Samenvatting Nederlands 3

NEDERLANDS 3
Hoofdstuk V: Visie op taal en taalonderwijs
TAAL

TAAL EN TAALGEBRUIK

4 vaardigheden
- luisteren
- spreken
- lezen
- schrijven
+ taalbeschouwing

4 leerplannen
- luisteren
- spreken
- schrijven
- taalbeschouwing

Auditief (mondeling)
- spreken/ luisteren
- productief/ receptief
- aangeboren taalvermogen/ spontaan verworden en op school verder ontwikkeld

Visueel (schriftelijk)
- schrijven/ lezen
- productief/ receptief
- aangeleerd, meestal op school

Onze hersenen slagen er wonderwel in om steeds nieuwe verbindingen te maken tussen klanken, klankcombinaties en
visuele tekens.

TAALVERMOGEN

Kinderen kunnen ingewikkelde situaties en zinnen produceren die ze voordien nooit hoorden. Dit komt dankzij de
communicatieve en de taalkundige competenties.




P a g i n a |1

, Deze linguïstische competentie bestaat uit:

Grammatica Lexicon
- Fonetiek - Woordenlijst

- Fonologie

- Syntaxis

- Semantiek



TAALVERWERVING

Kinderen verwerven hun taal vanuit hun talige vermogen, in interactie met de omgeving.


net voor 1 jaar • woorden verstaan
• woorden produceren




18 maand
• woorden leren
• twee-woorden-zinnen produceren
• ingewikkelder grammaticale zinnen begrijpen




2,5 jaar • explosie van taalvermogen
• steeds langer en grammaticaal complexer




3 jaar

TAALFUNCTIES

De belangrijkste reden om taal te gebruiken is communiceren. Naast deze drie centrale functies heb je: emotionele,
directieve, referentiële, meta- communicatieve en esthetische functies.

- Communicatieproces = dynamisch gebeuren
- Je leert op alle niveaus begrijpen en gebruiken.
- Alle factoren beïnvloeden mekaar en zijn steeds verbonden. Vandaar dat we er in ons taalonderwijs veel aandacht aan
besteden.
- Voor kinderen is afstand in communicatie een probleem




P a g i n a |2

, TAALBESCHOUWING

Taalbeschouwing is een overkoepelende term waaronder elke activiteit valt waarbij gereflecteerd wordt op aspecten
van taalgebruik.

Taalsystematiek valt onder de weg die je net om je boodschap over te brengen.

VISIE OP ONDERWIJS VAN NEDERLANDS

- traditionele visie (lezen, schrijven, luisteren, spreken en taalbeschouwing)
- thematische aanpak vertrek vanuit een thema bij de leefwereld van kinderen en koppelt daar verschillende
functionele taalactiviteiten aan

Communicatief onderwijs zet in op het vergroten van de communicatieve vaardigheden van leerlingen.
- communicatieve situaties
- klemtoon op goed overbrengen van een boodschap

Strategisch taalonderwijs zet in op lees-schrijf- en woordbetekenisstrategieën om zo efficiënt mogelijk te
communiceren.

Taakgericht taalonderwijs focust op communicatieve taaltaken: situaties uit dagelijkse leven zoals het invullen van een
formulier, het voeren van een gesprek, het schrijven van een briefje.

Interactief taalonderwijs stelt net zoals heel wat van de voorgaande visies op taalonderwijs het belang va communicatie
voorop. Bouwt verder op de manier waarop kinderen taal verwerven: op een natuurlijke manier, in interactie met
anderen.

DE KINDEREN

Zill De harmonische ontwikkeling van elke leerling staat voorop
Hoofd, hart en handen. Er wordt geïnvesteerd om leerlingen zelfredzaam en gelukkig te laten functioneren in de hen
omringende wereld. De leraar is hierbij als gids.

AANLEG EN ONTWIKKELING
Taalvaardigheid wordt gestimuleerd door wat kinderen doen, ervaren en spelen. Heeft invloed op de omgang met
gevoelens. Via taal leren kinderen benoemen, ordenen, structureren.

We leren ze zo veel mogelijk een correcte standaardtaal aan, met respect voor de eigenheid van elk kind.

KINDEREN EN LEREN
Het is van belang na te denken over een krachtige, stimulerende leeromgeving

Zill
Een pleidooi om ruimte te laten voor het spontaan leren, het leren van elkaar, met de leerkracht als gids.

KINDEREN MET VERSCHILLENDE TAALONTWIKKELING
Zorgverbreding en aandacht voor de zwakken staat centraal. Taalbedreigde kinderen verdienen onze voortdurende
aandacht.




P a g i n a |3