Samenvatting M&O AAFM

1.0 Introductie
Binnen een organisatie worden functies en taken gecoördineerd door een hierarchie.

Hierarchie:
Mensen in een leidinggevende positie nemen de beslissingen.

Samenwerkingsverband:
Beslissingen worden genomen op basis van gelijkwaardigheid.

1.1 wat zijn organisaties
Organisaties kunnen verschillen, maar beschikken alle over:
 Doelstellingen
 Mensen
 Middelen

Het begrip organisatie wordt op de proef gesteld door:
 Opkomst digitale platforms (bv Uber/Airbnb)
 Outsoursing
o Verplaatsen cruciale productieonderdelen naar gespecialiseerde bedrijven
 Toenemend aantal zelfstandigen

De 6 fundamenten van een organisatie:

 Participanten
o Mensen waar de organisatie uit bestaat. Moeten worden aangestuurd en taken
moeten worden verdeeld. Dit is de Menselijke productiefactor
 Doelen
o Bijvoorbeeld:
 Winst
 Kwaliteit
 Klanttevredenheid
 Armoedebestrijding
 Etc
o Organisatiedoelen worden ook gezien als een overkoepelend doel, maar in de
praktijk streven niet alle leden dezelfde doelen na. Het motiveren van werknemers is
erg belangrijk om de doelen te behalen
 Technologie
 Formele structuur
o Formeel omdat ze een directe relatie hebben met de doelen
o De hierarchische relaties en taakverdeling tussen managers en werknemers
vastgelegd in functieomschrijvingen
o Formule procesbeschrijvingen:
 Activiteiten die veelvuldig herhaald worden, zoals het produceren van een
product, worden gestandaardiseerd en vastgelegd in de formele
procesbeschrijving
 Informele structuur
o De interacties tussen mensen en relaties die op een natuurlijke wijze ontstaan.
 Geen directe relatie met de doelen
 Je kan het bijvoorbeeld goed vinden met een collega.

,  Geeft inzicht in hoe de formele taken, verantwoordelijkheden en
bevoegdheden worden uitgevoerd.

 De omgeving
o Refereert aan alle zaken buiten de organisatie die de organisatie beïnvloeden
 Economische ontwikkelingen
 Overheidsbeleid
 Klanten
 Publieke opinie
o Of door de organisatie beïnvloed worden
 Klanten
 Omwonende
 Overheidsbeleid


1.2 Verschijningsvormen van organisaties




Het onderscheid dat we maken tussen verschillende organisaties:
 Profit
Winstoogmerk
 Non-profit ( of non-for-profit)
Zonder winstoogmerk

Daarnaast worden ze onderverdeeld naar grootte:
- Micro-onderneming:
- Klein bedrijf:
- Middenbedrijf
- Grootbedrijf:
o > 250 werknemers
o Omzet van minimaal €50 miljoen/ balanstotaal van minimaal €43 miljoen
Schema verdeling grootte organisaties.

,In nederland valt ongeveer 99% binnen midden- en kleinbedrijf (MKB)
Slechts 1100 bedrijven zijn groot. Dit is <1%

Daarnaast zijn er meer dan 900.000 ZZPérs.

1.3 Stromingen in de organisatiekunde
De belangrijkste stromingen:

- 1900: Scientific Management
- 1920: Bureaucratie
- 1930: Human Relations
- 1950: Revisionisme
- 1955: Systeembenadering
- 1960: Contingentiebenadering
- 1980: Total Quality Management & Lerende Organisatie

1.3.1 Scientific Management (Taylor)

Eerste systematische tijd- en bewegingsstudies binnen een organisatie.
Kwam op objectieve normen voor de te leveren studies
Kern van de benadering:
 Rationele benadering
 Standaardisatie
o Systematische selectie en training van de medewerkers
o Duidelijk voorgeschreven handelingen (standaardisatie)
 Prestatiebeloning
 Duidelijke scheiding
o Tussen management en medewerkers

, Voorbeelden:
 Normen voor wassen bejaarden
 Bezorgen binnen bepaalde tijd post bezorgen
 Kratten verwerken binnen bepaalde tijd


1.3.2 Bureaucratie (1920, Weber)

Industriele organisaties en overheden steeds doelmatiger of bureaucratischer georganiseerd.
Functioneren van grote organisaties.
Een rationele organisatievorm waar persoonlijke voorkeuren geen rol spelen

Volgende kenmerken:
- Alle werkzaamheden worden nauwkeurig vastgelegd
- Duidelijk afgebakende bevoegdheden en verantwoordelijkheden
- Sterke hiërarchische structuur
- Weinig ruimte voor persoonlijk initiatief
- Aannemen en promotie op basis van objectieve criteria
- Sterke centrale controle op uitgevoerde werkzaamheden

Nadelen:
Onpersoonlijke organisaties waar het individu niet teld en waar regels en procedures belangrijker zijn
dat het welzijn van de mensen.

1.3.3 Human Relations (1930, Mayo)

Menselijke behoeften spelen belangrijke rol bij effectieve en efficiente organisaties

Belangrijke menselijke behoeftes in werksituaties:
- Deel uitmaken van een groep
- Controle hebben over eigen werk
- Krijgen van persoolijke aandacht
- Samenwerken
- Op een prettige wijze leiding krijgen



1.3.4 Revisionisme (1950, McGregor, Herzberg en Blake&Mouton)

Combinatie Scientific Management en Human Relations.
Centraal hierbij staan mens en organisatie.

McGregor:
Onderscheidt in zijn X/Y-theorie twee mensbeelden:
- X : Hoe managers een organisatie kunnen managen vanuit negatief mensbeeld(Scienman)
- Y : Hoe managers een organisatie kunnen managen vanuit positief mensbeeld ( HumanRel)

Herzberg:
Onderscheidt in zijn tweefactorentheorie twee soorten factoren:
- Satisfiers > Leiden tot tevredenheid (HR)
- Dissatisfiers > Leiden tot ongevredenheid (ScienceManagement)