VT - PRA 4 notities

PRA volwassenen



PRA 4 – Technieken voor stottercontrole en fluency shaping
Wat we hier zien is voor iedereen behalve kleuters. Bij een kleuter kan je stottercontrole doen maar je
doet dit vanuit model en niet volgens aanleren van technieken.

1. Uitdieping van de theorie HC
1.1. Opbouw stottertherapie
- Kader moet je vanbuiten kennen

a. Cognitief herstructureren = Ombuigen van irrationele gedachten
met betrekking tot het stotteren  zo ook gevoelens en gedrag
beïnvloeden
- Hoe
 4 of 5XG-schema (inzicht, identificeren/discrimineren)
 Herstructureren (Ellis, Beck…)
b. Emotioneel herstructureren = verminderen van angsten die resteren (bv. woordvrees) naar cognitief
herstructureren (geautomatiseerd/geconditioneerd)
- Hoe
 Confronteren met wat angst uitlokt
 Geleidelijk: confronteren hiërarchie/ evt. counter
 Massaal (gebruiken we niet!)
c. Bestaand gedrag variëren  ALTIJD eerst variëren = voorwaarde om aan approximeren te beginnen
- Hoe
 Door pseudostotteren
d. Nieuw gedrag approximeren en stabiliseren

1.2. Het stottermoment
- Stotteren = controleverlies
- Op kernstottergedrag gaat gereageerd worden
 Ontstaan van gedrag = keuze/toevallig  gewoonte  automatisch
- Er gebeurt al veel voor het kernstottergedrag optreedt = anticipatie = iemand die stottert gaat al
voorspellen of aanvoelen dat er een stotter aankomt: 2 manieren
 Cognitieve anticipatie bv. "Het is vandaag dinsdag.” -> aan het begin van uw zin weet je
dat dinsdag een lastig woord is dus je anticipeert dat er op dinsdag een stotter gaat
komen
 Proprioceptief = je voelt in de zin aan dat de spanning
opneemt en de stotter gaat komen bv. bij begin van de zin
‘Het…”
- Als gaat anticiperen  aantal keuzes die je kan maken nl.
 Vermijden dat je de stotter maakt bv. het is vandaag de 2e
dag van de week
 Uitstelgedrag bv. het is vandaag, het is vandaag, het is
vandaag dinsdag
 Negeren waardoor je gewoon de zin zegt
=> Copinggedrag

, PRA volwassenen



2. Methodieken en technieken
- Keuzes tussen stuttering modification en fluency shaping  verschil tussen de 2 is het doel
 Stuttering modification
 Doel = SM is geen volledige vloeiendheid, wel attitudes, gevoelens, etc.
 Je gaat de cliënt technieken aanleren die hij bewust altijd gaat moeten
gebeuren.
 Technieken niet automatiseren, rugzak meegeven met tools, technieken zijn
bewust
 Fluency shaping
 Doel = volledige vloeiendheid.
 Bij zuivere vorm doe je niks met negatieve gedachten en angsten
 Cliënt zijn spraak shapen naar vloeiendheid door bepaalde technieken aan te
leren, door andere manier van spreken aan te leren.




- Vaak wordt er een combinatie van de 2 gemaakt
- Visie opleiding = integreren bv. bij stottercontrole ook een lagere toonhoogte etc.


2.1. Stuttering Modification

- Bv. “Ik eet vanavond spaghetti”
 De groene lijn = niveau van spanning
 Je voelt in de zin de spanning opkomen. Spaghetti zal op het hoogste punt van de groene
lijn zitten.
- Op 3 momenten kan je een techniek toepassen
 Op het moment dat de spanning toeneemt/ voor de stotter = preparatory set
 Op het moment van blokkeren/ tijdens de stotter = pull out
 Op het moment dat de spanning afgenomen is / na de stotter = cancellation