Verpleegkundige methodiek &
vaardigheden 7
DEELTJE ANESTHESIE
1. Het basisprincipe van algemene anesthesie (AA)
Bij algemene anesthesie wordt de werking van het centrale zenuwstelsel door de gebruikte
middelen zodanig gedempt dat bewustzijnsverlies optreedt en de reacties op schadelijke prikkels
zodanig worden gedempt dat de patiënt niet of nauwelijks reageert.
Dosisafhankelijk
De nodige dosis hangt af van de leeftijd en conditie van de pt, de gebruikte middelen en de
mate en aard van de prikkel.
Anesthesie bestaat uit twee basiselementen :
- Verlagen bewustzijn : hypnotica IV en dampvormige anesthetica
- Reactie op pijnlijke prikkels onderdrukken : voornamelijk opioïden (bij zeer hoge dosissen
wordt ook het bewustzijn verminderd)
Wanneer spontane AH beperkt of ongewenst is + spierverslapper toedienen voor
endotrachiale tube te kunnen plaatsen.
Verschillende stadia in de diepte van anesthesie
STADIUM 1 : inleiding
Bewustzijnsverlies
Pijngewaarwording = intact
1
,STADIUM 2 : excitatiefase
Onrust
Wijde pupillen
Onregelmatige AH
Prikkels kunnen leiden tot : hoesten, spasmen van het strottenhoofd, hypertensie en snelle
pols
STADIUM 3 : chirurgische fase
Anesthesie is voldoende diep
Pt reageert niet meer op chirurgische prikkels
Intubatie
Onderscheid in lichte, gemiddelde en diepe anesthesie
STADIUM 4 : volledige AH-stilstand = ook toxische fase genoemd
Verlamming AH-spieren
Pt moet beademd worden
Hoe bewustzijnsverlies bekomen?
- IV
- Inhalatie
- Combinatie
Volwassenen : vaak ingeleid door hypnotica IV, daarna voor het onderhouden van de narcose
inhalatie-anestheticum (soms gecombineerd met analgetica)
Kleine kinderen : de narcose kan ‘volledig’ ingeleid worden door het laten inademen van een
dampvormig mengsel via een beademingsmasker.
2
,Hypnotica (IV)
- Dringen gemakkelijk door in het centrale zenuwstelsel
- Na 30 sec treedt bewusteloosheid op (tijd die nodig is om van de arm naar de hersenen te
gaan)
- Herverdeling naar andere organen : max 10 min
- Onderhoudsanesthesie IV via spuitpompen
o ml/h
o TCI-pompen (Target controlled infusion) : op basis van lichaamsgewicht en leeftijd
wordt een vooraf bepaalde plasmaconcentratie berekend en toegediend, zo wordt de
plasmaconcentratie constant gehouden
- Geven geen spierrelaxatie
- Geen analgetisch effect
1) Propofol (witte olie-in-wateremulsie)
- Vasodilatatie en myocarddepressie sterke bloeddrukdaling
- Onderdrukt de luchtwegreflexen makkelijker gebruik van lanrynxmasker
- Geschikt voor continue infusie
- Injectie kan zeer pijnlijk zijn vaak in combinatie met lidocaïne
Inleiding en onderhoud van de Algemene anesthesie
achtergrondsedatie bij operaties onder loco-regionale anesthesie
sedatie van beademde patiënten op ICU
2) Thiopental (wordt weinig gebruikt)
- Werkt het snelste
- Veroorzaakt bloeddrukdaling en ademhalingsdepressie
- Niet geschikt voor continue toediening
3) Etomidaat
- Voor de inleiding van cardiaal belaste patiënten
- Een geringe ademdepressie
3
, - Vaker misselijk
4) Ketamine
- Sterk analgetische werking
- Geschikt voor kleine, relatief korte ingrepen
- Spontane AH blijft intact
- Stijging HF en RR
- Hallucinogene effecten (beperken door te combineren met midazolam en andere anesthetica)
- Wordt vaak gebruikt in het drugsmilieu (wordt gesnoven)
5) Midazolam
- Benzodiazepine
- Sederend effect
- Anticonvulsieve eigenschappen (onbedoelde elektrische ontlading in de hersenen)
- Milde RR-daling
- Geringe ademhalingsdepressie
- Vaak pre-operatief gegeven (kalmeren)
- Zorgt voor retrograde amnesie
Inhalatie anesthetica (= volatiele anesthetica)
vaak na een IV inductie
zekere mate van analgetisch effect (IV anesthetica niet)
soms ook spierverslappende werking
nadeel : meer PONV (post-operatieve nausea & vomiting)
inductie met inhalatie anesthetica enkel bij kinderen, daarna wordt pas het infuus geprikt.
