Week 6
College 1
Inleiding en algemene voorwaarden
Hoofdstuk 1
Waar gaat het consumentenrecht over?
Consumentenrecht: rechten consumenten
- Belang voor de consumenten
De consumenten hebben in het kader van het consumentenrecht veel rechten waardoor zij goed
beschermd worden voor, bij en na het aangaan van een (koop)overeenkomst. Je kunt later met
cliënten te maken krijgen die van oordeel zijn dat hun rechten als consument geschonden zijn, zodat
zij door jou als professional geholpen willen worden.
- Belang voor de verkoper
Voor de verkoper is het consumentenrecht onder meer van belang omdat de verkoper hierin kan zien
wat zijn verplichtingen zijn jegens de consument zodat de verkoper hier rekening mee kan houden bij
het aanbieden, promoten, verkopen van producten en het bieden van service na het aangaan van de
(koop)overeenkomst.
Consumentenrecht: koopovereenkomst
Bij het aangaan van een koopovereenkomst kan er sprake zijn van een ‘gewone’ koopovereenkomst
en een consumentenkoop.
De koopovereenkomst wordt benoemd in art. 7:1 BW.
Sluit je een koopovereenkomst, dan moet je een prijs in geld betalen. De verkoper moet vervolgens
het door jou gekochte product aan jou geven en ervoor zorgen dat de eigendom wordt overgedragen.
Wat het overdragen van de eigendom betreft moet de verkoper ervoor zorgen dat aan alle criteria is
voldaan, zodat je de nieuwe eigenaar van het product wordt.
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en aanvaarding daarvan zoals in art. 6:217 BW is
bepaald. Art. 7:1 BW bepaalt dat de ene partij zich verbindt de zaak te geven en de andere partij zich
verbindt de koopprijs in geld te betalen. Het aanbod en de aanvaarding daarvan is dus voldoende om
een koopovereenkomst tot stand te brengen.
Consumentenrecht: consumentenkoop
De meeste beschermende regels in het kader van het consumentenrecht zijn dwingend van aard
wanneer er sprake is van consumentenkoop. De meeste regels met betrekking tot
koopovereenkomsten staan in: titel 1 van boek 7 BW, artikelen 7:1 tot en met 7:50 BW (kooptitel).
Om als consument te worden aangemerkt moet er aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. De
definitie van een consumentenkoopovereenkomst staat in art. 7:5 lid 1 BW. Er zijn 4 eisen om van
een consumentenkoop te kunnen spreken:
1. Koper natuurlijke persoon
Wanneer een rechtspersoon van een professionele verkoper (handelaar) een product koopt wordt de
rechtspersoon niet aangemerkt als consument. Evenmin is sprake van een consumentenkoop
wanneer een natuurlijke persoon van een andere natuurlijke persoon die geen handelaar is een
product koopt voor eigen gebruik.
2. Roerende zaak
Roerende zaken zijn zaken die niet onroerend zijn (duurzaam met de grond verbonden) (art. 3:3 BW).
, 3. Privédoeleinden
Wanneer je een product koopt voor het uitoefenen van je handels-, bedrijfs-, ambachts- of
beroepsactiviteit, word je niet aangemerkt als consument omdat hier geen sprake is van een
privégebruik.
4. Professionele verkoper
Je koopt het product van een verkoper die handelt in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts-,
of beroepsactiviteit.
Consumentenrecht: geen zaak, wel consumentenkoopregels
- Dieren
Dieren zijn geen zaken (art. 3:2a BW).
Art. 3:2a lid 2 BW geeft echter een oplossing. De bepalingen met betrekking tot zaken zijn dus op
dieren van toepassing.
- Elektriciteit, gas, warmte
Sluit je een overeenkomst waarvan de inhoud betrekking heeft op de gevallen die in art. 7:5 lid 5 BW
worden genoemd, dan zijn regels van de consumentenkoop van overeenkomstige toepassing. Alleen
de artikelen 7:9, 7:11 en 7:19a BW worden uitgezonderd.
- Digitale inhoud
De regels van consumentenkoop zijn ook van toepassing op koopovereenkomsten die de levering
van digitale inhoud betreffen. Denk hierbij aan het downloaden of streamen van muziek of film.
