VMV 6 Operatiekwartier
1. Het operatiekwartier
o Complexe entiteit in ZH
o Heelkundige ingreep onder algemene, locoregionale of lokale anesthesie
o Volgens aantal normen
Architectonisch en fysisch
Functioneel
organisatorisch
1.1 Architectonische en fysische normen
= apart eiland in ZH (afgesloten van andere afdelingen) en heeft korte, vlotte verbinding met spoed,
intensieve zorgen en centrale sterilisatieafdeling (CSA).
Bv. bij polytrauma moet men vlot van radiologie naar het OK kunnen enz. …
Enkel toegankelijk voor bevoegden OK is dus beveiligd (badge, code)
Gemeenschappelijk belang = ‘DE PATIËNT’
OK wordt opgedeeld in 3 zones (kledijvoorschriften):
(om micro-organismen buiten te houden)
o sluiszone of niet-kritische zone
overgang extern intern
voorlopige standplaats van binnenkomende patiënten
afzonderlijke kleedkamers
ontspanningsruimte (administratie, koffie, ontspanning …)
Ontwaakzaal / recovery
Makkelijk toegang tot aseptische zone en gemakkelijk uitgang uit OK
1,5 recoverybedden per operatiezaal
Beschikking over:
Medische gassen (zuurstof, lachgas, perslucht)
Reanimatiekar (defibrillator en cricothyrotomieset)
Beademingsballon + materiaal endotracheale intubatie
Apparaat zuurstoftoediening
Waarschuwingsknop ‘hartstilstand’
Kledij: proper scrubsuit (muts hoeft niet)
Waarom blauw/groen? Makkelijk bloed zien en wit is verblindend
o Reine zone of semi-kritische zone
In- en uitleidingskamer (bestaat niet overal)
Scrub- en rubruimte (1 per 2 operatiezalen)
Kraan elleboog- of voetbediening / bewegingsdetector
Automatische deuren naar operatiezaal
Mondmasker VERPLICHT!
Steriele berging
Onderverdeling rein en steriel materiaal
Geen overbodig materiaal in gang en operatiezaal
Ruimte voor materiaalreserve
Kledij: reine scrubsuit (rubruimte: muts en masker)
1
, o Aseptische zone of kritische zone
Operatiezalen (steeds in overdruk)
Per 50 à 60 C-bedden zijn er min. 3 operatiezalen
Min. opp. 30 m² (moet aseptisch werken mogelijk maken)
Vloer: antistatisch en geleidend
Wanden: glad en afwasbaar
Geen overbodig materiaal in operatiezalen
Telefoon, intercom aanwezig om in- en uitlopen te vermijden
Voorziening medische gassen
Algemene verlichting
lichtsterkte regelen (0 – 1000 lux)
Ononderbroken
Verluchtingssysteem (met absolute filters)
Min. 15 luchtverversingen per uur
Temperatuur
Regelbaar (18°C - 23°C)
Vochtigheidsgraad
40 – 60 pct
Kledij: muts en masker (zodra steriel set open gaat) VERPLICHT!
1.2 Functionele normen
= reglement van interne orde
o Voorwaarden toegang (personeel, patiënten en
materiaal)
o Modaliteiten voor vervoer materiaal en verplaatsing
personeel en patiënten
o Maatregelen steriliteit, hygiëne en infectiepreventie
(bv. besmette zaal)
o Reinigingstechnieken (na elke ingreep, na OK-dag,
besmette zaal)
o Afspraken rond operatieprogramma
o Controlegraad van aseptie (elke 3 maanden)
o Testing anesthesie-apparatuur en elektrische installatie (2x per jaar)
o Safe Surgery protocol + telprocedure !
o Heelkundig protocol (operatietechniek, verloop ingreep, macroscopische vaststellingen, type anesthesie)
1.3 Organisatorische normen
Safe Surgery checklist:
Checklist voor garanderen van veilige heelkunde. Vragen en aandachtspunten voor inductie, incisie en
2
verlaten van operatiezaal.
, 2. Het operatieteam
Bestaat minstens uit:
o 1 anesthesist
o 1 chirurg
o 1 verpleegkundige (omloop / evt. instrumenterende altijd omloop vpk maar niet altijd
instrumenterende vpk)
Bijkomend:
o Assisterend vpk
o Anesthesie vpk
o Perfusionist
o ASO-anesthesie
o ASO-heelkunde
o Stagiair verpleegkunde of geneeskunde
2.1 Anesthesist (niet-steriel team)
o Bewaking vitale functies (RR, p, SpO2, AH)
o Bewaking positionering (gedeelde verantwoordelijkheid!)
o Verantwoordelijk voor inductie, extuberen, controle en overdracht (ISBARR)
o Blijft 24u na ingreep eindverantwoordelijke van PA
o Simultane anesthesieën VERBODEN ! (uitgezonderd vitale noodtoestand)
Anesthesist moet bij patiënt blijven
Anders duidt hij iemand aan om over te nemen: anesthesie vpk
o Anesthesietechnieken: algemeen, locoregionaal (plexus), lokaal
Locoregionaal = plexusverdoving (lokaal verdoven) zo kunnen er geen pijnprikkels
doorgegeven worden aan ledemaat (vooral bij orthopedie)
bv. epidurale verdoving bij C-sectie
Propofol: witte, vettige emulsie die PA in
slaap brengt
Laryngeaal masker: minder invasief om te
plaatsen (bij korte ingrepen)
Dubbel lumen tube: longchirurgie, zo kan je
1 long platleggen (1 long beademen)
3
1. Het operatiekwartier
o Complexe entiteit in ZH
o Heelkundige ingreep onder algemene, locoregionale of lokale anesthesie
o Volgens aantal normen
Architectonisch en fysisch
Functioneel
organisatorisch
1.1 Architectonische en fysische normen
= apart eiland in ZH (afgesloten van andere afdelingen) en heeft korte, vlotte verbinding met spoed,
intensieve zorgen en centrale sterilisatieafdeling (CSA).
