Geschiedenis eerste wereld oorlog 1914-1918
Paragraaf 1: Achtergronden en oorzaken
Oorzaken: Frans-Duitse oorlog en het imperialisme
De grote algemene oorzaak van de Eerste Wereldoorlog waren de
grote spanningen tussen verschillende Europese landen. Het
nationalisme (liefde voor het eigen land en volk) was in de
negentiende eeuw opgekomen en speelde nu een belangrijke rol in
het dagelijks leven. Door het delen van gewoonten, taal en
geschiedenis kregen mensen van hetzelfde volk een band met
elkaar en met hun vaderland. Als kind leerde je trots op het volk te
zijn en een afkeer jegens andere volken te koesteren.
Rond 1900 was er vijandschap tussen Frankrijk en Duitsland, als
gevolg van de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871. Deze slechts
éénjarige oorlog was gewonnen door Duitsland. Vóór de jaren
zeventig van de negentiende eeuw woonden de Duitsers niet
allemaal in hetzelfde land, maar waren ze verspreid over
verschillende staten. De Duitse vorsten vergaderden tijdens de
Frans-Duitse oorlog en riepen de Duitse eenheid uit. Dat maakte
Duitsland de machtigste staat van Europa. De Franse provincie
Elzas-Lotharingan moest aan de Duitsers afgestaan worden.
Daarmee waren de Fransen meteen een belangrijke bron van
grondstoffen (steenkool en ijzererts) kwijt. Ze wilden wraak.
Niet alleen kreeg Duitsland problemen met Frankrijk, maar ook met
Rusland en Engeland (Groot-Brittannië). Toen Duitsland ook op
kolonies ging jagen, werden de Engelsen bang dat hun kolonies
door Duitsland ingepikt zouden worden. Dit was in de tijd van het
imperialisme (de kolonies en veroveringen wereldwijd). Het Britse
imperium (wereldrijk) was erg groot: het besloeg een zesde deel
van de aarde. Ook Frankrijk en kleine Europese landen hadden
kolonies in Afrika en Azië. Door de kolonies werden grondstoffen en
arbeiders geleverd aan de Europese fabrieken. Bovendien had een
land veel aanzien als het veel kolonies bezat.
In de negentiende eeuw werden de Balken (Zuidoost-Europa) en
het Ottomaanse Rijk (Turkije) door opstandige, nationalistische
volken tot zelfstandige staten uitgeroepen. Ook de inwoners van
Bosnië en Hercogovina wilden zich aansluiten bij Servië, maar deze
landen werden bezet door Oostenrijk-Hongarije. Dat vonden de
, nationalistische Serviërs niet leuk.
Bondgenootschappen: vrienden en vijanden
In 1879 werd door Duitsland en Oostenrijk-Hongarije een
bondgenootschap gevormd. Daar kwam in 1882 ook Italië nog bij:
dit werd de Driebond. De drie landen lagen centraal in het midden
van Europa, dus werden het verenigde Duitsland, Italië en
Oostenrijk-Hongarije de centralen genoemd. Ze beloofden elkaar
militaire hulp bij het uitbreken van een oorlog.
Een grote vijand van Oostenrijk-Hongarije was Rusland. Servië en
andere landen in Zuidoost-Europa werden gesteund door Rusland:
de Russen probeerden op die manier de Middellandse Zee te
bereiken. In de noordelijke oceanen liepen de Russische schepen
namelijk vaak vast op het ijs. De regering van Oostenrijk-Hongarije
waren bang dat de nationalistische Serviërs hun land uit elkaar
zouden doen vallen en wilden ook geen invloed van de Russen op
de Balken. Duitsland was een bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije
en werd daardoor ook boos op Rusland.
Duitsland stond er in de tweede helft van de negentiende eeuw
beter voor dan Frankrijk. De Duitse bevolking was sterker gegroeid
dan de Franse, waardoor de Duitsers een groter en machtiger leger
hadden. Ook economisch ging het met Duitsland beter dan met veel
andere landen: de industrie maakte sterke, moderne wapens. Deze
industrialisatie maakte Duitsland en haar legers sterker.
Rusland en Frankrijk sloten in 1894 een bondgenootschappelijk
verdrag om elkaar te helpen tijdens de oorlog. In 1904 sloot
Engeland zich daar ook bij aan. Frankrijk, Rusland en Engeland
werden de geailleerden genoemd.
Op die manier raakte Europa verdeeld in het kamp van de centralen
(Duitsland, Italië en Oostenrijk-Hongarije) en het kamp van de
geailleerden: Rusland, Frankrijk en Engeland. Het gaf een veilig
gevoel om een bondgenootschap te vormen, maar het leidde ook tot
een wereldoorlog: ook de bondgenootschappen moesten
meevechten als het erop aankwam.
In 1900 kon het niet lang meer duren of er zou een oorlog uitbreken.
Mensen koesterden veel bewondering voor het leger: militarisme. Er
werden volop wapens geproduceerd en naar waarschuwingen werd
niet geluisterd.