Gemengde overeenkomsten
Er kan soms sprake zijn van een gemengde overeenkomst. Zo kan er sprake zijn van een
overeenkomst van aanneming van werk en ook een consumentenkoop. Art. 7:5 lid 4 BW geeft hier
antwoord op.
Vermogensrechten
Ook op het kopen van vermogensrechten kan de kooptitel van toepassing zijn. Dit staat geregeld in
art. 7:47 BW.
Uitzonderingen
De regels van consumentenkoop zijn niet van toepassing bij het verrichten van diensten, water door
leidingen en onroerende zaken.
Regels van dwingend aard
Je hebt als consument weinig tot niets aan de beschermende regelingen van de kooptitel als de
handelaar van de regels kan afwijken of anderszins deze regels kan ontwijken. Om die reden is er
door de wetgever voor gekozen om een groot aantal van deze regels een dwingend karakter te geven
zodat de handelaar van deze regels niet mag afwijken.
Afwijking van de regels en vernietigbaarheid
Wanneer de handelaar van de regels die dwingend van aard zijn in jouw nadeel afwijkt, dan kun je als
consument de afwijking ‘terugdraaien’. Op basis van art. 3:40 lid 2 BW is de gemaakte afspraak
waarbij van de regels met een dwingend karakter is afgeweken vernietigbaar.
, Afwijking van de regels
Als eerste is art. 7:6 lid 1 BW van belang. Dit art. bepaald dat de handelaar geen afspraken met jou
als consument mag maken die voor jou nadelig zijn. Afspraken tussen jou als consument en de
handelaar die dit recht beperken zijn evenmin toegestaan.
- Uitzondering
Niet alle artikelen zijn dwingend van aard. Art. 7:6 lid 2 BW bepaald de artikelen waarvan de
handelaar en koper mogen afwijken. Als de handelaar van deze bepalingen wil afwijken, dan moet hij
dit doen door dit met de consument overeen te komen.
Wat de handelaar niet mag doen is van de bepalingen standaard in de algemene voorwaarden, ten
nadele van de consument afwijken. Doet hij dit toch, dan zijn die bepalingen in de algemene
voorwaarden onredelijk bezwarend.
Hoofdstuk 2
Bronnen
Bron: Europees recht
De Europese Unie wil de bescherming voor de consumenten verhogen in alle lidstaten. De Europese
Unie doet dit o.a. door de nationale wetten van de lidstaten met elkaar te harmoniseren (op elkaar
afstemmen).
- De Europese richtlijnen
Door middel van een richtlijn wordt bepaald welke doelen binnen een bepaald terrein op het gebied
van het consumentenrecht bereikt moeten zijn. Met de Europese richtlijnen bepaalt de EU dus welke
doelen binnen welke termijn door de lidstaten bereikt moeten zijn in de nationale wetten. De lidstaten
moeten er in ieder geval voor zorgen dat consumenten minimaal de rechten krijgen die de richtlijn
toekent.
- De Europese vorderingen
Een Europese verordening is anders dan de Europese richtlijnen rechtstreeks van toepassing. Als
burger van een lidstaat kun je hier een beroep op doen.
Bron: Burgerlijk Wetboek
Naast titel 1 van Boek 7 BW zijn boeken 3 en 6 BW van belang. Boek 6 is van belang omdat hierin de
regels met betrekking tot het tot stand komen van een overeenkomst te vinden is. Boek 6 is
bovendien van belang omdat er regels met betrekking tot de overeenkomst op afstand en de
overeenkomst buiten verkoopruimte in staan. Daarnaast zijn ook andere wetten, zoals de
Telecommunicatiewet en de Wet handhaving consumentenbescherming, van belang.
Bron: jurisprudentie
Niet alleen de uitspraken van de nationale rechters, maar ook van de Europese rechters is erg
belangrijk in het kader van het consumentenrecht. Denk bijvoorbeeld aan de uitspraken van het Hof
en van de Europese Unie.
Hoofdstuk 13
Algemene voorwaarden
Algemene voorwaarden: betekenis
Art. 6:231 sub a BW geeft de betekenis van algemene voorwaarden.
Algemene voorwaarden: randvoorwaarden
De algemene voorwaarden is een bundel van alle randvoorwaarden in 1.
