Samenvatting kern van het Europees recht
Hoofdstuk 1 geschiedenis en ontwikkeling
1.1 inleiding
Opzet hoofdstuk:
- 1951-1965 de oprichtingsfase
- 1965-1985 Eurosclerose
- 1985-2004; de jubeljaren
- 2004-nu van crisis naar crisis
1.2 1951-1965 de oprichtingsfase nooit meer oorlog
De huidige Europese samenwerking komt voort uit de Europese Gemeenschap voor kolen en Staag
EGKS. Doel was deel soevereiniteit afnemen zodat landen zich niet opnieuw konden herbewapenen.
Naast voorkomen oorlog was doel bevorderen economie en werkgelegenheid. In 1957 werd
uiteindelijk het verdrag van Rome ondertekend door de zes oorspronkelijk lidstaten EEG opgericht
werd. zij wilde gemeenschappelijke markt instellen.
1.3 1965 -1985 Eurosclerose
Periode dat er politiek weinig gebeurde. Er was weinig enthousiasme voor verdere Europese
integratie. Was voornamelijk de Franse regering die zich opwierp tegen een te supranationale
opstelling van de Commissie. De Franse afwezigheid zorgde dat het tot stilstand kwam. Ze wilde bv
dat altijd met unanimiteit gestemd werd. vanaf 1973 kwamen er steeds meer lidstaten bij en was het
dus nog moeilijker om consensus te bereiken. In de tijd van de eurosclerose bleef het hof van justitie
wel actief en bepaalde bv in van Gend en Loos dat het Europese recht rechtstreekse werking kan
hebben en bepaalde in Costa Enel dat Europese recht voorrang heeft op het nationale recht. In 1979
werden ook voor het eerst rechtstreekse verkiezingen gehouden voor het Europese parlement.
1.4 1985-2004 de jubeljaren?
Belangrijk fundament gelegd door de Europese akte 1986 om de interne markt te voltooien.
Uiteindelijk werd in 1992 te Maastricht het verdrag betreffende de Europese Unie VEU ondertekend.
In 1997 en 2001 werden verdragen ondertekend in Amsterdam en Nice. De EU ging naar 25 lidstaten.
1.5 2004-nu van crisis naar crisis
Een grondwettelijke verdrag kwam er niet. in 2007 kwam nog het verdrag van Lissabon. Met dit
verdrag werd het VEU en VWEU aangepast. ook word er sindsdien niet meer gesproken van Europese
gemeenschappen maar van Europese Unie.
1.6 ter afsluiting
Het bestaansrecht van EU wordt meerdere malen in twijfel getrokken, maar toch overleven ze alle
hete vuren. De EU treedt nu niet meer op de achtergrond.
Hoofdstuk 2 de instellingen van de Europese Unie
2.1 inleiding
,De EU vormt een organisatie die is opgericht door staten. Hij werkt door instellingen. Volgens art. 13
VEU zijn er de volgende instellingen:
- het Europese parlement
- de Europese Raad
- de Raad van ministers
- de Europese Commissie
- het hof van justitie van de EU
- de Europese centrale bank
- de Europese Rekenkamer
quadri partite; sommige zeggen dat het werd gegenereerd door vier actoren. Echter nu hebdo partite
opzet; zeven actoren brengen het spel op de wagen. De interacties moeten worden beheerst door
het institutioneel evenwicht; betekent dat iedere instelling handelt binnen de grenzen van de
bevoegdheden die haar door de Verdragen op grond van de bevoegdheidsverdeling zijn verleend.
Tussen de instellingen bestaat geen formele hiërarchie.
2.2 de Europese Raad
Art. 15 VEU bestaat uit staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten. Het heeft een vaste
voorzitter. Ook de voorzitter van de commissie zit erin, zonder stemrecht. Geeft impulsen voor
ontwikkeling unie. Hebben niet permanent zitting, komen ongeveer 2x per half jaar bijeen.
