Voorbereiding systematische literatuurstudie: informatie
opzoeken
Eerst en vooral is het belangrijk de basisbegrippen rond wetenschappelijke
informatie te begrijpen. Daarnaast bestuderen we de 8 stappen in het opzoeken
van wetenschappelijke informatie.
1.1. Basisbegrippen wetenschappelijke informatie
We gaan informatie opzoeken en gebruiken in verplegingswetenschap, als
voorbereiding op systematische (wetenschappelijke) literatuurstudie. Waarom is
het belangrijk dat we deze zoekcompetenties goed onder de knie hebben? Voor
het schrijven van papers/masterproef/portfolio, maar ook de archivering van
nuttige documenten.
Informatie: Een antwoord op een vraag, die onafscheidelijk verbonden is met
communicatie.
Informatiebronnen:
- Persoon (orale communicatie) synchrone (directe) communicatie
- Document (asynchrone communicatie) d.w.z. dat bron en ontvanger niet
actief samen horen te zijn.
Literatuur is een vaag begrip. Wetenschappelijke literatuur kunnen we als
communicatie tussen wetenschappers opdelen in:
- Primaire literatuur: rapporteren van nieuw wetenschappelijk werk
recentste informatie
- Secundaire literatuur (scholarly communication): samenvattingen van
‘primaire’ studies
- Tertiaire literatuur: bv. leerboeken, monografie rond een specifiek thema
- Populariserende literatuur (door wetenschapsjournalist)
Bij deze indeling is het van belang te weten dat de wetenschappelijke
bibliografische databanken (bv. Pubmed) zich beperken tot scholarly
communication (secundaire literatuur). De oudere info moet men vaak zoeken
met bredere zoekmachines.
Wetenschap: alle kennis die we hebben op een bepaald gebied en de
systematische manier waarop we verdere kennis kunnen verkrijgen:
- Het is een contextueel proces: verandert in de tijd en volgens de omgeving
- Het is een kritische manier om onze kennis van de werkelijkheid te
vergroten, te verbeteren en te vergelijken. Het is repliceerbaar, logisch en
kritisch.
- Meer dan alleen feiten
1
, De wetenschappelijke methode: een systematische methode om kennis te
vergaren. Tot voor kort waren wetenschapsdocumenten grotendeels boeken en
tijdschriften, maar tegenwoordig gebruiken we hiervoor ook e-boeken, e-journals,
databanken, internet en audiovisuele wetenschappelijke documenten (media).
De echte ‘scholarly communication’ begon destijds met de ‘nieuwe ‘
wetenschappen. Tot 1665 schreef een geleerde een boek in codexvorm. Daarna
ontstonden de wetenschappelijke tijdschriften (Frankrijk en Engeland). Scholarly
communication werd de informatieuitwisseling tussen geschoolden genoemd,
die ingewijd zijn in een bepaald kennisgebied.
Boek vs Tijdschrift:
Boek: ‘tragere’ overzichtelijke maar uitgebreide informatie, waarbij 1 auteur zijn
kennis neerschrijft. Tijdschrift : ‘vluggere’ korte nieuwe informatie, waarbij vele
auteurs gebundeld zijn in één uitgave. We onderscheiden de ‘editor’ en de peer
reviewers.
De evolutie kwam vooral na WO II:
Of nog complexer:
Wetenschap in de praktijk:
- Evidence-based practice methodology: PUBMED (Haynes filters, Clinical
Queries)
- Evidence-based bronnen/documenten
- EBM bibliografische databanken, TRIP (Turning Research Into Practice)
2
opzoeken
Eerst en vooral is het belangrijk de basisbegrippen rond wetenschappelijke
informatie te begrijpen. Daarnaast bestuderen we de 8 stappen in het opzoeken
van wetenschappelijke informatie.
1.1. Basisbegrippen wetenschappelijke informatie
We gaan informatie opzoeken en gebruiken in verplegingswetenschap, als
voorbereiding op systematische (wetenschappelijke) literatuurstudie. Waarom is
het belangrijk dat we deze zoekcompetenties goed onder de knie hebben? Voor
het schrijven van papers/masterproef/portfolio, maar ook de archivering van
nuttige documenten.
Informatie: Een antwoord op een vraag, die onafscheidelijk verbonden is met
communicatie.
Informatiebronnen:
- Persoon (orale communicatie) synchrone (directe) communicatie
- Document (asynchrone communicatie) d.w.z. dat bron en ontvanger niet
actief samen horen te zijn.
Literatuur is een vaag begrip. Wetenschappelijke literatuur kunnen we als
communicatie tussen wetenschappers opdelen in:
- Primaire literatuur: rapporteren van nieuw wetenschappelijk werk
recentste informatie
- Secundaire literatuur (scholarly communication): samenvattingen van
‘primaire’ studies
- Tertiaire literatuur: bv. leerboeken, monografie rond een specifiek thema
- Populariserende literatuur (door wetenschapsjournalist)
Bij deze indeling is het van belang te weten dat de wetenschappelijke
bibliografische databanken (bv. Pubmed) zich beperken tot scholarly
communication (secundaire literatuur). De oudere info moet men vaak zoeken
met bredere zoekmachines.
Wetenschap: alle kennis die we hebben op een bepaald gebied en de
systematische manier waarop we verdere kennis kunnen verkrijgen:
- Het is een contextueel proces: verandert in de tijd en volgens de omgeving
- Het is een kritische manier om onze kennis van de werkelijkheid te
vergroten, te verbeteren en te vergelijken. Het is repliceerbaar, logisch en
kritisch.
- Meer dan alleen feiten
1
, De wetenschappelijke methode: een systematische methode om kennis te
vergaren. Tot voor kort waren wetenschapsdocumenten grotendeels boeken en
tijdschriften, maar tegenwoordig gebruiken we hiervoor ook e-boeken, e-journals,
databanken, internet en audiovisuele wetenschappelijke documenten (media).
De echte ‘scholarly communication’ begon destijds met de ‘nieuwe ‘
wetenschappen. Tot 1665 schreef een geleerde een boek in codexvorm. Daarna
ontstonden de wetenschappelijke tijdschriften (Frankrijk en Engeland). Scholarly
communication werd de informatieuitwisseling tussen geschoolden genoemd,
die ingewijd zijn in een bepaald kennisgebied.
Boek vs Tijdschrift:
Boek: ‘tragere’ overzichtelijke maar uitgebreide informatie, waarbij 1 auteur zijn
kennis neerschrijft. Tijdschrift : ‘vluggere’ korte nieuwe informatie, waarbij vele
auteurs gebundeld zijn in één uitgave. We onderscheiden de ‘editor’ en de peer
reviewers.
De evolutie kwam vooral na WO II:
Of nog complexer:
Wetenschap in de praktijk:
- Evidence-based practice methodology: PUBMED (Haynes filters, Clinical
Queries)
- Evidence-based bronnen/documenten
- EBM bibliografische databanken, TRIP (Turning Research Into Practice)
2