College 1
Inleiding en algemene voorwaarden
Hoofdstuk 1
Waar gaat het consumentenrecht over?
Consumentenrecht: rechten consumenten
- Belang voor de consumenten
De consumenten hebben in het kader van het consumentenrecht veel rechten waardoor zij goed
beschermd worden voor, bij en na het aangaan van een (koop)overeenkomst. Je kunt later met
cliënten te maken krijgen die van oordeel zijn dat hun rechten als consument geschonden zijn, zodat
zij door jou als professional geholpen willen worden.
- Belang voor de verkoper
Voor de verkoper is het consumentenrecht onder meer van belang omdat de verkoper hierin kan zien
wat zijn verplichtingen zijn jegens de consument zodat de verkoper hier rekening mee kan houden bij
het aanbieden, promoten, verkopen van producten en het bieden van service na het aangaan van de
(koop)overeenkomst.
Consumentenrecht: koopovereenkomst
Bij het aangaan van een koopovereenkomst kan er sprake zijn van een ‘gewone’ koopovereenkomst
en een consumentenkoop.
De koopovereenkomst wordt benoemd in art. 7:1 BW.
Sluit je een koopovereenkomst, dan moet je een prijs in geld betalen. De verkoper moet vervolgens
het door jou gekochte product aan jou geven en ervoor zorgen dat de eigendom wordt overgedragen.
Wat het overdragen van de eigendom betreft moet de verkoper ervoor zorgen dat aan alle criteria is
voldaan, zodat je de nieuwe eigenaar van het product wordt.
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en aanvaarding daarvan zoals in art. 6:217 BW is
bepaald. Art. 7:1 BW bepaalt dat de ene partij zich verbindt de zaak te geven en de andere partij zich
verbindt de koopprijs in geld te betalen. Het aanbod en de aanvaarding daarvan is dus voldoende om
een koopovereenkomst tot stand te brengen.
Consumentenrecht: consumentenkoop
De meeste beschermende regels in het kader van het consumentenrecht zijn dwingend van aard
wanneer er sprake is van consumentenkoop. De meeste regels met betrekking tot
koopovereenkomsten staan in: titel 1 van boek 7 BW, artikelen 7:1 tot en met 7:50 BW (kooptitel).
Om als consument te worden aangemerkt moet er aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. De
definitie van een consumentenkoopovereenkomst staat in art. 7:5 lid 1 BW. Er zijn 4 eisen om van
een consumentenkoop te kunnen spreken:
1. Koper natuurlijke persoon
Wanneer een rechtspersoon van een professionele verkoper (handelaar) een product koopt wordt de
rechtspersoon niet aangemerkt als consument. Evenmin is sprake van een consumentenkoop
wanneer een natuurlijke persoon van een andere natuurlijke persoon die geen handelaar is een
product koopt voor eigen gebruik.
2. Roerende zaak
Roerende zaken zijn zaken die niet onroerend zijn (duurzaam met de grond verbonden) (art. 3:3 BW).
, 3. Privédoeleinden
Wanneer je een product koopt voor het uitoefenen van je handels-, bedrijfs-, ambachts- of
beroepsactiviteit, word je niet aangemerkt als consument omdat hier geen sprake is van een
privégebruik.
4. Professionele verkoper
Je koopt het product van een verkoper die handelt in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts-,
of beroepsactiviteit.
Consumentenrecht: geen zaak, wel consumentenkoopregels
- Dieren
Dieren zijn geen zaken (art. 3:2a BW).
Art. 3:2a lid 2 BW geeft echter een oplossing. De bepalingen met betrekking tot zaken zijn dus op
dieren van toepassing.
- Elektriciteit, gas, warmte
Sluit je een overeenkomst waarvan de inhoud betrekking heeft op de gevallen die in art. 7:5 lid 5 BW
worden genoemd, dan zijn regels van de consumentenkoop van overeenkomstige toepassing. Alleen
de artikelen 7:9, 7:11 en 7:19a BW worden uitgezonderd.
- Digitale inhoud
De regels van consumentenkoop zijn ook van toepassing op koopovereenkomsten die de levering
van digitale inhoud betreffen. Denk hierbij aan het downloaden of streamen van muziek of film.