2.3 de raad van ministers (de raad)
De spelers zijn vakministers van de verschillende staten. De deelnemers zijn dus niet zelfde persoon
maar hangt af van welk gebied ze het hebben art. 16 VEU. Is ook wel is geoorloofd om
staatssecretarissen plaatsnemen aan tafel. komt maandelijks bijeen. Het voorzitterschap rouleert;
iedere zes maanden neemt een ander land het stokje over. Ze worden administratief ondersteund
door een secretariaat. Daarnaast is er de COREPER die de bijeenkomsten voorbereid. Ze vormen een
deel van de wetgevende macht. Ze kijken naar nationaal belang. ze kunnen commissie verzoeken een
voorstel tot wet te doen. Naast wetten stellen ze ook andere soort regels vast bv soft law
(richtsnoeren).
2.4 de Europese Commissie
Elk EU land mag één persoon uitzenden om vijf jaar lang als lid van deze instelling te fungeren art. 17
VEU. Hij moet onafhankelijk opereren, dus niet vanuit nationaal belang. wordt ook voorzitter
benoemd lid 7. Europees parlement stemt over andere leden. Het hof van justitie kan op verzoek
parlement een individuele commissaris uit het ambt ontheffen, ook voorzitter commissie een lid
verzoeken te vertrekken. Organisatorisch kent de commissie een verticale ordening. Ze moeten
gemeenschappelijke Europees belang dienen, ze mogen dus geen instructies aanvaarden van
nationale regeringen. Ze leggen verantwoording af aan parlement. Vier specifieke taken:
1. wetgevende sfeer; heeft recht tot initiatief. Ze kunnen daar ook verzocht om worden.
2. competenties in de uitvoerende sfeer; voert begroting uit en beheerd programma’s en
fondsen. Of kunnen regels vaststellen die een andere invulling geven aan
wetgevingshandelingen.
3. Controlerende bevoegdheid; is belast met toezicht op de correcte toepassing van de
verdragen en de maatregelen. Ze kunnen bv lidstaten voor het hof dagen. ziet ook op
toezicht inkomsten unie.
, 4. Bezit prominente bevoegdheden in het externe domein. zo vertegenwoordigt ze de unie in
het mondiale rechtsverkeer, en onderhandelt ze bv met derde landen over
handelsverdragen.
2.5 het Europees parlement
Art. 14 VEU in het Parlement nemen de vertegenwoordigers van de burgers van de Unie plaats. Om
de vijf jaar zijn er rechtstreekse verkiezingen. Verkiezingen nog steeds beetje gefragmenteerd
doordat bv een volledige uniform regelement ontbreekt of bv afwezigheid van transnationale
kieslijsten. Samenstelling gebeurt door evenredige vertegenwoordiging. Maar wel op een
degressieve wijze; een kleine lidstaat heeft relatief meer zetels dan een grote lidstaat. Een
bevolkingsrijk land hebben ook meer personen dan een dunnerbevolkt land. De officiële zitting van
parlement is staatsburg, maar ook in Brussel vergaderingen ze. Samen met de raad van ministers
maken ze deel uit van de wetgevende macht in de EU. Ze beslist tevens of commissie kwijting krijgt
voor gedane uitgaven. Kunnen commissie ook verzoeken wetsvoorstel te doen. Ze beschikken ook
over de nodige competenties om een controlerende taak uit te oefenen. Eerste ziet op commissie; ze
stemt over de voorzitter leden voordat Raad tot benoeming over gaat. ze kunnen ook vragen stellen
aan commissie of verzoeken terugtrekken leden. Dit bestaat niet tegenover de raad en de Europese
Raad. Ze leggen eigenlijk verantwoording af aan de nationale parlementen.
2.6 het hof van justitie
Het hof is hiërarchisch superieur, zoals onder meer blijkt uit het feit dat het in hoger beroep oordeelt
over beslissingen van het gerecht. Is namelijk ondergesplitst tussen het hof in enge zin, en een apart
tribunaal met een beperkte jurisdictie; het gerecht. Conform art 19 VEU telt het hof van justitie één
rechter per lidstaat. Het gerecht telt ten minste één rechter per lidstaat, en tegenwoordig zelfs twee.
