Dit onderzoek is
uitgevoerd op de
afdeling
dagopname in het
St. Jansdal
ziekenhuis.
PROFESSIONEEL ONDERZOEK
,VOORWOORD
Ik ben derdejaars student op de Christelijke Hogeschool Ede. Dit jaar ben ik ingestroomd op de
deeltijdopleiding, om zodoende de duale opleiding te kunnen volgen in het St. Jansdal Ziekenhuis te
Harderwijk. Hier ben ik werkzaam op de afdeling dagopname. Voor deze afdeling heb ik een
onderzoek gedaan naar een relevant onderwerp op de afdeling. Dit in samenspraak met mijn
werkbegeleiders.
Pagina 1
,SAMENVATTING
Voor regieverpleegkundigen op de afdeling dagopname van het St. Jansdal ziekenhuis is het
onduidelijk wat er gebeurd met een Do-Not-Resuscitate beleid (DNR-beleid) tijdens een operatie en
binnen 24 uur hierna. Om hier onderzoek naar de doen is er in samenspraak met de
regieverpleegkundigen, tevens werkbegeleiders, de volgende hoofdvraag opgesteld:
‘In hoeverre heerst er draagvlak onder verpleegkundigen van de afdeling dagopname in het St.
Jansdal ziekenhuis om het ziekenhuisbeleid aan te passen naar hetgeen beschreven wordt in de
literatuur over een DNR-beleid tijdens een operatie en de 24 uur hierna?’.
In de literatuur zijn er veel discussies gevoerd over een DNR-beleid tijdens een operatie. In veel
ziekenhuizen wordt deze tijdens een operatie opgeschort, zonder dat de patiënt hiervan op de
hoogte te stellen. Dit gebeurd om zo potentieel vermijdbare sterfte te vermijden, wanneer er
complicaties optreden ten gevolge van anesthesiologisch of operatief handelen. De resultaten van dit
onderzoek tonen aan dat het niet ethisch verantwoord is om zonder inspraak van de patiënt het
DNR-beleid op te schorten. Er wordt aanbevolen om bij operaties, waarbij de kans op een reanimatie
groter is dan 1%, een gesprek te voeren waarbij de chirurg, anesthesioloog en patiënt aanwezig zijn
om uit te vragen wat de patiënt wil met het DNR-beleid tijdens de operatie. De patiënt dient tijdens
dit gesprek ingelicht te worden over de overlevingskansen. Ook moet de patiënt de keuze kunnen
maken om bij complicaties door anesthesiologisch of operatief handelen wel gereanimeerd te
worden, maar bij complicaties door onderliggend lijden niet.
Uit de interviews met de verpleegkundigen van de afdeling dagopname in het St. Jansdal ziekenhuis
blijkt dat er draagvlak is om het ziekenhuisbeleid aan te passen naar hetgeen wat beschreven wordt
in de literatuur over een DNR-beleid tijdens een operatie en in de 24 uur hierna. Wel zijn zij van
mening dat dit gesprek alleen plaats moet vinden wanneer het medisch uitzichtloos is of wanneer de
kans op een reanimatie tijdens een operatie hoog is. Ook vinden zij het niet verantwoord dat een
DNR-beleid opgeschort wordt zonder overleg met de patiënt, maar hier zien zij ook de medische kant
in dat het potentieel vermijdbare sterfte kan voorkomen.
Onderstaand onderzoek is overgedragen aan de regieverpleegkundigen van de afdeling dagopname
in het St. Jansdal ziekenhuis met de aanbeveling tot vervolg onderzoek naar wat het exacte beleid in
het St. Jansdal ziekenhuis moet worden.
Pagina 2
, Inhoud
Voorwoord................................................................................................................................................................1
Samenvatting.............................................................................................................................................................2
1. Inleiding.................................................................................................................................................................4
1.1 Probleemstelling..............................................................................................................................................5
1.2 Vraagstelling....................................................................................................................................................5
1.3 Doelstelling......................................................................................................................................................5
2. Methode................................................................................................................................................................6
2.1 Soort onderzoek..............................................................................................................................................6
2.2 Dataverzameling..............................................................................................................................................6
2.3 Data-analyse....................................................................................................................................................6
2.4 Validiteit en betrouwbaarheid........................................................................................................................7
2.5 Ethische aspecten............................................................................................................................................8
Resultaten.................................................................................................................................................................9
Deelvraag 1............................................................................................................................................................9
Deelvraag 2..........................................................................................................................................................11
Conclusie.................................................................................................................................................................13
rapporteren.............................................................................................................................................................14
Bijdrage aan de organisatie en ontwikkeling van de verpleegkundige...................................................................15
Literatuurlijst...........................................................................................................................................................16
Bijlagen....................................................................................................................................................................19
A. In- en exclusiecriteria tabel.............................................................................................................................19
B. Toetsing van de 3 belangrijkste bronnen........................................................................................................20
C. Interviews........................................................................................................................................................22
Interviewvragen..............................................................................................................................................22
Interview verpleegkundige A..........................................................................................................................23
Interview verpleegkundige B...........................................................................................................................26
Interview verpleegkundige C...........................................................................................................................28
Interview verpleegkundige D..........................................................................................................................32
Coderen...........................................................................................................................................................36
D. Presentatie......................................................................................................................................................44
Pagina 3
uitgevoerd op de
afdeling
dagopname in het
St. Jansdal
ziekenhuis.
