Samenvatting testvision
Cursus 8 oncologie en complexe
zorgverlening
10 mei 2021
1
,inhoudsopgave
HC oncologie ......................................................................................................................... 3
HC diagnostiek bij oncologie ................................................................................................10
HC diverse tumoren en haematologie ..................................................................................19
HC hormoontherapie/ immunotherapie/ target therapie/ medicamenteuze pijnbestrijding .....29
HC chemotherapie en mammaprint ......................................................................................34
HC pijn algemeen en pijn bij oncologie .................................................................................39
HC ANFY + PATH lever en nieren........................................................................................49
HC behoud goede voedingstoestand bij kanker....................................................................67
HC de rol van voeding bij preventie van kanker ....................................................................74
HC huidveranderingen en complicaties ................................................................................77
HC gynaecologie, mamma, urologie en prostaatcarcinoom ..................................................85
HC hoofd-hals oncologie en chirurgie ...................................................................................98
HC operatieve behandelmogelijkheden mammacarcinoom ................................................107
HC behandeling huid, prostaat, vulva en uteruscarcinoom .................................................111
Studiedag ...........................................................................................................................122
Kliniekles 1 praktijk .............................................................................................................138
Kliniekles 2 praktijk .............................................................................................................155
Kliniekles 2 online ...............................................................................................................163
Kliniekles 3 online ...............................................................................................................173
Kliniekles 4 online / kennisclip lymfesysteem ......................................................................178
Casuïstiek littekens ............................................................................................................189
Kliniekles 5 .........................................................................................................................194
Kliniekles 6 .........................................................................................................................201
Kliniekles 7 .........................................................................................................................207
Kliniekles 8 .........................................................................................................................209
Kliniekles 9 MLD hoofd- halsgebied....................................................................................211
Kennisclip klinimetrie lymfoedeem ......................................................................................212
2
,HC oncologie
Algemene oorzaken van kanker
- Roken
- Alcohol
- Overgewicht
- Pech
op deze foto zie je retinoblastoom. Kanker op het netvlies, het is
onderdeel van de hersenen. Ontstaat alleen bij jonge kinderen.
welke artsen zijn bij behandeling van kanker betrokken?
- Huisarts
- Oncoloog
- Chirurg
- Radioloog
- Ratdiotherapeut
- Specialisten afhankelijk van locatie kanker
Kanker is doodsoorzaak nummer 1!
Bij mannen komt het meest prostaatkanker, darmkanker en huidkanker voor.
Bij vrouwen komt het meest borstkanker, darmkanker en huidkanker, longkanker,
baarmoederkanker voor.
Incidentie: aantal nieuwe gevallen van ziekte dat in 1 jaar wordt geregistreerd.
Prevalentie: het aantal nieuwe en bestaande ziektegevallen binnen het registratiejaar.
5 jaarsoverleving van bepaalde ziekte of aandoening is het percentatge van de patiënten dat
vijf jaar na het stellen van de diagnose nog in leven is.
- Bij verschillende vormen van kanker, omdat iemand ide na behandelingvijf jaar geen
recidief krijgt waarschijnlijk als genezen mag worden beschouwd.
- Als de ziekte terug komt is dat meestal binnen vijf jaar.
Beeldvormend onderzoek bij mammacarcinooom. Afhankelijk van situatie en leeftijd wordt er
eentje gekozen.
- Mri
- Echografie: er wordt naar borst en oksel gekeken.
- Ct scan: plakjes röntgenfoto
- Mammografie: röntgenfoto.
Uiteindelijke diagnose door bioptie van de tumor!
Als huidtherapeut kun je deze patiënten behandelen met:
- Screening
Met welke klachten kan de patiënt bij de huidtherapeut terecht?
- Mld
Oncologie is de medische kennis en behandeling van kanker. Een internist die zich in
oncologie gespecialiseerd heeft, is medisch oncoloog.
Groei en differentiatie zijn essentiële eigenschappen van levende organismen. Op celniveau
gaat groei levenslang door, ouder cellen worden voortdurend vervangen.
3
,Groeistoornissen
- Gecontroleerde groeistoornis
o Algemeen: hormonale aandoeningen
o Lokaal
- ongecontroleerde groeistoornissen.
Gecontroleerde lokale groeistoornissen
- Metaplasie
- Hypertrofie
- Hyperplasie
- Atrofie
Metaplasie
Een epitheel gaat door een reeks veranderingen over in een ander
soort epitheel. Zie het plaatje van roken, er ontstaat meerlagig epitheel.
→
- Reversibel
- Blijvend
Hypertrofie
Cellen worden groter, zoals bij het trainen van spieren, bij een
groter worden prostaat of bij een vergroot hart.
hyperplasie
Cellen worden meer. Zoals bij de borsten van meiden in de
pubertijd, of bij het syndroom van cushing onder invloed van
corticosteroïden (bijnierschorshormoon of medicatie). Romp en
gezicht is dan gezwollen, ledematen zijn dun.