Uit hun middelen kiezen zij elk een president en vicepresident. De zittingsplaats is Luxemburg. De
rechters in hof worden bijgestaan door advocaten generaal, terwijl gerecht dat soort ambtsbekleders
niet kent. Gerecht zet vaak te toon in conclusies, voor het oordeel dat het hof enkele maanden later
zal vellen. Ambtstermijn is bij beide zes jaar. Om drie jaar vinden wisselingen plaats. De casussen
worden doorgaans behandelt in een kamer met drie of vijf rechters. Bij gevoelige zaken soms vijftien
rechters. De inhoud van beraadslagingen blijft altijd geheim; dissenting opinions komen derhalve niet
voor.
Ze hebben als hoofdopdracht het verzekeren van de eerbiediging van het recht bij de uitlegging en
toepassing van de verdragen. Kunnen op verschillende wijzen in Luxemburg worden aangebracht:
- Ze oordelen over geschillen tussen de Commissies en een lidstaten
- Beantwoord prejudiciële vragen, dat zijn verzoeken van nationale rechters om een bepaalde
Europeesrechtelijke kwestie op te helderen.
- Geschillen van rechtspersonen/ natuurlijke personen.
Ze wijzen niet alleen arresten maar brengen ook adviezen uit, die zijn ook bindend. Soms is ook
spoedprocedure mogelijk of voorlopige voorziening.
2.7 de Europese Rekenkamer en de Europese Centrale Bank
De Europese rekenkamer; iedere lidstaat vaardigt één persoon af, voor een termijn van zes jaar
benoemd door de raad. Uit hun midden kiezen ze een voorzitter. Zijn gevestigd in Luxemburg. De
Europese centrale bank, gevestigd in Frankfurt, kent een directie, raad van bestuur en algemene
raad. ze dienen beide onafhankelijk te opereren.
Hoofdstuk 1 geschiedenis en ontwikkeling
1.1 inleiding
Opzet hoofdstuk:
- 1951-1965 de oprichtingsfase
- 1965-1985 Eurosclerose
- 1985-2004; de jubeljaren
- 2004-nu van crisis naar crisis
1.2 1951-1965 de oprichtingsfase nooit meer oorlog
De huidige Europese samenwerking komt voort uit de Europese Gemeenschap voor kolen en Staag
EGKS. Doel was deel soevereiniteit afnemen zodat landen zich niet opnieuw konden herbewapenen.
Naast voorkomen oorlog was doel bevorderen economie en werkgelegenheid. In 1957 werd
uiteindelijk het verdrag van Rome ondertekend door de zes oorspronkelijk lidstaten EEG opgericht
werd. zij wilde gemeenschappelijke markt instellen.
1.3 1965 -1985 Eurosclerose
Periode dat er politiek weinig gebeurde. Er was weinig enthousiasme voor verdere Europese
integratie. Was voornamelijk de Franse regering die zich opwierp tegen een te supranationale
opstelling van de Commissie. De Franse afwezigheid zorgde dat het tot stilstand kwam. Ze wilde bv
dat altijd met unanimiteit gestemd werd. vanaf 1973 kwamen er steeds meer lidstaten bij en was het
dus nog moeilijker om consensus te bereiken. In de tijd van de eurosclerose bleef het hof van justitie
wel actief en bepaalde bv in van Gend en Loos dat het Europese recht rechtstreekse werking kan
hebben en bepaalde in Costa Enel dat Europese recht voorrang heeft op het nationale recht. In 1979
werden ook voor het eerst rechtstreekse verkiezingen gehouden voor het Europese parlement.
1.4 1985-2004 de jubeljaren?
Belangrijk fundament gelegd door de Europese akte 1986 om de interne markt te voltooien.
Uiteindelijk werd in 1992 te Maastricht het verdrag betreffende de Europese Unie VEU ondertekend.
