Pre-Romaans en Romaans
Religieus imperialisme of de verspreiding van het Christendom
Inleiding
Versnippering van het West-Romeinse Rijk (476)
Merendeel van de inwoners: Romeins
Assimilatie, religie continuïteit
Val: Romeinse cultuur zal die blijven voortleven
De Franken: de macht naar zich toe trekken,
Clovis wordt gedoopt (Christen), continuïteit
met het Romeinse rijk
Het politieke idee wordt overgenomen: als een
Romeinse bevelhebber later afbeelden
De inwoners: blijven terugkijken naar het rijk
Politiek structuren gaan evolueren invloed op cultuur en architectuur
- Romanitas
- Vormentaal, spolia (gebouwen in elkaar geïntegreerd, rechtstreekse band)
- Christendom
Romano-byzantijnse invloeden
Belangrijke inspiratiebronnen
Germaanse: enkel in decoratieve patronen (elegant, complex): niet naar de constructie
methodes kijken, niet sedentair geen duurzame architectuur
Romano-Byzantijnse Christelijke cultuur: WRR
Bepalend voor de Romaanse architectuur
3e eeuw: politieke instabiliteit, interne conflicten oorzaak: religie (verschillende Goden)
nieuwe religies vanuit het Oosten (Christendom vernieuwing, 1 centrale God, belofte van
verlossing, wedergeboorte (niet-legaal))
312: brandend kruis (Rome bevrijdt van de tiran) dankzij het Christendom
313: Edict van Milaan: erkenning en legalisatie van het Christendom
326: erkenning als staatsgodsdienst, volledig geïntegreerd
vanuit de staat geld voor de nieuwe staatsgodsdienst voor de architectuur
(in huizen ceremonies, catacomben: kleine ceremonies tot 325)
Constantijn: belangrijke opdrachtgever: geen scheiding tussen kerk en staat (hij noemt
zichzelf de 13e apostel)
De Heidense tempel geen inspiratie voor de nieuwe typologie, van het exterieur (niet
geschikt voor de Christenen, interieur)
, Romeinse architectuur die wel geschikt was: basilica
2 modellen:
- Romeins: grote hal, kleinere centraalbouw
- Byzantijns: centraalbouw
Romeins model:
- Wandelpad: processie binnenkomen (hal tot altaar)
- Altaar: centrale ruimte (het schip)
- Ruimte voor de geloven, gescheiden van de geestelijken (apsis)
- Voor de catechisten (zijbeuken of buiten (atrium)): voorbereiding tot het geloof
volwaardig toe te treden (volwassen)
Sint-Jan (Constantijn, 324)
Laternanen: keizerlijk paleis, schenking aan de bisschop van Rome
Nieuwe kerk erbij gebouwd (belangrijkste kerken van Rome)
Vernietigd door een aardbeving niets meer over, nu nieuw gebouw (dus niet meer
oorspronkelijk)
Basiskenmerken van de kerk:
- Portaal
- Schip
- Zijbeuken
- Transept
- Viering (kruising transept en schip)
- Koor en kooromgang
- Exterieur eenvoudig
- Interieur luxueus: veel decoratie, in functie van het nieuwe geloof, gelovigen: niet
lezen dus via afbeeldigen wel volgen
Sint-Pieters, Rome (333)
Afgebroken geweest voor het gebouw vandaag de dag (16e eeuw)
Vroeg Christelijke architectuur
Plaats: vroeger een Martyrium grotere kerk door Constantijn
- Ingang
- Schip
- 2 zijbeuken
- Altaar met de apsis
- Transept (evenhoog als het schip)
- Atrium: binnenhof, catehisten plaats nemen als het te druk was
- Narthex
Veel regionale varianten
Sta. Sabina (422)
Geen transept aanwezig
Exterieur sober
Interieur mooi uitgewerkt
Religieus imperialisme of de verspreiding van het Christendom
Inleiding
Versnippering van het West-Romeinse Rijk (476)
Merendeel van de inwoners: Romeins
Assimilatie, religie continuïteit
Val: Romeinse cultuur zal die blijven voortleven
De Franken: de macht naar zich toe trekken,
Clovis wordt gedoopt (Christen), continuïteit
met het Romeinse rijk
Het politieke idee wordt overgenomen: als een
Romeinse bevelhebber later afbeelden
De inwoners: blijven terugkijken naar het rijk
Politiek structuren gaan evolueren invloed op cultuur en architectuur
- Romanitas
- Vormentaal, spolia (gebouwen in elkaar geïntegreerd, rechtstreekse band)
- Christendom
Romano-byzantijnse invloeden
Belangrijke inspiratiebronnen
Germaanse: enkel in decoratieve patronen (elegant, complex): niet naar de constructie
methodes kijken, niet sedentair geen duurzame architectuur
Romano-Byzantijnse Christelijke cultuur: WRR
Bepalend voor de Romaanse architectuur
3e eeuw: politieke instabiliteit, interne conflicten oorzaak: religie (verschillende Goden)
nieuwe religies vanuit het Oosten (Christendom vernieuwing, 1 centrale God, belofte van
verlossing, wedergeboorte (niet-legaal))
312: brandend kruis (Rome bevrijdt van de tiran) dankzij het Christendom
313: Edict van Milaan: erkenning en legalisatie van het Christendom
326: erkenning als staatsgodsdienst, volledig geïntegreerd
vanuit de staat geld voor de nieuwe staatsgodsdienst voor de architectuur
(in huizen ceremonies, catacomben: kleine ceremonies tot 325)
Constantijn: belangrijke opdrachtgever: geen scheiding tussen kerk en staat (hij noemt
zichzelf de 13e apostel)
De Heidense tempel geen inspiratie voor de nieuwe typologie, van het exterieur (niet
geschikt voor de Christenen, interieur)
, Romeinse architectuur die wel geschikt was: basilica
2 modellen:
- Romeins: grote hal, kleinere centraalbouw
- Byzantijns: centraalbouw
Romeins model:
- Wandelpad: processie binnenkomen (hal tot altaar)
- Altaar: centrale ruimte (het schip)
- Ruimte voor de geloven, gescheiden van de geestelijken (apsis)
- Voor de catechisten (zijbeuken of buiten (atrium)): voorbereiding tot het geloof
volwaardig toe te treden (volwassen)
Sint-Jan (Constantijn, 324)
Laternanen: keizerlijk paleis, schenking aan de bisschop van Rome
Nieuwe kerk erbij gebouwd (belangrijkste kerken van Rome)
Vernietigd door een aardbeving niets meer over, nu nieuw gebouw (dus niet meer
oorspronkelijk)
Basiskenmerken van de kerk:
- Portaal
- Schip
- Zijbeuken
- Transept
- Viering (kruising transept en schip)
- Koor en kooromgang
- Exterieur eenvoudig
- Interieur luxueus: veel decoratie, in functie van het nieuwe geloof, gelovigen: niet
lezen dus via afbeeldigen wel volgen
Sint-Pieters, Rome (333)
Afgebroken geweest voor het gebouw vandaag de dag (16e eeuw)
Vroeg Christelijke architectuur
Plaats: vroeger een Martyrium grotere kerk door Constantijn
- Ingang
- Schip
- 2 zijbeuken
- Altaar met de apsis
- Transept (evenhoog als het schip)
- Atrium: binnenhof, catehisten plaats nemen als het te druk was
- Narthex
Veel regionale varianten
Sta. Sabina (422)
Geen transept aanwezig
Exterieur sober
Interieur mooi uitgewerkt