Gemengde overeenkomsten
Er kan soms sprake zijn van een gemengde overeenkomst. Zo kan er sprake zijn van een
overeenkomst van aanneming van werk en ook een consumentenkoop. Art. 7:5 lid 4 BW geeft hier
antwoord op.
Vermogensrechten
Ook op het kopen van vermogensrechten kan de kooptitel van toepassing zijn. Dit staat geregeld in
art. 7:47 BW.
Uitzonderingen
De regels van consumentenkoop zijn niet van toepassing bij het verrichten van diensten, water door
leidingen en onroerende zaken.
Regels van dwingend aard
Je hebt als consument weinig tot niets aan de beschermende regelingen van de kooptitel als de
handelaar van de regels kan afwijken of anderszins deze regels kan ontwijken. Om die reden is er
door de wetgever voor gekozen om een groot aantal van deze regels een dwingend karakter te geven
zodat de handelaar van deze regels niet mag afwijken.
Afwijking van de regels en vernietigbaarheid
Wanneer de handelaar van de regels die dwingend van aard zijn in jouw nadeel afwijkt, dan kun je als
consument de afwijking ‘terugdraaien’. Op basis van art. 3:40 lid 2 BW is de gemaakte afspraak
waarbij van de regels met een dwingend karakter is afgeweken vernietigbaar.
, Afwijking van de regels
Als eerste is art. 7:6 lid 1 BW van belang. Dit art. bepaald dat de handelaar geen afspraken met jou
als consument mag maken die voor jou nadelig zijn. Afspraken tussen jou als consument en de
handelaar die dit recht beperken zijn evenmin toegestaan.
- Uitzondering
Niet alle artikelen zijn dwingend van aard. Art. 7:6 lid 2 BW bepaald de artikelen waarvan de
handelaar en koper mogen afwijken. Als de handelaar van deze bepalingen wil afwijken, dan moet hij
dit doen door dit met de consument overeen te komen.
Wat de handelaar niet mag doen is van de bepalingen standaard in de algemene voorwaarden, ten
nadele van de consument afwijken. Doet hij dit toch, dan zijn die bepalingen in de algemene
voorwaarden onredelijk bezwarend.
Hoofdstuk 2
Bronnen
Bron: Europees recht
De Europese Unie wil de bescherming voor de consumenten verhogen in alle lidstaten. De Europese
Unie doet dit o.a. door de nationale wetten van de lidstaten met elkaar te harmoniseren (op elkaar
afstemmen).
- De Europese richtlijnen
Door middel van een richtlijn wordt bepaald welke doelen binnen een bepaald terrein op het gebied
van het consumentenrecht bereikt moeten zijn. Met de Europese richtlijnen bepaalt de EU dus welke
doelen binnen welke termijn door de lidstaten bereikt moeten zijn in de nationale wetten. De lidstaten
moeten er in ieder geval voor zorgen dat consumenten minimaal de rechten krijgen die de richtlijn
toekent.
- De Europese vorderingen
Een Europese verordening is anders dan de Europese richtlijnen rechtstreeks van toepassing. Als
burger van een lidstaat kun je hier een beroep op doen.
Bron: Burgerlijk Wetboek
Naast titel 1 van Boek 7 BW zijn boeken 3 en 6 BW van belang. Boek 6 is van belang omdat hierin de
regels met betrekking tot het tot stand komen van een overeenkomst te vinden is. Boek 6 is
bovendien van belang omdat er regels met betrekking tot de overeenkomst op afstand en de
overeenkomst buiten verkoopruimte in staan. Daarnaast zijn ook andere wetten, zoals de
Telecommunicatiewet en de Wet handhaving consumentenbescherming, van belang.
Bron: jurisprudentie
Niet alleen de uitspraken van de nationale rechters, maar ook van de Europese rechters is erg
belangrijk in het kader van het consumentenrecht. Denk bijvoorbeeld aan de uitspraken van het Hof
en van de Europese Unie.
Hoofdstuk 13
Algemene voorwaarden
Algemene voorwaarden: betekenis
Art. 6:231 sub a BW geeft de betekenis van algemene voorwaarden.
Algemene voorwaarden: randvoorwaarden
De algemene voorwaarden is een bundel van alle randvoorwaarden in 1.
