Filmgeschiedenis - Samenvatting jaar

Filmgeschiedenis
Inleiding Filmgeschiedenis = sociale constructie
 Sociaal vlak: wie maakt de film?
 Esthetisch vlak
 Economisch vlak: analyse van de filmbedrijven, landen
 Technologisch vlak

Film is veranderd doorheen te tijd op vlak van enscenering, decors,
kostuums, verhaal, camerawerking, montage en geluid

Film is internationaal medium en de filmindustrie is internationaal vertakt
H1: uitvinding en vroege
jaren van de cinema
(<1904)
1. uitvinding van de cinema 19e E: visuele vormen van populaire cultuur vb. boeken, foto’s,
lantaarnslides
 Middenklasse bezocht goedkoop entertainment vb. circussen,
theater  Werd duur na tijd
 Cinema was goedkoop alternatief (ontstaan in 1890)
 Filmspoel = spoel die op wiel ligt, door machine gaat waar licht op
spoel komt en wordt daarna opgerold (100 jaar lang gebruikt!)
 Aanvankelijk geen motor + geen klank
Toverlantaarn  Voorwaarden tot ‘winnend principe’ van de filmspoel in cinema
1) Wetenschap: persistance of vision = groot aantal foto’s
snel op elkaar laten volgen creëert een illusie van beweging
 phenakitoscoop & zoetroop geven deze illusie weer
2) Projecteren van snelle beelden: in 17e E gebruikte men
toverlantaarns (= glasplaat met tekeningen op die korte
beweging aantoont) MAAR nog niet kunnen projecteren
3) Fotografie: fotografie nodig voordat men film kon creëren, 16
foto’s p/s nodig om illusie te creëren (nog niet mogelijk)
 Claude Nièpce (1826): eerste foto op glasplaat
4) Flexibele basis voor print: George Eastman (1888): uitvinder
Kodak camera + eerste foto op transparante film die later
gebruikt werd door machines voor opnemen projecteren film
5) Mechanisme met start/stop functie: filmspoel moet stilstaan
 licht schijnt op frame  shutter maakt beeld zwart 
volgende frame staat klaar

 Belangrijke voorlopers: velen hadden niet de bedoeling om aan
filmgeschiedenis bij te dragen, wilden gewoon beweging analyseren
 Edward Muybridge (1878): 12 camera’s die 12 foto’s nam
van bewegend paard  tekeningen (niet foto’s!) projecteren
op lantaarn
 Etienne-Jules Marey (1882): wilde nog meer beelden per
seconde vastleggen via flexibele basis i.p.v. glasplaat
 Emile Reynaud (1877): uitvinder praxinoscoop, waarin men
in spiegel projectie van film zag (eerste die projectie deed!)
 Louis Le Prince (1888): eerste keer 16 b/s vastleggen op
flexibele papier Kodak, toen hij door had dat papier
doorlatend was en geprojecteerd kon worden, verdween hij

 Internationale voorlopers:
 USA
 1891: Thomas Edison, geholpen door Dickson,

1

, creëerden kinetograaf (opnemen) en kinetoscoop
kijkdoos (tonen) te maken o.b.v. 35mm film
 1893: opnamestudio ‘The Black Maria’: mensen ‘live’
opnemen en mensen zagen dit beeld door kijkdoos
voor enkele seconden (geen projectie!)
 Latham en zonen: creatie Latham Loop (= spoel die
spanning film afneemt
waardoor langere film mogelijk
was)  komt uit probleem dat
film breekbaar + max. 3 min
kon worden opgenomen
‘Black Maria’
 Duitsland: Sklandanowsky
 Berlijn 1895 ‘Das Bioscop’
Eastman en Kodak  probleem: werkten niet met
35mm en vertoonden enkel films
 Frankrijk: de broers Lumière
 1895: bouw cinematograaf
Muybridge (opname en projectie in 1 toestel) Cinematograaf
en werkte op 35mm film en 16
frames p/s  cinema werd mobiel
+ internationaal doorbreken
 Begin van cinemageschiedenis
 1895: eerste film ooit van arbeiders + shows waarin
mensen betaalden om 10 films van 1m te kijken

Rond 1897: uitvinding cinema is klaar en principe bleef zo tot 21ste eeuw
(filmspoel met 35mm film én 16 beelden p/s)  2 soorten exhibities:
 Kijkgat apparaten voor individuen
 Projecties voor grote publieken
Reynaud en
praxinoscoop (1895)
Phenakitoscoop


Nièpce: eerste foto




Kinetoscoop (links) en
kinetograaf (rechts)




1895: eerste film (Lumière)


2. Vroege cinema en Genres van vroege cinema
vertoning  Scenics = beelden tonen van verre oorden, soort van kennismaking
met nieuwe culturen, vergelijkbaar met documentaires van nu vb.
mensen die eerste keer piramides zien


2

,  Topicals = nabootsen historische gebeurtenissen of nieuwsfeiten
vb. schipramp nabootsen door boot in kom water te zetten
 Fiction films

Genres werden opeenvolgend vertoond en bijgestaan door orkest en een
persoon die geluiden imiteerde of uitleg gaf
 Wereldwijde vertoning maar vooral gemaakt in Frankrijk, Engeland
en USA
Pathé’s glazen studio
 Lumière broers was Frankrijk marktleider in film
 Bekend om hun scenics, topicals en komische fictie
 Tot 1905 geproduceerd, daarna weggeconcurreerd door
Charles Pathé
 Oorspronkelijk fonograaf verkoper maar focuste op
filmproductie
 1902: bouwde eigen studio + verkoop Pathé camera
The Vanishing Lady (meest gebruikte camera tot 1910)
 Inspiratie en ideeën overnemen van Méliès
 Pathé Frères grootste filmbedrijf ter wereld
 Rivaal: Gaumont

 Méliès
A trip to the moon  1896: bouw animatograaf (= actie voor camera laten
afspelen) + glazen studio
2.1 Groei Franse  Bekend om zijn fantasy films, camera trucjes en beschilderde
filmindustrie decors
 “The Vanishing Lady” (1896): vrouw met stopmotion
techniek veranderen in skelet + eerste keer montage
 “Trip To The Moon” (1902): wetenschappers die raket
naar maan nemen (film had kleur door tinting)

The Big Swallow
 1896: eerste filmexhibities in Engeland: tonen van scenics, topicals
2.2 Engeland en de  Hepworth = belangrijkste Britse producer tot 1914
Brighton school  1897: G.A. Smith en James Williamson in filmindustrie
 Williamson – “The Big Swallow” (1900): man die camera op
eet  inspiratie uit Méliès montage en special effects




2.3 USA en heropleving VS had grootste markt want had meer theaters dan eender welk land
Edison  USA-films in buitenland verkocht maar grote focus op nationale
markt  gevolg: FRA & ITA domineerden filmmarkt tot midden
1910s
 1896: exhibitie van Edison’s vitascoop in NYC
 Partners konden rechten kopen om films elders te vertonen,
want vitascoop was niet te koop
 1897: kleine bedrijven maken eigen projector, dupliceren en
verkopen films van Edison zonder dat hij dit wist
 Eind jaren 1890 = boomjaren cinema, dan afname
 Spaans-Amerikaanse oorlog (1898) gaf boost aan cinema
door patriotisme en interesse beelden oorlog
Great Train Robbery  Late 1890s: American Mutoscope Company (later: American
Mutoscope and Biograph (AM&B) = populairste filmbedrijf in


3