In 1997 en 2001 werden verdragen ondertekend in Amsterdam en Nice. De EU ging naar 25 lidstaten.
1.5 2004-nu van crisis naar crisis
Een grondwettelijke verdrag kwam er niet. in 2007 kwam nog het verdrag van Lissabon. Met dit
verdrag werd het VEU en VWEU aangepast. ook word er sindsdien niet meer gesproken van Europese
gemeenschappen maar van Europese Unie.
1.6 ter afsluiting
Het bestaansrecht van EU wordt meerdere malen in twijfel getrokken, maar toch overleven ze alle
hete vuren. De EU treedt nu niet meer op de achtergrond.
Hoofdstuk 2 de instellingen van de Europese Unie
2.1 inleiding
,De EU vormt een organisatie die is opgericht door staten. Hij werkt door instellingen. Volgens art. 13
VEU zijn er de volgende instellingen:
- het Europese parlement
- de Europese Raad
- de Raad van ministers
- de Europese Commissie
- het hof van justitie van de EU
- de Europese centrale bank
- de Europese Rekenkamer
quadri partite; sommige zeggen dat het werd gegenereerd door vier actoren. Echter nu hebdo partite
opzet; zeven actoren brengen het spel op de wagen. De interacties moeten worden beheerst door
het institutioneel evenwicht; betekent dat iedere instelling handelt binnen de grenzen van de
bevoegdheden die haar door de Verdragen op grond van de bevoegdheidsverdeling zijn verleend.
Tussen de instellingen bestaat geen formele hiërarchie.
2.2 de Europese Raad
Art. 15 VEU bestaat uit staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten. Het heeft een vaste
voorzitter. Ook de voorzitter van de commissie zit erin, zonder stemrecht. Geeft impulsen voor
ontwikkeling unie. Hebben niet permanent zitting, komen ongeveer 2x per half jaar bijeen.
2.3 de raad van ministers (de raad)
De spelers zijn vakministers van de verschillende staten. De deelnemers zijn dus niet zelfde persoon
maar hangt af van welk gebied ze het hebben art. 16 VEU. Is ook wel is geoorloofd om
staatssecretarissen plaatsnemen aan tafel. komt maandelijks bijeen. Het voorzitterschap rouleert;
iedere zes maanden neemt een ander land het stokje over. Ze worden administratief ondersteund
door een secretariaat. Daarnaast is er de COREPER die de bijeenkomsten voorbereid. Ze vormen een
deel van de wetgevende macht. Ze kijken naar nationaal belang. ze kunnen commissie verzoeken een
voorstel tot wet te doen. Naast wetten stellen ze ook andere soort regels vast bv soft law
(richtsnoeren).
2.4 de Europese Commissie
Elk EU land mag één persoon uitzenden om vijf jaar lang als lid van deze instelling te fungeren art. 17
VEU. Hij moet onafhankelijk opereren, dus niet vanuit nationaal belang. wordt ook voorzitter
benoemd lid 7. Europees parlement stemt over andere leden. Het hof van justitie kan op verzoek
parlement een individuele commissaris uit het ambt ontheffen, ook voorzitter commissie een lid
verzoeken te vertrekken. Organisatorisch kent de commissie een verticale ordening. Ze moeten
gemeenschappelijke Europees belang dienen, ze mogen dus geen instructies aanvaarden van
nationale regeringen. Ze leggen verantwoording af aan parlement. Vier specifieke taken:
1. wetgevende sfeer; heeft recht tot initiatief. Ze kunnen daar ook verzocht om worden.
2. competenties in de uitvoerende sfeer; voert begroting uit en beheerd programma’s en
fondsen. Of kunnen regels vaststellen die een andere invulling geven aan
wetgevingshandelingen.
3. Controlerende bevoegdheid; is belast met toezicht op de correcte toepassing van de
verdragen en de maatregelen. Ze kunnen bv lidstaten voor het hof dagen. ziet ook op
toezicht inkomsten unie.