Bv. bij polytrauma moet men vlot van radiologie naar het OK kunnen enz. …
Enkel toegankelijk voor bevoegden OK is dus beveiligd (badge, code)
Gemeenschappelijk belang = ‘DE PATIËNT’
OK wordt opgedeeld in 3 zones (kledijvoorschriften):
(om micro-organismen buiten te houden)
o sluiszone of niet-kritische zone
overgang extern intern
voorlopige standplaats van binnenkomende patiënten
afzonderlijke kleedkamers
ontspanningsruimte (administratie, koffie, ontspanning …)
Ontwaakzaal / recovery
Makkelijk toegang tot aseptische zone en gemakkelijk uitgang uit OK
1,5 recoverybedden per operatiezaal
Beschikking over:
Medische gassen (zuurstof, lachgas, perslucht)
Reanimatiekar (defibrillator en cricothyrotomieset)
Beademingsballon + materiaal endotracheale intubatie
Apparaat zuurstoftoediening
Waarschuwingsknop ‘hartstilstand’
Kledij: proper scrubsuit (muts hoeft niet)
Waarom blauw/groen? Makkelijk bloed zien en wit is verblindend
o Reine zone of semi-kritische zone
In- en uitleidingskamer (bestaat niet overal)
Scrub- en rubruimte (1 per 2 operatiezalen)
Kraan elleboog- of voetbediening / bewegingsdetector
Automatische deuren naar operatiezaal
Mondmasker VERPLICHT!
Steriele berging
Onderverdeling rein en steriel materiaal
Geen overbodig materiaal in gang en operatiezaal
Ruimte voor materiaalreserve
Kledij: reine scrubsuit (rubruimte: muts en masker)
1
, o Aseptische zone of kritische zone
Operatiezalen (steeds in overdruk)
Per 50 à 60 C-bedden zijn er min. 3 operatiezalen
Min. opp. 30 m² (moet aseptisch werken mogelijk maken)
Vloer: antistatisch en geleidend
Wanden: glad en afwasbaar
Geen overbodig materiaal in operatiezalen
Telefoon, intercom aanwezig om in- en uitlopen te vermijden
Voorziening medische gassen
Algemene verlichting
lichtsterkte regelen (0 – 1000 lux)
Ononderbroken
Verluchtingssysteem (met absolute filters)
Min. 15 luchtverversingen per uur
Temperatuur
Regelbaar (18°C - 23°C)
Vochtigheidsgraad
40 – 60 pct
Kledij: muts en masker (zodra steriel set open gaat) VERPLICHT!
1.2 Functionele normen
= reglement van interne orde
o Voorwaarden toegang (personeel, patiënten en
materiaal)
o Modaliteiten voor vervoer materiaal en verplaatsing
personeel en patiënten
o Maatregelen steriliteit, hygiëne en infectiepreventie
(bv. besmette zaal)
o Reinigingstechnieken (na elke ingreep, na OK-dag,
besmette zaal)
o Afspraken rond operatieprogramma
o Controlegraad van aseptie (elke 3 maanden)
o Testing anesthesie-apparatuur en elektrische installatie (2x per jaar)
o Safe Surgery protocol + telprocedure !
o Heelkundig protocol (operatietechniek, verloop ingreep, macroscopische vaststellingen, type anesthesie)
1.3 Organisatorische normen
Safe Surgery checklist:
Checklist voor garanderen van veilige heelkunde. Vragen en aandachtspunten voor inductie, incisie en
2
verlaten van operatiezaal.
, 2. Het operatieteam
Bestaat minstens uit:
o 1 anesthesist
o 1 chirurg
o 1 verpleegkundige (omloop / evt. instrumenterende altijd omloop vpk maar niet altijd
instrumenterende vpk)
Bijkomend:
o Assisterend vpk
o Anesthesie vpk
o Perfusionist
o ASO-anesthesie
o ASO-heelkunde
o Stagiair verpleegkunde of geneeskunde
2.1 Anesthesist (niet-steriel team)
o Bewaking vitale functies (RR, p, SpO2, AH)
o Bewaking positionering (gedeelde verantwoordelijkheid!)
o Verantwoordelijk voor inductie, extuberen, controle en overdracht (ISBARR)
o Blijft 24u na ingreep eindverantwoordelijke van PA
o Simultane anesthesieën VERBODEN ! (uitgezonderd vitale noodtoestand)
Anesthesist moet bij patiënt blijven
Anders duidt hij iemand aan om over te nemen: anesthesie vpk
o Anesthesietechnieken: algemeen, locoregionaal (plexus), lokaal
Locoregionaal = plexusverdoving (lokaal verdoven) zo kunnen er geen pijnprikkels
doorgegeven worden aan ledemaat (vooral bij orthopedie)
bv. epidurale verdoving bij C-sectie
Propofol: witte, vettige emulsie die PA in
slaap brengt
Laryngeaal masker: minder invasief om te
plaatsen (bij korte ingrepen)
Dubbel lumen tube: longchirurgie, zo kan je
1 long platleggen (1 long beademen)
3
