ARCHITECTUUR EN TIJD
1.De Paltskapel is blijkbaar een toonaangevend voorbeeld geweest voor
paleiskapellen uit de vroege middeleeuwen. Bespreek.
§ De eeuwenlange nasleep vd Paltskapel heeft te maken met reputatie Karel
de Grote
§ Nasleep neemt politieke belangen Karel de Grote mee
Vb van nasleep:
§ SINT-JEAN, LUIK:
• Opdrachtgever = ambitieuze prinsbisschop Notger
• Notger = kerkelijke vorst/wereldlijke heerser
• Sint-Jean is verwijzing naar Paltskapel
=> drukt ambities uit met ideale verwijzing naar Karel de Grote
§ SINT-DONAAS, BRUGGE:
• Gebouw waarmee ambitieuze heerser zijn ambities uitdrukt
• Miniversie van Aken
• Gebouw naar Akense werken
(Beide ambitieuze heersers die architectuur gebruiken als claims op de ideale
heerser)
§ OTTMARSHEIM:
• Geen ambitieuze heerser
• = kerk van vrouwen abdij
• Wijding naar Maria (net als in Aken)
• Is kleinere vorm Aken
• Opdrachtgeefster = abdiest Theophanu (kleindochter Keizer Otto II)
• => dubbele verwijzing: naar Maria kerk + keizerlijk voorbeeld
§ GERMIGNY-LES-PRÈS:
• Betekenisachternis/ symbolische elementen = belangrijk voor
opdrachtgever
• Want is ook Maria wijding
• Niet letterlijk naar model Aken gebouwd
, 2.Wat wordt er bedoeld met de term “martyrium”
§ 1vd basismodellen vd christelijke architectuur
§ = plek waar martelaars worden herdacht: daar gegraven/stoffelijke
overblijfsel is aanwezig
§ Martyrium + basilica = basis voor wat men kerk noemt in middeleeuwen
Vb van martyrium:
§ ST PIETER, 4DE E ROME:
• Naar westen gericht
• Ligt op grafveld: associatie met grafplaats
• Komt hier heilig/martelaar vereren
• Dient ook als vergaderzaal
=> Gaat in richting sacraal gebouw, tempel (door het denken+ vereren)
3.In de abdijkerk van Tournus (Boergondië) komen verschillende
overwelvingssystemen naast en boven elkaar voor. Leg uit (tekenen).
§ Wanneer er vastgehouden wordt aan ruimtelijke opbouw basilica
(hoge middenbeuk, lage zijbeuk, vensters in steunmuren)
=> Extra hulpmiddelen nodig!
§ Hulpmiddel 1:
• SAMENTREKKEN
• Balken in langs richting in muur waaraan trekbalken hangen
=> Trekken de boven muren samen
§ Schip heel 11de E niet overwelfd
§ Begin 12de E onbekende bouwmeester wil WEL gewelven
§ Zonder hele structuur af te breken
§ Slanke hoge pijlers kunnen geen zwaar tongewelf in langsrichting aan
(zonder extra te verstevigen/ ramen weg te doen)
§ Hulpmiddel 2:
• TONGEWELVEN DWARS ZETTEN
• Wanneer tongewelf drukt tegen muren => drukken evenveel terug
want even groot en zwaar
• Horizontale druk wordt druk tegen druk geneutraliseerd tot einde vd
rij waar de massa van voorkerk staat en massa vd dwarsbeuk met
toren op
1.De Paltskapel is blijkbaar een toonaangevend voorbeeld geweest voor
paleiskapellen uit de vroege middeleeuwen. Bespreek.
§ De eeuwenlange nasleep vd Paltskapel heeft te maken met reputatie Karel
de Grote
§ Nasleep neemt politieke belangen Karel de Grote mee
Vb van nasleep:
§ SINT-JEAN, LUIK:
• Opdrachtgever = ambitieuze prinsbisschop Notger
• Notger = kerkelijke vorst/wereldlijke heerser
• Sint-Jean is verwijzing naar Paltskapel
=> drukt ambities uit met ideale verwijzing naar Karel de Grote
§ SINT-DONAAS, BRUGGE:
• Gebouw waarmee ambitieuze heerser zijn ambities uitdrukt
• Miniversie van Aken
• Gebouw naar Akense werken
(Beide ambitieuze heersers die architectuur gebruiken als claims op de ideale
heerser)
§ OTTMARSHEIM:
• Geen ambitieuze heerser
• = kerk van vrouwen abdij
• Wijding naar Maria (net als in Aken)
• Is kleinere vorm Aken
• Opdrachtgeefster = abdiest Theophanu (kleindochter Keizer Otto II)
• => dubbele verwijzing: naar Maria kerk + keizerlijk voorbeeld
§ GERMIGNY-LES-PRÈS:
• Betekenisachternis/ symbolische elementen = belangrijk voor
opdrachtgever
• Want is ook Maria wijding
• Niet letterlijk naar model Aken gebouwd
, 2.Wat wordt er bedoeld met de term “martyrium”
§ 1vd basismodellen vd christelijke architectuur
§ = plek waar martelaars worden herdacht: daar gegraven/stoffelijke
overblijfsel is aanwezig
§ Martyrium + basilica = basis voor wat men kerk noemt in middeleeuwen
Vb van martyrium:
§ ST PIETER, 4DE E ROME:
• Naar westen gericht
• Ligt op grafveld: associatie met grafplaats
• Komt hier heilig/martelaar vereren
• Dient ook als vergaderzaal
=> Gaat in richting sacraal gebouw, tempel (door het denken+ vereren)
3.In de abdijkerk van Tournus (Boergondië) komen verschillende
overwelvingssystemen naast en boven elkaar voor. Leg uit (tekenen).
§ Wanneer er vastgehouden wordt aan ruimtelijke opbouw basilica
(hoge middenbeuk, lage zijbeuk, vensters in steunmuren)
=> Extra hulpmiddelen nodig!
§ Hulpmiddel 1:
• SAMENTREKKEN
• Balken in langs richting in muur waaraan trekbalken hangen
=> Trekken de boven muren samen
§ Schip heel 11de E niet overwelfd
§ Begin 12de E onbekende bouwmeester wil WEL gewelven
§ Zonder hele structuur af te breken
§ Slanke hoge pijlers kunnen geen zwaar tongewelf in langsrichting aan
(zonder extra te verstevigen/ ramen weg te doen)
§ Hulpmiddel 2:
• TONGEWELVEN DWARS ZETTEN
• Wanneer tongewelf drukt tegen muren => drukken evenveel terug
want even groot en zwaar
• Horizontale druk wordt druk tegen druk geneutraliseerd tot einde vd
rij waar de massa van voorkerk staat en massa vd dwarsbeuk met
toren op