1) Dampvormige anesthetica
- Vloeistof die wordt opgezet tot damp
- Via het beademingstoestel toegevoegd aan het gasmengsel (N2O en O2) dat gegeven wordt
aan de pt
- Wordt in sterkte ingedeeld via hun MAC-waarde (minimum alveolaire concentratie)
4
vaardigheden 7
DEELTJE ANESTHESIE
1. Het basisprincipe van algemene anesthesie (AA)
Bij algemene anesthesie wordt de werking van het centrale zenuwstelsel door de gebruikte
middelen zodanig gedempt dat bewustzijnsverlies optreedt en de reacties op schadelijke prikkels
zodanig worden gedempt dat de patiënt niet of nauwelijks reageert.
Dosisafhankelijk
De nodige dosis hangt af van de leeftijd en conditie van de pt, de gebruikte middelen en de
mate en aard van de prikkel.
Anesthesie bestaat uit twee basiselementen :
- Verlagen bewustzijn : hypnotica IV en dampvormige anesthetica
- Reactie op pijnlijke prikkels onderdrukken : voornamelijk opioïden (bij zeer hoge dosissen
wordt ook het bewustzijn verminderd)
Wanneer spontane AH beperkt of ongewenst is + spierverslapper toedienen voor
endotrachiale tube te kunnen plaatsen.
Verschillende stadia in de diepte van anesthesie
STADIUM 1 : inleiding
Bewustzijnsverlies
Pijngewaarwording = intact
1
,STADIUM 2 : excitatiefase
Onrust
Wijde pupillen
Onregelmatige AH
Prikkels kunnen leiden tot : hoesten, spasmen van het strottenhoofd, hypertensie en snelle
pols
STADIUM 3 : chirurgische fase
Anesthesie is voldoende diep
Pt reageert niet meer op chirurgische prikkels
Intubatie
Onderscheid in lichte, gemiddelde en diepe anesthesie
STADIUM 4 : volledige AH-stilstand = ook toxische fase genoemd
Verlamming AH-spieren
Pt moet beademd worden
Hoe bewustzijnsverlies bekomen?
- IV
- Inhalatie
- Combinatie
Volwassenen : vaak ingeleid door hypnotica IV, daarna voor het onderhouden van de narcose
inhalatie-anestheticum (soms gecombineerd met analgetica)
Kleine kinderen : de narcose kan ‘volledig’ ingeleid worden door het laten inademen van een
dampvormig mengsel via een beademingsmasker.
2
,Hypnotica (IV)
- Dringen gemakkelijk door in het centrale zenuwstelsel
- Na 30 sec treedt bewusteloosheid op (tijd die nodig is om van de arm naar de hersenen te
gaan)
- Herverdeling naar andere organen : max 10 min
- Onderhoudsanesthesie IV via spuitpompen
o ml/h
o TCI-pompen (Target controlled infusion) : op basis van lichaamsgewicht en leeftijd
wordt een vooraf bepaalde plasmaconcentratie berekend en toegediend, zo wordt de
plasmaconcentratie constant gehouden
- Geven geen spierrelaxatie
- Geen analgetisch effect
1) Propofol (witte olie-in-wateremulsie)
- Vasodilatatie en myocarddepressie sterke bloeddrukdaling
- Onderdrukt de luchtwegreflexen makkelijker gebruik van lanrynxmasker
- Geschikt voor continue infusie
- Injectie kan zeer pijnlijk zijn vaak in combinatie met lidocaïne
Inleiding en onderhoud van de Algemene anesthesie
achtergrondsedatie bij operaties onder loco-regionale anesthesie
sedatie van beademde patiënten op ICU
2) Thiopental (wordt weinig gebruikt)
- Werkt het snelste
- Veroorzaakt bloeddrukdaling en ademhalingsdepressie
- Niet geschikt voor continue toediening
3) Etomidaat
- Voor de inleiding van cardiaal belaste patiënten
- Een geringe ademdepressie
3
, - Vaker misselijk
4) Ketamine
- Sterk analgetische werking
- Geschikt voor kleine, relatief korte ingrepen
- Spontane AH blijft intact
- Stijging HF en RR
- Hallucinogene effecten (beperken door te combineren met midazolam en andere anesthetica)
- Wordt vaak gebruikt in het drugsmilieu (wordt gesnoven)
5) Midazolam
- Benzodiazepine
- Sederend effect
- Anticonvulsieve eigenschappen (onbedoelde elektrische ontlading in de hersenen)
- Milde RR-daling
- Geringe ademhalingsdepressie
- Vaak pre-operatief gegeven (kalmeren)
- Zorgt voor retrograde amnesie
Inhalatie anesthetica (= volatiele anesthetica)
vaak na een IV inductie
zekere mate van analgetisch effect (IV anesthetica niet)
soms ook spierverslappende werking
nadeel : meer PONV (post-operatieve nausea & vomiting)
inductie met inhalatie anesthetica enkel bij kinderen, daarna wordt pas het infuus geprikt.
1) Dampvormige anesthetica
- Vloeistof die wordt opgezet tot damp
- Via het beademingstoestel toegevoegd aan het gasmengsel (N2O en O2) dat gegeven wordt
aan de pt
- Wordt in sterkte ingedeeld via hun MAC-waarde (minimum alveolaire concentratie)
4