Atrofie
Cellen verminderen en worden kleiner, zoals bij de spieren van
ouderen of alzheimer.
Ongecontroleerde lokale groeistoffen
Neoplasmata (tumor)
- Benigne
- Maligne
Terminologie
- Tumor: zwelling
- Neoplasmata: tumoren
- Carcinoom: zijn niet allemaal maligne tumoren, het is een tumor afkomstig van
epitheel weefsel, alle andere weefsels worden sarcomen genoemd.
4
, Kenmerken tumoren
Goedaardig Kwaadaardig
Scherpe begrenzing Onscherpe begrenzing
Kapsel Kapsel zelden
Expansieve groei (omliggende weefsels Infiltratieve groei
worden weg geduwd)
Langzame groei Snelle groei
Zelden necrose Vaak necrose
Differentiatie hoog Differentiatie matig/ laag
Celatypie gering Celatypie sterk
Mitose activiteit laag Mitose activiteit ho
Benigne neoplasmata
- Goed gedifferentieerde cellen
- Goed begrensd
- Zaaien niet uit
- Doorbreken natuurlijke grenzen niet
- Groeien langzaam
- Verlopen niet dodelijk, behalve en enkele maal door hu lokalisatie (schedel).
Benigne leiomyoma is een vleesboom, afkomstig van gladspierweefsel in de baarmoeder. Dit
groeit in de menstruerende fase van de vrouw. Wanneer er een verminderde aanwezigheid
van hormonene progesteron en oestrogeen is, (na de menopauze), wordt de vleesboom
kleiner. Meeste vrouwen weten niet dat ze dit hebben, maar ze kunnen ook erg groot worden
en pijn doen.
Maligne neoplasmata
- Minder goed tot totaal niet gedifferentieerde celen (atypische vorm van cellen)
- Slecht begrensd
- Doorbreken natuurlijke grenzen
- Zaaien zich uit
- Groeien snel
- Verlopen zonder adequate behandeling
- Dodelijk
De essentiële kenmerken van maligniteit
- Invasieve (infiltratieve) groei
- Metastasering
Symptomen
Lokaal
- Zwelling
- Obstructie
- Ulceraties
- Bloedverlies
Systemisch
- Gewichtsverlies
- Paraneoplastische verschijnselen: verschijnselen afkomstig van tumoren die zelf
hormonen kunnen produceren.
Soorten malige tumoren
- Carcinoom: uit epitheel
- Sarcoom: uit steunweefsel
5
Cursus 8 oncologie en complexe
zorgverlening
10 mei 2021
1
,inhoudsopgave
HC oncologie ......................................................................................................................... 3
HC diagnostiek bij oncologie ................................................................................................10
HC diverse tumoren en haematologie ..................................................................................19
HC hormoontherapie/ immunotherapie/ target therapie/ medicamenteuze pijnbestrijding .....29
HC chemotherapie en mammaprint ......................................................................................34
HC pijn algemeen en pijn bij oncologie .................................................................................39
HC ANFY + PATH lever en nieren........................................................................................49
HC behoud goede voedingstoestand bij kanker....................................................................67
HC de rol van voeding bij preventie van kanker ....................................................................74
HC huidveranderingen en complicaties ................................................................................77
HC gynaecologie, mamma, urologie en prostaatcarcinoom ..................................................85
HC hoofd-hals oncologie en chirurgie ...................................................................................98
HC operatieve behandelmogelijkheden mammacarcinoom ................................................107
HC behandeling huid, prostaat, vulva en uteruscarcinoom .................................................111
Studiedag ...........................................................................................................................122
Kliniekles 1 praktijk .............................................................................................................138
Kliniekles 2 praktijk .............................................................................................................155
Kliniekles 2 online ...............................................................................................................163
Kliniekles 3 online ...............................................................................................................173
Kliniekles 4 online / kennisclip lymfesysteem ......................................................................178
Casuïstiek littekens ............................................................................................................189
Kliniekles 5 .........................................................................................................................194
Kliniekles 6 .........................................................................................................................201
Kliniekles 7 .........................................................................................................................207
Kliniekles 8 .........................................................................................................................209
Kliniekles 9 MLD hoofd- halsgebied....................................................................................211
Kennisclip klinimetrie lymfoedeem ......................................................................................212
2
,HC oncologie
Algemene oorzaken van kanker
- Roken
- Alcohol
- Overgewicht
- Pech
op deze foto zie je retinoblastoom. Kanker op het netvlies, het is
onderdeel van de hersenen. Ontstaat alleen bij jonge kinderen.
welke artsen zijn bij behandeling van kanker betrokken?
- Huisarts
- Oncoloog
- Chirurg
- Radioloog
- Ratdiotherapeut
- Specialisten afhankelijk van locatie kanker
Kanker is doodsoorzaak nummer 1!
Bij mannen komt het meest prostaatkanker, darmkanker en huidkanker voor.
