Niet-Westerse patiënt 1
Patiënten met een niet-westerse achtergrond 1
Angst voor tandheelkundige behandeling 2
Introductie 2
Angst deel 1 2
Angst deel 2 4
Angst deel 3 6
Kindertandheelkunde 10
Ontwikkelingspsychologie deel 1 10
Ontwikkelingspsychologie deel 2 12
Ontwikkelingspsychologie deel 3 16
Gedragsbeïnvloeding 19
Communicatie met kinderen 22
Angst bij kinderen 23
Pijnbeleving bij kinderen deel I 28
Pijnbeleving bij kinderen deel II 29
Meldcode 30
Ethiek 36
Ethisch handelen 36
Gerodontologie 40
Kwetsbaarheid herkennen 40
Dementie, delier, depressie 40
Specifiek orale problemen bij kwetsbare ouderen 43
Anamnese en mondzorgplan 44
Psychopathologie 46
Psychopathologie 46
Schadelijke effecten op het gebit 50
Onverklaarde tandheelkundige klachten 51
Angststoornissen 56
Screening en diagnostiek 58
Verstandelijk en motorisch beperkten 59
Mondzorg voor mensen met een beperking 59
Sedatie 61
,Niet-Westerse patiënt
Patiënten met een niet-westerse achtergrond
Westerse achtergrond: Niet-Westers:
★ Europa, excl. Turkije ★ Afrika
★ Noord-Amerika ★ Latijns-Amerika
★ Oceanië ★ Azië (excl. Japan en Indonesië)
★ Turkije
★ Indonesië
★ Japan
Welke ‘problemen’ komen we tegen:
➢ Taalproblemen
➢ Angst
➢ Cultuurverschillen
○ Schoonheidsideaal
■ Piercings
■ Kronen/ facings
○ Hoe ga je om met pijn
➢ Tandheelkundige opvoeding
○ Mondhygiëne
○ Preventie
➢ Vreemde tandheelkunde
○ Je ziet behandelingen in de mond die niet helemaal ‘logisch’ zijn
○ Vaak korte termijn oplossingen
➢ Financiële situatie
Existentiële eenzaamheid: je leeft alleen binnen je eigen bewustzijn. Overbrengen wat je voelt,
ziet en ervaart kan niet.
Pijnmodel van Loeser:
➔ Nociceptie
➔ Pijngewaarwording
➔ Pijnbeleving
➔ Pijngedrag
◆ Verbale en non-verbale communicatie
◆ De uiting van pijn is sterk cultuurgebonden
Gebruik je gezond verstand en communiceer. Probeer niet alleen te verstaan, maar ook te
begrijpen.
1
,Angst voor tandheelkundige behandeling
Introductie
Het herkennen van psychische stoornissen is belangrijk. Ook voor de tandarts i.v.m.:
- Maken van keuzes inzake het behandelplan
- Het voorkomen van onterechte, overbodige of onjuiste behandelingen
- Het voorkomen van problemen t.a.v. de interactie met de patiënt
- De (on)mogelijkheid überhaupt te kunnen behandelen
- Het beargumenteerd kunnen weigeren verder te behandelen dan wel te kunnen
verwijzen naar een andere hulpverlener
Hele lijst van stoornissen volgens DSM-5.
Angst deel 1
Angst voor de tandarts komt veel voor en is ook vaak zeer ernstig.
Dental Anxiety Scale (DAS)
Wanneer wordt een angst een echt probleem
(fobie)?
➔ Er is sprake van een
buitenproportionele angst voor een
bepaald object of situatie
➔ Een confrontatie hiermee veroorzaakt onmiddellijk een angstreactie
➔ Er is een besef dat de angst irrationeel is
➔ De situatie wordt zoveel mogelijk vermeden
➔ Het vermijdingsgedrag is invaliderend (effect op dagelijks leven)
2
, Twee soorten angst:
1. Dispositieangst (stabiel)
● Biologie (genetisch)
● Ervaringen
- Injecties
- Spinnen
2. Toestandsangst (fluctueert)
● Reactiepatronen
● Afhankelijk van context / stimuli die aanwezig zijn
Tandartsangst is er niet zo zeer, eerder angst voor de behandeling en de mogelijke pijn.
Bij 91% van bepaalde stimuli scoren vrouwen significant hoger dan mannen.
↳ verklaring: vrouwen praten makkelijker over hun gevoelens
Three pathways of fear:
1. Modelleren
2. Bedreigende informatie (‘aanpraten’)
3. Traumatische ervaringen
Een positieve screening van tandheelkundige fobie leek 16 keer meer kans te hebben als men
herinnert zich ooit hulpeloosheid ervaren tijdens een of meer eerdere tandheelkundige
behandelingen.
Bedreigende informatie gebruiken bij kinderen is niet altijd even handig.
Bij angstige kinderen kan je de volgende techniek gebruiken: ‘my friend John’.
Dit is een soort vergelijking die je dan maakt ⇒ vanochtend had ik een kindje van 3 en bij hem
ging het ook goed. Een andere tip is om de boor aan het kind te geven, dan beseffen ze dat het
minder gevaarlijk is dan gedacht.
Zorg er ook voor dat het laatste stukje een succeservaring is, bijvoorbeeld polijsten en dan
zeggen hoe goed het kind het doet.
Gebruik nooit het woord pijn, want dan ligt hun aandacht daar.
Speel in op de machteloosheid die mensen kunnen voelen: “als u het aangeeft kunnen we even
stoppen”.
