Samenvatting Formeel belastingrecht (colleges + boek door elkaar en
aanvullingen canvas)
Master fiscaal recht VU 2021-2022
, Week 1
Onderwerp: Fiscaal procesrecht/rechtsbescherming
Literatuur: Hoofdstuk 7 (m.u.v. 7.3)
Inleiding
- Materieel belastingrecht is het geheel van bepalingen inzake het ontstaan, de grootte en het
tenietgaan van de belastingschuld.
- Formeel belastingrecht is het recht dat regelt:
o De wijze waarop de belastingschuld wordt vastgesteld (heffing)
o Omvang van bevoegdheden ten behoeve van die vaststelling toekomen aan de fiscus
(invordering)
o De waarborgen voor de belastingplichtige tegen overschrijding of verkeerd gebruik
van die bevoegdheden (rechtsbescherming)
- Wetgeving
o Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Bestuursrecht is al het recht tussen burgers en overheid, met uitzondering van
strafrecht
Formeel belastingrecht is onderdeel van het bestuursrecht
o Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)
Specifiek voor het belastingrecht
Geeft bepalingen aan die in afwijking zijn of van aanvulling zijn van
de Awb
o Bijv. art. 8:1 Awb: elke belanghebbende kan tegen elk besluit
beroep in stellen bij de bestuursrechter, ook wel open stelsel
van rechtsbescherming genoemd.
o Maar in het belastingrecht staat enkel beroep open ex. art. 26
AWR tegen belastingaanslagen, tegen voldoening/afdracht
van belasting op aangifte, tegen inhouding van belasting door
inhoudingsplichtige en beschikkingen die in de wet als voor
bezwaar vatbaar worden aangemerkt.
o En in art. 26a AWR is besloten dat een beperkt aantal
belanghebbende beroep kunnen instellen tegen een
belastingaanslag of een voor bezwaar vatbare beschikking.
-> Sprake van een gesloten stelsel van rechtsbescherming.
Je kan dus niet tegen bijv. een besluit van de
inspecteur om boekenonderzoek in te stellen bezwaar
maken (art. 47 AWR).
Of tegen art. 63 en 65 AWR, art. 25 en 26 Inv.
Indien hiertegen wel bezwaar wordt gemaakt,
sprake van niet-ontvankelijkheid. Mogelijke
opties zijn wel:
o Hoger administratief orgaan
benaderen (minister van financiën)
o Nationale Ombudsman benaderen
o Onrechtmatige daad (civiel recht)
De AWR wordt beïnvloed door de Awb, EVRM, IVBPR en het recht van de
Unie
Zie onder meer art. 6:2 Awb: het niet tijdig nemen van een besluit
wordt gelijkgesteld met een besluit waartegen bezwaar open staat. Dit
is vooral het geval als de wet verplicht om een besluit te nemen
binnen een bepaald termijn.
aanvullingen canvas)
Master fiscaal recht VU 2021-2022
, Week 1
Onderwerp: Fiscaal procesrecht/rechtsbescherming
Literatuur: Hoofdstuk 7 (m.u.v. 7.3)
Inleiding
- Materieel belastingrecht is het geheel van bepalingen inzake het ontstaan, de grootte en het
tenietgaan van de belastingschuld.
- Formeel belastingrecht is het recht dat regelt:
o De wijze waarop de belastingschuld wordt vastgesteld (heffing)
o Omvang van bevoegdheden ten behoeve van die vaststelling toekomen aan de fiscus
(invordering)
o De waarborgen voor de belastingplichtige tegen overschrijding of verkeerd gebruik
van die bevoegdheden (rechtsbescherming)
- Wetgeving
o Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Bestuursrecht is al het recht tussen burgers en overheid, met uitzondering van
strafrecht
Formeel belastingrecht is onderdeel van het bestuursrecht
o Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)
Specifiek voor het belastingrecht
Geeft bepalingen aan die in afwijking zijn of van aanvulling zijn van
de Awb
o Bijv. art. 8:1 Awb: elke belanghebbende kan tegen elk besluit
beroep in stellen bij de bestuursrechter, ook wel open stelsel
van rechtsbescherming genoemd.
o Maar in het belastingrecht staat enkel beroep open ex. art. 26
AWR tegen belastingaanslagen, tegen voldoening/afdracht
van belasting op aangifte, tegen inhouding van belasting door
inhoudingsplichtige en beschikkingen die in de wet als voor
bezwaar vatbaar worden aangemerkt.
o En in art. 26a AWR is besloten dat een beperkt aantal
belanghebbende beroep kunnen instellen tegen een
belastingaanslag of een voor bezwaar vatbare beschikking.
-> Sprake van een gesloten stelsel van rechtsbescherming.
Je kan dus niet tegen bijv. een besluit van de
inspecteur om boekenonderzoek in te stellen bezwaar
maken (art. 47 AWR).
Of tegen art. 63 en 65 AWR, art. 25 en 26 Inv.
Indien hiertegen wel bezwaar wordt gemaakt,
sprake van niet-ontvankelijkheid. Mogelijke
opties zijn wel:
o Hoger administratief orgaan
benaderen (minister van financiën)
o Nationale Ombudsman benaderen
o Onrechtmatige daad (civiel recht)
De AWR wordt beïnvloed door de Awb, EVRM, IVBPR en het recht van de
Unie
Zie onder meer art. 6:2 Awb: het niet tijdig nemen van een besluit
wordt gelijkgesteld met een besluit waartegen bezwaar open staat. Dit
is vooral het geval als de wet verplicht om een besluit te nemen
binnen een bepaald termijn.