, 4. Bezit prominente bevoegdheden in het externe domein. zo vertegenwoordigt ze de unie in
het mondiale rechtsverkeer, en onderhandelt ze bv met derde landen over
handelsverdragen.
2.5 het Europees parlement
Art. 14 VEU in het Parlement nemen de vertegenwoordigers van de burgers van de Unie plaats. Om
de vijf jaar zijn er rechtstreekse verkiezingen. Verkiezingen nog steeds beetje gefragmenteerd
doordat bv een volledige uniform regelement ontbreekt of bv afwezigheid van transnationale
kieslijsten. Samenstelling gebeurt door evenredige vertegenwoordiging. Maar wel op een
degressieve wijze; een kleine lidstaat heeft relatief meer zetels dan een grote lidstaat. Een
bevolkingsrijk land hebben ook meer personen dan een dunnerbevolkt land. De officiële zitting van
parlement is staatsburg, maar ook in Brussel vergaderingen ze. Samen met de raad van ministers
maken ze deel uit van de wetgevende macht in de EU. Ze beslist tevens of commissie kwijting krijgt
voor gedane uitgaven. Kunnen commissie ook verzoeken wetsvoorstel te doen. Ze beschikken ook
over de nodige competenties om een controlerende taak uit te oefenen. Eerste ziet op commissie; ze
stemt over de voorzitter leden voordat Raad tot benoeming over gaat. ze kunnen ook vragen stellen
aan commissie of verzoeken terugtrekken leden. Dit bestaat niet tegenover de raad en de Europese
Raad. Ze leggen eigenlijk verantwoording af aan de nationale parlementen.
2.6 het hof van justitie
Het hof is hiërarchisch superieur, zoals onder meer blijkt uit het feit dat het in hoger beroep oordeelt
over beslissingen van het gerecht. Is namelijk ondergesplitst tussen het hof in enge zin, en een apart
tribunaal met een beperkte jurisdictie; het gerecht. Conform art 19 VEU telt het hof van justitie één
rechter per lidstaat. Het gerecht telt ten minste één rechter per lidstaat, en tegenwoordig zelfs twee.
Uit hun middelen kiezen zij elk een president en vicepresident. De zittingsplaats is Luxemburg. De
rechters in hof worden bijgestaan door advocaten generaal, terwijl gerecht dat soort ambtsbekleders
niet kent. Gerecht zet vaak te toon in conclusies, voor het oordeel dat het hof enkele maanden later
zal vellen. Ambtstermijn is bij beide zes jaar. Om drie jaar vinden wisselingen plaats. De casussen
worden doorgaans behandelt in een kamer met drie of vijf rechters. Bij gevoelige zaken soms vijftien
rechters. De inhoud van beraadslagingen blijft altijd geheim; dissenting opinions komen derhalve niet
voor.
Ze hebben als hoofdopdracht het verzekeren van de eerbiediging van het recht bij de uitlegging en
toepassing van de verdragen. Kunnen op verschillende wijzen in Luxemburg worden aangebracht:
- Ze oordelen over geschillen tussen de Commissies en een lidstaten
- Beantwoord prejudiciële vragen, dat zijn verzoeken van nationale rechters om een bepaalde
Europeesrechtelijke kwestie op te helderen.
- Geschillen van rechtspersonen/ natuurlijke personen.
Ze wijzen niet alleen arresten maar brengen ook adviezen uit, die zijn ook bindend. Soms is ook
spoedprocedure mogelijk of voorlopige voorziening.
2.7 de Europese Rekenkamer en de Europese Centrale Bank
De Europese rekenkamer; iedere lidstaat vaardigt één persoon af, voor een termijn van zes jaar
benoemd door de raad. Uit hun midden kiezen ze een voorzitter. Zijn gevestigd in Luxemburg. De
Europese centrale bank, gevestigd in Frankfurt, kent een directie, raad van bestuur en algemene
raad. ze dienen beide onafhankelijk te opereren.
