Samenvatting inleiding pedagogische wetenschappen en onderzoek 2A
Deel 1: onderwijswetenschappen
College 1: Introductie Onderwijswetenschappen
Onderwijswetenschappen = Een interdisciplinair onderzoeksveld waarin onderzoekers
onderzoek doen naar;
• Hoe mensen leren ( alleen en samen )
• Naar hoe leren te verbeteren door diverse sociale en organisatorische instellingen en
nieuwe ontwerpen van leeromgevingen.
Nog veel vragen over:
• Hoe kinderen en jongeren leren in het onderwijs
• Wat dit betekent voor hoe we het onderwijs vormgeven
• Hoe we het nieuwe onderwijs kunnen verbeteren en vernieuwen
Doel onderwijswetenschappen:
• Beschrijven, begrijpen, verklaren van gedrag
• Leren, opleiden en ontwikkelen in het onderwijs
Hoe ziet het NL onderwijsveld er uit?
Onderwijspraktijk/ instellingen
• Schoolleiding
• Leraren
• Leerlingen
Onderwijsbeleid
• Ministerie OCW
• Inspectie van het Onderwijs
Onderwijs- onderzoek
• O.a. universiteiten
• Algemeen – vakspecifiek
Onderwijsmaterialen & -technologie
• Methode- uitgevers
• Toetsuitgevers
Training en advies
• Onderwijs-advies
• Lerarenopleiding
,Onderwijs in Nederland
Leerplicht vanaf 4 tot 18
0-4 jaar; kinderopvang / vve
4-12 jaar; basisonderwijs/ speciaal onderwijs
12-18 jaar; voortgezet onderwijs, vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs, voorgezet speciaal
onderwijs3
18 jaar; wo, hbo, mbo
Onderwijs in cijfers
De grootste instroom in het voorgezet onderwijs: VMBO (50%)
Hoeveel procent haalt uiteindelijk een bachelor diploma: (22%)
Hoeveel procent haalt uiteindelijk een master diploma: (13%)
Onderwijswetenschappen niveaus
Micro niveau: Lerende kind
• Neuro/ brein
• Sociaal- emotioneel
• Cognitief
• Rekenen/taal
Meso niveau: Schoolcontext
• Leren en instructie
• Leraren
• Relatie leraar- leerling
• Interacties in de klas
• Organisatie onderwijs in school
• Schoolontwikkeling
Macro niveau: Maatschappij
• Onderwijsbeleid
• Onderwijsstelstel
• Maatschappelijk effecten van onderwijs
Onderzoek:
Waar:
Laboratorium
Natuurlijke omgeving
Hoe:
Experiment/ interventie
Correlationeel
Observatie
,Gedragsonderzoek
Instrument:
Observatieschema
Vragenlijsten
Interviews
Tests/ toetsen
Hardop denken
Reactietijden/ leestijden
Oogebewegingen
FMRI/ EEG
Discussies over het onderwijs
Doel boek: Grote schoonmaak houden voor pseudo-theorieën (onzin), er zijn namelijk veel
belanghebbenden bij het onderwijs:
• Veel geloof, ideologieën met anekdotisch ‘bewijs’
• Mythen , pseudo-theorieën
• Belangrijke nuanceringen
Wetenschap heeft het niet voor het zeggen !
Politiek bepaald uiteindelijk
Wetenschap zoekt naar onderliggend mechanisme
Overtuigingen over onderwijs
Overal zien we bewijs voor mythen!
Drie verklaringen voor hardnekkigheid overtuigingen:
• Patternicity bias = neiging om betekenisvolle patronen te zien om de wereld
makkelijker te begrijpen.
• Confirmatie bias = wat je gelooft overlapt vaak met je mening, je zoekt bevestigend
bewijs naar wat je al vindt ookal komt iemand met feiten.
• Hindsight bias = achteraf verklaringen vinden voor iets wat al is gebeurd. Denken dat
je al wist wat er zou gebeuren.
Waarom zijn mythes hardnekkig?
Onderwijs veranderen is lastig; Vaak succes van onderwijsvernieuwing op korte termijn.
• Vernieuwend project vs. Toepassing van die vernieuwing in het onderwijs; bijv.
opschaling, langdurige implementatie.
• Onderzoek naar ‘bewijs’ zwak opgezet: bijv. onderzoek dat laat zien dat
Probleemgestuurd onderwijs werkt: maar te opzichte van wat? Vaak mist de controle
groep
• Hawthome effect: Men gedraagt zich anders wanneer ze onderzocht worden.
Soms zijn we gewoon lui ( mensen zijn gewoontedieren)
, We houden van hokjesdenken.
Theorieen over het onderwijs
Constructivisme = Actieve kennisverwerving in samenwerking met andere.
Cognitivisme = Denken staat centraal / differentiatie.
Behaviorisme = Gedrag staat centraal: doelen/ belonen/ straffen.
Onnodig hokjes denken -> dogma’s en ruzies.
Uit alle stromingen haalt het onderwijs iets.
Er bestaat niet één theorie om dingen te verklaren.
Mythes
Leerstijlen
Leerstijlen van Kolb
Leervoorkeuren zeggen niet over wat goed/slecht is voor het leren.
• De meeste mensen voldoen niet aan één leerstijl
• Verschillen zijn eerder geleidelijk dan categorisch
• Tests ontoereikend
De leerstijlhypothese
• Leerlingen met verbale leerstijl leren beter van boek
• Leerlingen met visuele leerstijl leren beter van video
Geen bewijs voor !
