze ring dat cavitas glenoidalis omgeeft
* Maakt cavitas glenoidalis dieper en groter
* 50% van volledige diepte is toe te schrijven aan de labrum glenoidalis
Synoviale vloeistof:
* Adhesieve- en cohesieve krachten houden gewrichtsvlakken samen
* Labrum glenoidalis en synoviale vloeistof werken samen als ‘zuignap’ die inwerkt op humeruskop en
glenoid
* Coaptatie door negatieve intra-glenohumerale druk
2
, Fibreus kapsel/capsula fibrosa:
* Zondert interne gewrichtsholte van de omliggende weefsels
* Bevestigd aan labrum glenoidalis tot aan collum anatomicum humeri
* 2x zo groot dan humeruskopt
* Levert dominante bijdrage aan het waarborgen van de mobiliteit
* Dun en los + bevat plooien
* In anatomische rusthouding:
- Uitzakking aan inferieure deel (recessus axillaris)
- Voorste en onderste gedeelte lax
- Bovenste deel gespannen
Ligamenten:
* Lig coraco-humerale: cranio-ventraal
* Ligg. Glenohumeralia (Z-vormig): verweven met anterieure gewrichtskapsel
- Pars superius
- Pars medium
- Pars inferius
* Dragen bij tot stabiliteit en neemt toe naarmate de eindfase van het bewegingstraject
Tijdens dynamische proces komen in de verschillende bewegingsfasen andere delen van het kapsulo-
ligamentaire complex onder spanning te staan waardoor ze een remmende functie uitvoeren op de
beweeglijkheid.
3