PROFESSIONEEL ONDERZOEK
,VOORWOORD
Ik ben derdejaars student op de Christelijke Hogeschool Ede. Dit jaar ben ik ingestroomd op de
deeltijdopleiding, om zodoende de duale opleiding te kunnen volgen in het St. Jansdal Ziekenhuis te
Harderwijk. Hier ben ik werkzaam op de afdeling dagopname. Voor deze afdeling heb ik een
onderzoek gedaan naar een relevant onderwerp op de afdeling. Dit in samenspraak met mijn
werkbegeleiders.
Pagina 1
,SAMENVATTING
Voor regieverpleegkundigen op de afdeling dagopname van het St. Jansdal ziekenhuis is het
onduidelijk wat er gebeurd met een Do-Not-Resuscitate beleid (DNR-beleid) tijdens een operatie en
binnen 24 uur hierna. Om hier onderzoek naar de doen is er in samenspraak met de
regieverpleegkundigen, tevens werkbegeleiders, de volgende hoofdvraag opgesteld:
‘In hoeverre heerst er draagvlak onder verpleegkundigen van de afdeling dagopname in het St.
Jansdal ziekenhuis om het ziekenhuisbeleid aan te passen naar hetgeen beschreven wordt in de
literatuur over een DNR-beleid tijdens een operatie en de 24 uur hierna?’.
In de literatuur zijn er veel discussies gevoerd over een DNR-beleid tijdens een operatie. In veel
ziekenhuizen wordt deze tijdens een operatie opgeschort, zonder dat de patiënt hiervan op de
hoogte te stellen. Dit gebeurd om zo potentieel vermijdbare sterfte te vermijden, wanneer er
complicaties optreden ten gevolge van anesthesiologisch of operatief handelen. De resultaten van dit
onderzoek tonen aan dat het niet ethisch verantwoord is om zonder inspraak van de patiënt het
DNR-beleid op te schorten. Er wordt aanbevolen om bij operaties, waarbij de kans op een reanimatie
groter is dan 1%, een gesprek te voeren waarbij de chirurg, anesthesioloog en patiënt aanwezig zijn
om uit te vragen wat de patiënt wil met het DNR-beleid tijdens de operatie. De patiënt dient tijdens
dit gesprek ingelicht te worden over de overlevingskansen. Ook moet de patiënt de keuze kunnen
maken om bij complicaties door anesthesiologisch of operatief handelen wel gereanimeerd te
worden, maar bij complicaties door onderliggend lijden niet.
Uit de interviews met de verpleegkundigen van de afdeling dagopname in het St. Jansdal ziekenhuis
blijkt dat er draagvlak is om het ziekenhuisbeleid aan te passen naar hetgeen wat beschreven wordt
in de literatuur over een DNR-beleid tijdens een operatie en in de 24 uur hierna. Wel zijn zij van
mening dat dit gesprek alleen plaats moet vinden wanneer het medisch uitzichtloos is of wanneer de
kans op een reanimatie tijdens een operatie hoog is. Ook vinden zij het niet verantwoord dat een
DNR-beleid opgeschort wordt zonder overleg met de patiënt, maar hier zien zij ook de medische kant
in dat het potentieel vermijdbare sterfte kan voorkomen.
Onderstaand onderzoek is overgedragen aan de regieverpleegkundigen van de afdeling dagopname
in het St. Jansdal ziekenhuis met de aanbeveling tot vervolg onderzoek naar wat het exacte beleid in
het St. Jansdal ziekenhuis moet worden.
Pagina 2
, Inhoud
Voorwoord................................................................................................................................................................1
Samenvatting.............................................................................................................................................................2
1. Inleiding.................................................................................................................................................................4
1.1 Probleemstelling..............................................................................................................................................5
1.2 Vraagstelling....................................................................................................................................................5
1.3 Doelstelling......................................................................................................................................................5
2. Methode................................................................................................................................................................6
2.1 Soort onderzoek..............................................................................................................................................6
2.2 Dataverzameling..............................................................................................................................................6
2.3 Data-analyse....................................................................................................................................................6
2.4 Validiteit en betrouwbaarheid........................................................................................................................7
2.5 Ethische aspecten............................................................................................................................................8
Resultaten.................................................................................................................................................................9
Deelvraag 1............................................................................................................................................................9
Deelvraag 2..........................................................................................................................................................11
Conclusie.................................................................................................................................................................13
rapporteren.............................................................................................................................................................14
Bijdrage aan de organisatie en ontwikkeling van de verpleegkundige...................................................................15
Literatuurlijst...........................................................................................................................................................16
Bijlagen....................................................................................................................................................................19
A. In- en exclusiecriteria tabel.............................................................................................................................19
B. Toetsing van de 3 belangrijkste bronnen........................................................................................................20
C. Interviews........................................................................................................................................................22
Interviewvragen..............................................................................................................................................22
Interview verpleegkundige A..........................................................................................................................23
Interview verpleegkundige B...........................................................................................................................26
Interview verpleegkundige C...........................................................................................................................28
Interview verpleegkundige D..........................................................................................................................32
Coderen...........................................................................................................................................................36
D. Presentatie......................................................................................................................................................44
Pagina 3