3
Patiënten met een niet-westerse achtergrond 1
Angst voor tandheelkundige behandeling 2
Introductie 2
Angst deel 1 2
Angst deel 2 4
Angst deel 3 6
Kindertandheelkunde 10
Ontwikkelingspsychologie deel 1 10
Ontwikkelingspsychologie deel 2 12
Ontwikkelingspsychologie deel 3 16
Gedragsbeïnvloeding 19
Communicatie met kinderen 22
Angst bij kinderen 23
Pijnbeleving bij kinderen deel I 28
Pijnbeleving bij kinderen deel II 29
Meldcode 30
Ethiek 36
Ethisch handelen 36
Gerodontologie 40
Kwetsbaarheid herkennen 40
Dementie, delier, depressie 40
Specifiek orale problemen bij kwetsbare ouderen 43
Anamnese en mondzorgplan 44
Psychopathologie 46
Psychopathologie 46
Schadelijke effecten op het gebit 50
Onverklaarde tandheelkundige klachten 51
Angststoornissen 56
Screening en diagnostiek 58
Verstandelijk en motorisch beperkten 59
Mondzorg voor mensen met een beperking 59
Sedatie 61
,Niet-Westerse patiënt
Patiënten met een niet-westerse achtergrond
Westerse achtergrond: Niet-Westers:
★ Europa, excl. Turkije ★ Afrika
★ Noord-Amerika ★ Latijns-Amerika
★ Oceanië ★ Azië (excl. Japan en Indonesië)
★ Turkije
★ Indonesië
★ Japan
Welke ‘problemen’ komen we tegen:
➢ Taalproblemen
➢ Angst
➢ Cultuurverschillen
○ Schoonheidsideaal
■ Piercings
■ Kronen/ facings
○ Hoe ga je om met pijn
➢ Tandheelkundige opvoeding
○ Mondhygiëne
○ Preventie
➢ Vreemde tandheelkunde
○ Je ziet behandelingen in de mond die niet helemaal ‘logisch’ zijn
○ Vaak korte termijn oplossingen
➢ Financiële situatie
Existentiële eenzaamheid: je leeft alleen binnen je eigen bewustzijn. Overbrengen wat je voelt,
ziet en ervaart kan niet.
Pijnmodel van Loeser:
➔ Nociceptie
➔ Pijngewaarwording
➔ Pijnbeleving
➔ Pijngedrag
◆ Verbale en non-verbale communicatie
◆ De uiting van pijn is sterk cultuurgebonden
Gebruik je gezond verstand en communiceer. Probeer niet alleen te verstaan, maar ook te
begrijpen.
1
,Angst voor tandheelkundige behandeling
Introductie
Het herkennen van psychische stoornissen is belangrijk. Ook voor de tandarts i.v.m.:
- Maken van keuzes inzake het behandelplan
- Het voorkomen van onterechte, overbodige of onjuiste behandelingen
- Het voorkomen van problemen t.a.v. de interactie met de patiënt
- De (on)mogelijkheid überhaupt te kunnen behandelen
- Het beargumenteerd kunnen weigeren verder te behandelen dan wel te kunnen
verwijzen naar een andere hulpverlener
Hele lijst van stoornissen volgens DSM-5.
Angst deel 1
Angst voor de tandarts komt veel voor en is ook vaak zeer ernstig.
Dental Anxiety Scale (DAS)
Wanneer wordt een angst een echt probleem
(fobie)?
➔ Er is sprake van een
buitenproportionele angst voor een
bepaald object of situatie
➔ Een confrontatie hiermee veroorzaakt onmiddellijk een angstreactie
➔ Er is een besef dat de angst irrationeel is
➔ De situatie wordt zoveel mogelijk vermeden
➔ Het vermijdingsgedrag is invaliderend (effect op dagelijks leven)
2
, Twee soorten angst:
1. Dispositieangst (stabiel)
● Biologie (genetisch)
● Ervaringen
- Injecties
- Spinnen
2. Toestandsangst (fluctueert)
● Reactiepatronen
● Afhankelijk van context / stimuli die aanwezig zijn
Tandartsangst is er niet zo zeer, eerder angst voor de behandeling en de mogelijke pijn.
Bij 91% van bepaalde stimuli scoren vrouwen significant hoger dan mannen.
↳ verklaring: vrouwen praten makkelijker over hun gevoelens
Three pathways of fear:
1. Modelleren
2. Bedreigende informatie (‘aanpraten’)
3. Traumatische ervaringen
Een positieve screening van tandheelkundige fobie leek 16 keer meer kans te hebben als men
herinnert zich ooit hulpeloosheid ervaren tijdens een of meer eerdere tandheelkundige
behandelingen.
Bedreigende informatie gebruiken bij kinderen is niet altijd even handig.
Bij angstige kinderen kan je de volgende techniek gebruiken: ‘my friend John’.
Dit is een soort vergelijking die je dan maakt ⇒ vanochtend had ik een kindje van 3 en bij hem
ging het ook goed. Een andere tip is om de boor aan het kind te geven, dan beseffen ze dat het
minder gevaarlijk is dan gedacht.
Zorg er ook voor dat het laatste stukje een succeservaring is, bijvoorbeeld polijsten en dan
zeggen hoe goed het kind het doet.
Gebruik nooit het woord pijn, want dan ligt hun aandacht daar.
Speel in op de machteloosheid die mensen kunnen voelen: “als u het aangeeft kunnen we even
stoppen”.
3
