Samenvatting hoofdstuk 10 Uitscheiding
§10.1 Het regelen en in stand houden van de juiste lichaamstemperatuur gebeurt middels een
regelkring. Hier is dan sprake van negatieve terugkoppeling (het tegengaan van een afwijking van de
norm).
De kerntemperatuur = de temperatuur binnenin het lichaam. Deze temperatuur varieert nauwelijks
om de enzymen van de vitale organen optimaal te laten werken.
Schildtemperatuur = de temperatuur in de huid en de ledematen. Deze temperatuur kan wel
variëren. Als het in de omgeving heel koud is, vernauwen bloedvaten in de ledematen. Dit zodat het
inwendige milieu (de kerntemperatuur) niet daalt. Er vindt een herverdeling van het bloed plaats. Als
het in de omgeving heel warm is (of bij koorts) verwijden de bloedvaten rond de huid, zodat er
warmte vrijkomt en zijn kerntemperatuur niet te veel gaat stijgen. Als je koorts hebt, wordt de norm
van de kerntemperatuur verhoogt, zodat het lichaam snel afweerstoffen kan produceren en kan
afgeven.
Homeostase = het vermogen om het interne milieu voor de cellen redelijk constant te houden. Dit
gebeurt met een boel regelkringen (voor temperatuur, O 2 en CO2-concentratie, pH, glucose, enz.).
§10.2 Bij een inspanning gaat de ademfrequentie (aantal ademhalingen per minuut) omhoog en het
ademvolume (hoeveelheid lucht die bij één ademhaling in- en uitgeademd wordt) neemt toe.
Bij het inademen: mond of neus keelholte luchtpijp bronchiolen longblaasjes
haarvaten longaders. Het kraakbeen rondom de luchtpijp voorkomt het dichtklappen hiervan. O 2
gaat via diffusie vanuit de longblaasjes naar de haarvaten. Er zijn een aantal factoren die deze
snelheid beïnvloeden. Dit staat beschreven in de wet van Flick: n = DA(Δc/Δx) (Binas 83A):
- n = aantal moleculen dat per seconde oppervlak A passeert
- D = diffusiecoëfficiënt (afhankelijk van temperatuur en viscositeit (vloeibaarheid))
- A = diffusieoppervlak (longen: oppervlak van alle longblaasjes bij elkaar)
- Δc = concentratieverschil tussen hoeveelheid moleculen aan weerszijden van het
diffusieoppervlak (longen: concentratie O2 in longblaasjes - O2 in haarvaten)
- Δx = diffusieafstand (longen: afstand longblaasje – haarvat)
De dode ruimte van de longen is de ruimte van de luchtwegen waar geen diffusie optreedt.
Begrippen uit Binas 83B:
- Ademvolume = de hoeveelheid lucht die ververst wordt tijdens iedere normale ademhaling.
- Inademingsreservevolume = het volume wat er maximaal meer ingeademd kan worden.
- Inademingscapaciteit = het volume wat maximaal ingeademd kan worden.
- Uitademingsreservevolume = het volume wat maximaal meer uitgeademd kan worden.
- Restvolume = het volume wat achterblijft in de longen na heel diep uitademen. Dit is nodig
zodat de longen nooit zijn dichtgeklapt.
- Vitale capaciteit = het maximale ademvolume.
- Totale longcapaciteit = alle lucht in de longen.
Door een paar keer heel diep in en uit te ademen, wordt de concentratie CO 2 in het bloed lager.
Hierdoor kun je langer zonder adem.
Voordelen van neusademhaling boven mondademhaling:
- Neusschelpen hebben een groter oppervlak.
- De neusharen vangen stof en ziektekiemen. Ook signaleren ze gevaarlijke stoffen.
§10.1 Het regelen en in stand houden van de juiste lichaamstemperatuur gebeurt middels een
regelkring. Hier is dan sprake van negatieve terugkoppeling (het tegengaan van een afwijking van de
norm).
De kerntemperatuur = de temperatuur binnenin het lichaam. Deze temperatuur varieert nauwelijks
om de enzymen van de vitale organen optimaal te laten werken.
Schildtemperatuur = de temperatuur in de huid en de ledematen. Deze temperatuur kan wel
variëren. Als het in de omgeving heel koud is, vernauwen bloedvaten in de ledematen. Dit zodat het
inwendige milieu (de kerntemperatuur) niet daalt. Er vindt een herverdeling van het bloed plaats. Als
het in de omgeving heel warm is (of bij koorts) verwijden de bloedvaten rond de huid, zodat er
warmte vrijkomt en zijn kerntemperatuur niet te veel gaat stijgen. Als je koorts hebt, wordt de norm
van de kerntemperatuur verhoogt, zodat het lichaam snel afweerstoffen kan produceren en kan
afgeven.
Homeostase = het vermogen om het interne milieu voor de cellen redelijk constant te houden. Dit
gebeurt met een boel regelkringen (voor temperatuur, O 2 en CO2-concentratie, pH, glucose, enz.).
§10.2 Bij een inspanning gaat de ademfrequentie (aantal ademhalingen per minuut) omhoog en het
ademvolume (hoeveelheid lucht die bij één ademhaling in- en uitgeademd wordt) neemt toe.
Bij het inademen: mond of neus keelholte luchtpijp bronchiolen longblaasjes
haarvaten longaders. Het kraakbeen rondom de luchtpijp voorkomt het dichtklappen hiervan. O 2
gaat via diffusie vanuit de longblaasjes naar de haarvaten. Er zijn een aantal factoren die deze
snelheid beïnvloeden. Dit staat beschreven in de wet van Flick: n = DA(Δc/Δx) (Binas 83A):
- n = aantal moleculen dat per seconde oppervlak A passeert
- D = diffusiecoëfficiënt (afhankelijk van temperatuur en viscositeit (vloeibaarheid))
- A = diffusieoppervlak (longen: oppervlak van alle longblaasjes bij elkaar)
- Δc = concentratieverschil tussen hoeveelheid moleculen aan weerszijden van het
diffusieoppervlak (longen: concentratie O2 in longblaasjes - O2 in haarvaten)
- Δx = diffusieafstand (longen: afstand longblaasje – haarvat)
De dode ruimte van de longen is de ruimte van de luchtwegen waar geen diffusie optreedt.
Begrippen uit Binas 83B:
- Ademvolume = de hoeveelheid lucht die ververst wordt tijdens iedere normale ademhaling.
- Inademingsreservevolume = het volume wat er maximaal meer ingeademd kan worden.
- Inademingscapaciteit = het volume wat maximaal ingeademd kan worden.
- Uitademingsreservevolume = het volume wat maximaal meer uitgeademd kan worden.
- Restvolume = het volume wat achterblijft in de longen na heel diep uitademen. Dit is nodig
zodat de longen nooit zijn dichtgeklapt.
- Vitale capaciteit = het maximale ademvolume.
- Totale longcapaciteit = alle lucht in de longen.
Door een paar keer heel diep in en uit te ademen, wordt de concentratie CO 2 in het bloed lager.
Hierdoor kun je langer zonder adem.
Voordelen van neusademhaling boven mondademhaling:
- Neusschelpen hebben een groter oppervlak.
- De neusharen vangen stof en ziektekiemen. Ook signaleren ze gevaarlijke stoffen.
