Samenvatting Probleem 3 2.5 Deviantie En Criminaliteit In De Stad

Probleem 2.5.3– Zinvol of zinloos? (Groeps)geweld in het
publieke domein
LD 1: Wat zijn de mogelijke verklaringen voor geweld onder jongeren
(focus op groepsgeweld in de publieke ruimte)?
Bron: Adang, 2000
Jonge mannen in groepen: een geweldige combinatie?
 Oudere jongeren gaan onder invloed van genotsmiddelen vaak over tot
agressie en geweld. Voornamelijk jongens van 16-24 jaar die dit geweld
vaak in groepsverband plegen rondom uitgangscentra en voetbalvelden
(RMO).
 Norm overschrijdend gedrag lijkt sneller voor te komen in groepen,
mensen zijn ook snel geneigd zich in groepen te vormen. Dit komt vooral
omdat leden elkaar opjutten en er in dit soort groepen vaak een
verminderde verantwoordelijkheid aanwezig is. Sensatiezucht en
impulsiviteit komt makkelijk tot uiting. Vooral onderlinge aansporing en
groepsdruk spelen in criminele jeugdgroepen een belangrijke rol bij
grensoverschrijdend gedrag. Het behoren bij de groep geeft status en
aanzien.
 Er zijn ook geweldsuitingen die gewoon spontaan zijn zoals rond
voetbalwedstrijden  de-individualisatie= een psychische toestand waarin
het zelfbewustzijn van mensen af zou nemen, waardoor zij eerder over
zouden gaan tot regelloos gedrag.  geen bewijs gevonden.
 Confrontaties tussen voetbalsupporters = bekendste groepsgeweld in NL.
Die groepsvorming is meestal tijdelijk en mensen kennen elkaar niet-
persoonlijk.
Voetbalvandalisme
 Vaak een groepering van supporters/voetbalvandalen die bij de
gelegenheid van wedstrijden gewelddadig confrontaties opzoeken met
rivaliserende supporters.  gedrag lijkt gericht te zijn op het verwerven
van aanzien, om dat te bereiken omzeilen ze de veiligheidsmaatregelen.
 Voetbalvandalen gaan samen op met bepaalde regels die zij hanteren bij
confrontaties
o Elkaar steunen
o Niet weglopen voor je rivalen
o Met je blote handen vechten
o Geen onschuldigen, niet betrokken derden aanvallen
o Niet doorgaan op een hulpeloze rivaal die op de grond ligt
 Ze houden zich echter niet aan de regel; hooligans worden van elkaar
gescheiden om het moment dat de politie confrontaties weet te
voorkomen of te beëindigen. Maar, lukt dat een keer niet dan vinden ze
het moeilijk om daar mee om te gaan; ze gaan net zo goed door op
iemand die al op de grond ligt. Niet om diegene dood te slaan, maar wel
om even die snelle klap uit te delen zodat je kan vertellen dat je op ‘de
frontlinie’ bent geweest.
 Vanuit het begin van het voetbalvandalisme was het meebrengen van
wapens gedoogd vanuit het opzicht dat dit alleen ter zelfverdediging was.

, Door onderlinge steunverlening blijft vandalisme echt bestaan; als je je
maat in de steek laat dan hoor je er niet meer bij.
Theorieën
 Collectief gedrag  in psychologische en sociale theorieën zijn dit
veronderstellingen = uniformiteit, irrationaliteit en gewelddadigheid zijn de
karakteristieken voor collectief gedrag. Als je naar de confrontatie kijkt;
zijn die veronderstellingen onhoudbaar.
o De hooligans gedragen zich bij dergelijke gelegenheden niet
allemaal op ongeveer dezelfde manier. Sommige deden helemaal
niks, andere keken en ook weer andere lieten horen dat ze het
gedrag niet afkeurden; juichen, lachen of meelopen. Hier geldt: hoe
minder risico er bestond, des te meer mensen meedoen.
o Er is sprake van zelfselectie  degene die geïnteresseerd zijn in
geweld komen, degene die er niks van willen blijven vaak weg. De
mensenmassa is dus duidelijk geen eenheid en zijn vaak minder
aanstekelijk dan gedacht. Het zijn vooral de jongeren die gebruik
maken van geweld uit vaste en ervaren groepen; bij
voetbalwedstrijden zijn er de zogenaamde risico-supporters. Zij
plegen buiten voetbalwedstrijden ook vaak delicten.
 Sprake van een massa-effect is er dus eigenlijk niet  mensen hebben niet
de neiging om als gevolg van hun aanwezigheid in een massa makkelijker
geweld te gebruiken dan daarbuiten. Als dat effect er namelijk wel was;
dan zou de kans op geweld toe moeten nemen als mensen verzameld zijn.
De reden dat dit niet zo is, is omdat het overgrote deel van de bijeenkomst
geweldloos verloopt.
 Mensenmassa’s hebben toch een slechte naam  Waarom? In een massa
zou de persoonlijke identiteit van de mens verloren gaan en zijn emoties
meer aanwezig dan rede. Een van de belangrijkste redenen om juist
onderdeel te vormen van een massa is de gelegenheid om uiting te geven
aan een bepaalde emotie. Mensen maken ondanks dat nog steeds de
keuze voor het soort gedrag dat ze vertonen; op voorhand al een mes
meenemen.
 Er is sprake van risicobewustheid  de meeste mensen kozen niet voor
gedrag dat voor henzelf risico op kan leveren. Vooral als de politie
aanwezig was, overwogen mensen hun opties des te meer.
 Doelwitten en slachtoffers zijn vaak niet willekeurig gekozen; het zijn de
rivaliserende slachtoffers. Konden ze daar niet aan komen dan waren het
de trein, hekken of het vak waar ze in zaten. De politie werd pas doelwit
wanneer zij gingen hinderen.
Gedrag in massa’s
 Bij het ontstaan en de escalatie van geweld spelen dezelfde doelen en
motieven een rol als in het dagelijks leven  gehoorzaamheid, uitproberen
van anderen, prestigeverwerving. Maar, in groepsverband kunnen
individuen een gezamenlijk effect bewerkstelligen dat in hun eentje niet
mogelijk kan zijn.
 De groep biedt veiligheid en anonimiteit. Normaliter gedragen mensen die
op grond van de informatie die zij (on)bewust ter beschikking hebben. In
de normale dagelijkse verloop gaat die informatie overdracht via