Bij vrouwen komt het meest borstkanker, darmkanker en huidkanker, longkanker,
baarmoederkanker voor.
Incidentie: aantal nieuwe gevallen van ziekte dat in 1 jaar wordt geregistreerd.
Prevalentie: het aantal nieuwe en bestaande ziektegevallen binnen het registratiejaar.
5 jaarsoverleving van bepaalde ziekte of aandoening is het percentatge van de patiënten dat
vijf jaar na het stellen van de diagnose nog in leven is.
- Bij verschillende vormen van kanker, omdat iemand ide na behandelingvijf jaar geen
recidief krijgt waarschijnlijk als genezen mag worden beschouwd.
- Als de ziekte terug komt is dat meestal binnen vijf jaar.
Beeldvormend onderzoek bij mammacarcinooom. Afhankelijk van situatie en leeftijd wordt er
eentje gekozen.
- Mri
- Echografie: er wordt naar borst en oksel gekeken.
- Ct scan: plakjes röntgenfoto
- Mammografie: röntgenfoto.
Uiteindelijke diagnose door bioptie van de tumor!
Als huidtherapeut kun je deze patiënten behandelen met:
- Screening
Met welke klachten kan de patiënt bij de huidtherapeut terecht?
- Mld
Oncologie is de medische kennis en behandeling van kanker. Een internist die zich in
oncologie gespecialiseerd heeft, is medisch oncoloog.
Groei en differentiatie zijn essentiële eigenschappen van levende organismen. Op celniveau
gaat groei levenslang door, ouder cellen worden voortdurend vervangen.
3
,Groeistoornissen
- Gecontroleerde groeistoornis
o Algemeen: hormonale aandoeningen
o Lokaal
- ongecontroleerde groeistoornissen.
Gecontroleerde lokale groeistoornissen
- Metaplasie
- Hypertrofie
- Hyperplasie
- Atrofie
Metaplasie
Een epitheel gaat door een reeks veranderingen over in een ander
soort epitheel. Zie het plaatje van roken, er ontstaat meerlagig epitheel.
→
- Reversibel
- Blijvend
Hypertrofie
Cellen worden groter, zoals bij het trainen van spieren, bij een
groter worden prostaat of bij een vergroot hart.
hyperplasie
Cellen worden meer. Zoals bij de borsten van meiden in de
pubertijd, of bij het syndroom van cushing onder invloed van
corticosteroïden (bijnierschorshormoon of medicatie). Romp en
gezicht is dan gezwollen, ledematen zijn dun.
Atrofie
Cellen verminderen en worden kleiner, zoals bij de spieren van
ouderen of alzheimer.
Ongecontroleerde lokale groeistoffen
Neoplasmata (tumor)
- Benigne
- Maligne
Terminologie
- Tumor: zwelling
- Neoplasmata: tumoren
- Carcinoom: zijn niet allemaal maligne tumoren, het is een tumor afkomstig van
epitheel weefsel, alle andere weefsels worden sarcomen genoemd.
4
, Kenmerken tumoren
Goedaardig Kwaadaardig
Scherpe begrenzing Onscherpe begrenzing
Kapsel Kapsel zelden
Expansieve groei (omliggende weefsels Infiltratieve groei
worden weg geduwd)
Langzame groei Snelle groei
Zelden necrose Vaak necrose
Differentiatie hoog Differentiatie matig/ laag
Celatypie gering Celatypie sterk
Mitose activiteit laag Mitose activiteit ho
Benigne neoplasmata
- Goed gedifferentieerde cellen
- Goed begrensd
- Zaaien niet uit
- Doorbreken natuurlijke grenzen niet
- Groeien langzaam
- Verlopen niet dodelijk, behalve en enkele maal door hu lokalisatie (schedel).
Benigne leiomyoma is een vleesboom, afkomstig van gladspierweefsel in de baarmoeder. Dit
groeit in de menstruerende fase van de vrouw. Wanneer er een verminderde aanwezigheid
van hormonene progesteron en oestrogeen is, (na de menopauze), wordt de vleesboom
kleiner. Meeste vrouwen weten niet dat ze dit hebben, maar ze kunnen ook erg groot worden
en pijn doen.
Maligne neoplasmata
- Minder goed tot totaal niet gedifferentieerde celen (atypische vorm van cellen)
- Slecht begrensd
- Doorbreken natuurlijke grenzen
- Zaaien zich uit
- Groeien snel
- Verlopen zonder adequate behandeling
- Dodelijk
De essentiële kenmerken van maligniteit
- Invasieve (infiltratieve) groei
- Metastasering
Symptomen
Lokaal
- Zwelling
- Obstructie
- Ulceraties
- Bloedverlies
Systemisch
- Gewichtsverlies
- Paraneoplastische verschijnselen: verschijnselen afkomstig van tumoren die zelf
hormonen kunnen produceren.
Soorten malige tumoren
- Carcinoom: uit epitheel
- Sarcoom: uit steunweefsel
5