Het begin van de oorlog: de druppel die de emmer deed overlopen
Door de bondgenootschap van Frankrijk met Rusland moest
Duitsland tijdens de oorlog zowel in het oosten (tegen Rusland) als
Paragraaf 1: Achtergronden en oorzaken
Oorzaken: Frans-Duitse oorlog en het imperialisme
De grote algemene oorzaak van de Eerste Wereldoorlog waren de
grote spanningen tussen verschillende Europese landen. Het
nationalisme (liefde voor het eigen land en volk) was in de
negentiende eeuw opgekomen en speelde nu een belangrijke rol in
het dagelijks leven. Door het delen van gewoonten, taal en
geschiedenis kregen mensen van hetzelfde volk een band met
elkaar en met hun vaderland. Als kind leerde je trots op het volk te
zijn en een afkeer jegens andere volken te koesteren.
Rond 1900 was er vijandschap tussen Frankrijk en Duitsland, als
gevolg van de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871. Deze slechts
éénjarige oorlog was gewonnen door Duitsland. Vóór de jaren
zeventig van de negentiende eeuw woonden de Duitsers niet
allemaal in hetzelfde land, maar waren ze verspreid over
verschillende staten. De Duitse vorsten vergaderden tijdens de
Frans-Duitse oorlog en riepen de Duitse eenheid uit. Dat maakte
Duitsland de machtigste staat van Europa. De Franse provincie
Elzas-Lotharingan moest aan de Duitsers afgestaan worden.
Daarmee waren de Fransen meteen een belangrijke bron van
grondstoffen (steenkool en ijzererts) kwijt. Ze wilden wraak.
Niet alleen kreeg Duitsland problemen met Frankrijk, maar ook met
Rusland en Engeland (Groot-Brittannië). Toen Duitsland ook op
kolonies ging jagen, werden de Engelsen bang dat hun kolonies
door Duitsland ingepikt zouden worden. Dit was in de tijd van het
imperialisme (de kolonies en veroveringen wereldwijd). Het Britse
imperium (wereldrijk) was erg groot: het besloeg een zesde deel
van de aarde. Ook Frankrijk en kleine Europese landen hadden
kolonies in Afrika en Azië. Door de kolonies werden grondstoffen en
arbeiders geleverd aan de Europese fabrieken. Bovendien had een
land veel aanzien als het veel kolonies bezat.
In de negentiende eeuw werden de Balken (Zuidoost-Europa) en
het Ottomaanse Rijk (Turkije) door opstandige, nationalistische
volken tot zelfstandige staten uitgeroepen. Ook de inwoners van
Bosnië en Hercogovina wilden zich aansluiten bij Servië, maar deze
landen werden bezet door Oostenrijk-Hongarije. Dat vonden de
, nationalistische Serviërs niet leuk.
Bondgenootschappen: vrienden en vijanden
In 1879 werd door Duitsland en Oostenrijk-Hongarije een
bondgenootschap gevormd. Daar kwam in 1882 ook Italië nog bij:
dit werd de Driebond. De drie landen lagen centraal in het midden
van Europa, dus werden het verenigde Duitsland, Italië en
Oostenrijk-Hongarije de centralen genoemd. Ze beloofden elkaar
militaire hulp bij het uitbreken van een oorlog.
Een grote vijand van Oostenrijk-Hongarije was Rusland. Servië en
andere landen in Zuidoost-Europa werden gesteund door Rusland:
de Russen probeerden op die manier de Middellandse Zee te
bereiken. In de noordelijke oceanen liepen de Russische schepen
namelijk vaak vast op het ijs. De regering van Oostenrijk-Hongarije
waren bang dat de nationalistische Serviërs hun land uit elkaar
zouden doen vallen en wilden ook geen invloed van de Russen op
de Balken. Duitsland was een bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije
en werd daardoor ook boos op Rusland.
Duitsland stond er in de tweede helft van de negentiende eeuw
beter voor dan Frankrijk. De Duitse bevolking was sterker gegroeid
dan de Franse, waardoor de Duitsers een groter en machtiger leger
hadden. Ook economisch ging het met Duitsland beter dan met veel
andere landen: de industrie maakte sterke, moderne wapens. Deze
industrialisatie maakte Duitsland en haar legers sterker.
Rusland en Frankrijk sloten in 1894 een bondgenootschappelijk
verdrag om elkaar te helpen tijdens de oorlog. In 1904 sloot
Engeland zich daar ook bij aan. Frankrijk, Rusland en Engeland
werden de geailleerden genoemd.
Op die manier raakte Europa verdeeld in het kamp van de centralen
(Duitsland, Italië en Oostenrijk-Hongarije) en het kamp van de
geailleerden: Rusland, Frankrijk en Engeland. Het gaf een veilig
gevoel om een bondgenootschap te vormen, maar het leidde ook tot
een wereldoorlog: ook de bondgenootschappen moesten
meevechten als het erop aankwam.
In 1900 kon het niet lang meer duren of er zou een oorlog uitbreken.
Mensen koesterden veel bewondering voor het leger: militarisme. Er
werden volop wapens geproduceerd en naar waarschuwingen werd
niet geluisterd.
Het begin van de oorlog: de druppel die de emmer deed overlopen
Door de bondgenootschap van Frankrijk met Rusland moest
Duitsland tijdens de oorlog zowel in het oosten (tegen Rusland) als