Leerstijlen zijn geen onderwijstheorie
Verschillen tussen leerlingen bestaan wel
Deel 1: onderwijswetenschappen
College 1: Introductie Onderwijswetenschappen
Onderwijswetenschappen = Een interdisciplinair onderzoeksveld waarin onderzoekers
onderzoek doen naar;
• Hoe mensen leren ( alleen en samen )
• Naar hoe leren te verbeteren door diverse sociale en organisatorische instellingen en
nieuwe ontwerpen van leeromgevingen.
Nog veel vragen over:
• Hoe kinderen en jongeren leren in het onderwijs
• Wat dit betekent voor hoe we het onderwijs vormgeven
• Hoe we het nieuwe onderwijs kunnen verbeteren en vernieuwen
Doel onderwijswetenschappen:
• Beschrijven, begrijpen, verklaren van gedrag
• Leren, opleiden en ontwikkelen in het onderwijs
Hoe ziet het NL onderwijsveld er uit?
Onderwijspraktijk/ instellingen
• Schoolleiding
• Leraren
• Leerlingen
Onderwijsbeleid
• Ministerie OCW
• Inspectie van het Onderwijs
Onderwijs- onderzoek
• O.a. universiteiten
• Algemeen – vakspecifiek
Onderwijsmaterialen & -technologie
• Methode- uitgevers
• Toetsuitgevers
Training en advies
• Onderwijs-advies
• Lerarenopleiding
,Onderwijs in Nederland
Leerplicht vanaf 4 tot 18
0-4 jaar; kinderopvang / vve
4-12 jaar; basisonderwijs/ speciaal onderwijs
12-18 jaar; voortgezet onderwijs, vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs, voorgezet speciaal
onderwijs3
18 jaar; wo, hbo, mbo
Onderwijs in cijfers
De grootste instroom in het voorgezet onderwijs: VMBO (50%)
Hoeveel procent haalt uiteindelijk een bachelor diploma: (22%)
Hoeveel procent haalt uiteindelijk een master diploma: (13%)
Onderwijswetenschappen niveaus
Micro niveau: Lerende kind
• Neuro/ brein
• Sociaal- emotioneel
• Cognitief
• Rekenen/taal
Meso niveau: Schoolcontext
• Leren en instructie
• Leraren
• Relatie leraar- leerling
• Interacties in de klas
• Organisatie onderwijs in school
• Schoolontwikkeling
Macro niveau: Maatschappij
• Onderwijsbeleid
• Onderwijsstelstel
• Maatschappelijk effecten van onderwijs
Onderzoek:
Waar:
Laboratorium
Natuurlijke omgeving
Hoe:
Experiment/ interventie
Correlationeel
Observatie
,Gedragsonderzoek
Instrument:
Observatieschema
Vragenlijsten
Interviews
Tests/ toetsen
Hardop denken
Reactietijden/ leestijden
Oogebewegingen
FMRI/ EEG
Discussies over het onderwijs
Doel boek: Grote schoonmaak houden voor pseudo-theorieën (onzin), er zijn namelijk veel
belanghebbenden bij het onderwijs:
• Veel geloof, ideologieën met anekdotisch ‘bewijs’
• Mythen , pseudo-theorieën
• Belangrijke nuanceringen
Wetenschap heeft het niet voor het zeggen !
Politiek bepaald uiteindelijk
Wetenschap zoekt naar onderliggend mechanisme
Overtuigingen over onderwijs
Overal zien we bewijs voor mythen!
Drie verklaringen voor hardnekkigheid overtuigingen:
• Patternicity bias = neiging om betekenisvolle patronen te zien om de wereld
makkelijker te begrijpen.
• Confirmatie bias = wat je gelooft overlapt vaak met je mening, je zoekt bevestigend
bewijs naar wat je al vindt ookal komt iemand met feiten.
• Hindsight bias = achteraf verklaringen vinden voor iets wat al is gebeurd. Denken dat
je al wist wat er zou gebeuren.
Waarom zijn mythes hardnekkig?
Onderwijs veranderen is lastig; Vaak succes van onderwijsvernieuwing op korte termijn.
• Vernieuwend project vs. Toepassing van die vernieuwing in het onderwijs; bijv.
opschaling, langdurige implementatie.
• Onderzoek naar ‘bewijs’ zwak opgezet: bijv. onderzoek dat laat zien dat
Probleemgestuurd onderwijs werkt: maar te opzichte van wat? Vaak mist de controle
groep
• Hawthome effect: Men gedraagt zich anders wanneer ze onderzocht worden.
Soms zijn we gewoon lui ( mensen zijn gewoontedieren)
, We houden van hokjesdenken.
Theorieen over het onderwijs
Constructivisme = Actieve kennisverwerving in samenwerking met andere.
Cognitivisme = Denken staat centraal / differentiatie.
Behaviorisme = Gedrag staat centraal: doelen/ belonen/ straffen.
Onnodig hokjes denken -> dogma’s en ruzies.
Uit alle stromingen haalt het onderwijs iets.
Er bestaat niet één theorie om dingen te verklaren.
Mythes
Leerstijlen
Leerstijlen van Kolb
Leervoorkeuren zeggen niet over wat goed/slecht is voor het leren.
• De meeste mensen voldoen niet aan één leerstijl
• Verschillen zijn eerder geleidelijk dan categorisch
• Tests ontoereikend
De leerstijlhypothese
• Leerlingen met verbale leerstijl leren beter van boek
• Leerlingen met visuele leerstijl leren beter van video
Geen bewijs voor !
Leerstijlen zijn geen onderwijstheorie
Verschillen tussen leerlingen bestaan wel
