TEW: Bedrijfskunde
Academiejaar 2021 – 2022
Thomas De Boeck
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Wat is wijsbegeerte en hoe is zij ontstaan? ............................................................................... 4
1.1 Wat is wijsbegeerte?............................................................................................................................ 4
1.2 Van mythologie tot filosofie ................................................................................................................. 6
1.3 De Miletiërs .......................................................................................................................................... 6
1.4 Logos versus magie en mysterie .......................................................................................................... 6
1.5 De rol van de Wiskunde ....................................................................................................................... 7
1.6 Logocentrisme in het Westen .............................................................................................................. 7
1.7 Deeldisciplines van de filosofie ............................................................................................................ 7
Hoofdstuk 2: De klassieke Griekse wijsbegeerte ............................................................................................. 8
2.1 Athene: de gouden eeuw van Pericles .......................................................................................................... 8
2.2 Socrates (469 – 399 VC) & Plato................................................................................................................... 8
2.3 Socrates: leren sterven ................................................................................................................................. 8
2.4 Allegorie van de grot van Plato (428 – 347 VC) ............................................................................................ 9
2.5 De structuur van de staat en de rol van de economie ................................................................................ 10
2.7 De staat versus de liberale democratie ...................................................................................................... 11
2.8 De Moraal (zie intermezzo waarden en normen) ....................................................................................... 11
2.9 De Griekse tragedie: Antigone (Sophocles) ................................................................................................ 12
2.10 Universalisme of relativisme? .................................................................................................................. 12
Hoofdstuk 3: Waarden en normen (intermezzo) ........................................................................................... 13
3.1 De fundamenten......................................................................................................................................... 13
3.2 Moraal ........................................................................................................................................................ 13
3.2.1 Moraal descriptief .............................................................................................................................. 13
3.2.2 Moraal normatief ............................................................................................................................... 13
3.3 Cultuurrelativisme ...................................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 4: Aristoteles (384 – 322) ............................................................................................................. 15
4.1 Over Aristoteles .......................................................................................................................................... 15
4.2 Theologisch wereldbeeld ............................................................................................................................ 15
4.3 Ethiek: geluk en deugd ............................................................................................................................... 15
4.4 Deugdethiek ............................................................................................................................................... 16
4.5 Visie op economie ...................................................................................................................................... 16
4.6 Politiek en rechtvaardigheid....................................................................................................................... 17
4.7 Confucianisme (551 – 479): deugdethiek in China ..................................................................................... 17
4.8 Erfenis uit de islam ..................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 5: Moderniteit: onttovering van de wereld .................................................................................. 19
5.1 De Aristotelische wetenschap .................................................................................................................... 19
5.2 De nieuwe wetenschap .............................................................................................................................. 19
2
, 5.3 Ptolemaeus/Copernicus (1473 – 1543) ...................................................................................................... 20
5.4 Max Weber: onttovering ............................................................................................................................ 20
5.5 René Descartes (1596 – 1650) .................................................................................................................... 20
5.6 De maatschappij als contract: Hobbes en Locke ........................................................................................ 21
5.7 Thomas Hobbes (1588 – 1679) ................................................................................................................... 22
5.8 John Locke (1632 – 1704) ........................................................................................................................... 22
5.9 Scheiding der machten ............................................................................................................................... 23
5.10 Jean-Jacques Rousseau (1712 – 1778) ..................................................................................................... 24
Hoofdstuk 6: Immanuel Kant ........................................................................................................................ 25
6.1 Genie van de verlichting ............................................................................................................................. 25
6.2 Kennistheorie: De Copernicaanse wending ................................................................................................ 25
6.3 Kants ethiek: vrijheid en autonomie ........................................................................................................... 26
6.4 De categorisch imperatief .......................................................................................................................... 27
6.5 Jeremy Bentham (1748 – 1832): Utilitarisme ............................................................................................. 28
6.6 Consequentionalisme en utilitarisme ......................................................................................................... 29
6.7 Varianten in het utilitarisme ...................................................................................................................... 29
6.8 Consequentionalisme: limieten .................................................................................................................. 30
Hoofdstuk 7: Institutionele ethiek ................................................................................................................ 31
7.1 De vrije markt en rechtvaardigheid ............................................................................................................ 31
7.2 Kritieken op de markt ................................................................................................................................. 31
7.3 Voorwaarden en sterkten van de markt .................................................................................................... 32
7.4 Blikken op rechtvaardigheid ....................................................................................................................... 33
7.5 John Rawls: A theory of justice ................................................................................................................... 33
7.6 De centrale rechtvaardigheidsprincipes ..................................................................................................... 33
7.7 Rechtvaardiging van de principes .............................................................................................................. 33
7.8 Schijnproblemen met Rawls rechtvaardigheidstheorie .............................................................................. 34
7.9 Sociale zekerheid is een verzekering .......................................................................................................... 34
7.10 Uitdaging: grenzen aan solidariteit .......................................................................................................... 34
3