INTERVIEWEN
1 SOCIALE PROCESSEN IN GESPREKKEN
1.1 Inhoud en gesprekschemie
• Een goed gesprek bestaat uit daadwerkelijke inhoud en gesprekschemie
• Bepaal of de nadruk op de inhoud of op de persoon moet liggen
• De relatie met de gesprekspartner vinden we belangrijker dan de inhoud van het gesprek
Paul Grice - samenwerkingsbeginsel
Heeft vier kernbegrippen om een gemeenschappelijk doel te bekomen met je gesprekspartner:
• Kwantiteit → geeft niet te veel of te weinig informatie
• Kwaliteit → geef deugdelijke informatie en lieg niet
• Relatie → wees relevant
• Stijl → vermijd dubbelzinnigheid en duistere uitdrukkingswijzen
Erving Goffman - Face
• Ontstaat in het bijzijn van anderen, welk gezicht zet ik op?
• Laat de ander geen gezichtsverlies lijden → maak je gesprekspartner tevreden
o Tegen een docent ben je vriendelijk, dan word je beloond
1.2 Indirect taalgebruik
• We houden onbewust rekening met het gezicht van ons gesprekspartner
• Toon respect door geen dreigend gezicht op te zetten
• Als er een grote sociale afstand is kun je niet vragen naar iemand zijn voorkeur over politiek
Verzachtingsmethode
• Wil je iets vragen die je normaal gezien niet vraagt → doe dit indirect
• “Neem me niet kwalijk, maar wat is uw politieke voorkeur?”
1.3 Status en sociale afstand
Kenmerken die bepalen welke houding we aannemen in een gesprek:
• Sociale afstand
• Relatieve macht (of status)
• Rangorde van opleggen → welke vrijheid geef je de persoon
Twee soorten beleefdheid
• Positive politeness → wat hebben we gemeen (solidariteitsbeleefdheid)
• Negative politeness → tonen in wat we verschillen (respectbeleefdheid)
Rollen en relaties
• Rol ten opzichte van de rol van een ander bepaalt de relatie die je met diegene hebt
Sociale afstand en status in interviewsituaties & gesprekssituaties
• Hoe kan je de gesprekschemie verbeteren met een grote sociale afstand
• Probeer deze afstand zo klein mogelijk te maken → op gemak stellen
• Kans op onthullingen neemt toe bij goede gesprekschemie
1.4 Non-verbale communicatie
• Oogopslag, mimiek, houding, afstand in de ruimte
• We hebben meer aandacht aan non-verbale dan verbale communicatie
• Oogcontact → cultureel gebonden (in Midden-Oosten is dat intimiderend)
1.5 Luisteren
Bepaalde factoren kunnen luisteren bemoeilijken:
• Kennisgebrek
• Zelfexpressie
• Vooroordelen
• Gespreksregie
, 2 HET INTERVIEW ALS JOURNALISTIEK GENRE
2.1 Ontwikkeling van het interview
• Interview heeft een voyeuristisch karakter
• Je kunt veel te weten komen, zonder dat je jezelf bloot legt
• Het persoonlijke leven van de interviewer wordt niet weergegeven
Invloed van internet, e-mail en sociale media
De komst van internet, e-mail en sociale media heeft vier effecten op interviews:
• Interviews zijn toegankelijker voor het publiek
• Interviews krijgen meer aandacht (reclame)
• Interviews kunnen laagdrempeliger tot stand komen
• Interviewees en publiek krijgen meer macht
2.2 Wat maakt een interview fascinerend
Onthullende inhoud
Kijker vindt een interview goed als ze:
• De persoon in kwestie leren kennen
• Bekende personen vernieuwende dingen horen zeggen
• Zaken vernemen die nooit eerder vermeld zijn geweest
• Uitspraken horen die herkenbaar zijn
• Iemands verborgen agenda leren kennen
• Vermoedens bevestigd zien
• Motivaties en drijfveren vernemen
2.3 Interviewdoel
• Beeld schetsen van een bekende persoon, emoties losmaken, bekentenissen afdwingen, …
• Informatief of opinievormend?
Journalistieke doelen – Aarden et al
• Mensen afslachten, verbaal klemzetten
• Eigen research besparen
• Reclame maken voor geïnterviewde
• Een saai verhaal kleurrijk maken
• De status van de interviewer verhogen
• Vooroordelen bevestigen
• Achtergrondinformatie verzamelen
2.4 Interviewsoorten
ZAAK PERSOON
Zakelijk interview Portretterend interview
Nieuwsinterview Profiel
Expressief interview
Diepte-interview
• Combinatievormen
• Infovergaring
2.5 Wie ga je interviewen?
• Weet welk vlees je in de kuip hebt, moet je met aspecten rekening houden?
Volgende afwegingen bij het kiezen van een geïnterviewde voor een nieuwsverhaal:
• Het werk van de geïnterviewde is belangrijk
• De geïnterviewde heeft iets belangrijks bereikt
• De geïnterviewde is aangeklaagd wegens een grote of anderszins opmerkelijke misdaad
• Iemand weet iets belangrijks of kent een belangrijke persoon
• De geïnterviewde was getuige van een belangrijke gebeurtenis
• De geïnterviewde representeert een belangrijke trend
1 SOCIALE PROCESSEN IN GESPREKKEN
1.1 Inhoud en gesprekschemie
• Een goed gesprek bestaat uit daadwerkelijke inhoud en gesprekschemie
• Bepaal of de nadruk op de inhoud of op de persoon moet liggen
• De relatie met de gesprekspartner vinden we belangrijker dan de inhoud van het gesprek
Paul Grice - samenwerkingsbeginsel
Heeft vier kernbegrippen om een gemeenschappelijk doel te bekomen met je gesprekspartner:
• Kwantiteit → geeft niet te veel of te weinig informatie
• Kwaliteit → geef deugdelijke informatie en lieg niet
• Relatie → wees relevant
• Stijl → vermijd dubbelzinnigheid en duistere uitdrukkingswijzen
Erving Goffman - Face
• Ontstaat in het bijzijn van anderen, welk gezicht zet ik op?
• Laat de ander geen gezichtsverlies lijden → maak je gesprekspartner tevreden
o Tegen een docent ben je vriendelijk, dan word je beloond
1.2 Indirect taalgebruik
• We houden onbewust rekening met het gezicht van ons gesprekspartner
• Toon respect door geen dreigend gezicht op te zetten
• Als er een grote sociale afstand is kun je niet vragen naar iemand zijn voorkeur over politiek
Verzachtingsmethode
• Wil je iets vragen die je normaal gezien niet vraagt → doe dit indirect
• “Neem me niet kwalijk, maar wat is uw politieke voorkeur?”
1.3 Status en sociale afstand
Kenmerken die bepalen welke houding we aannemen in een gesprek:
• Sociale afstand
• Relatieve macht (of status)
• Rangorde van opleggen → welke vrijheid geef je de persoon
Twee soorten beleefdheid
• Positive politeness → wat hebben we gemeen (solidariteitsbeleefdheid)
• Negative politeness → tonen in wat we verschillen (respectbeleefdheid)
Rollen en relaties
• Rol ten opzichte van de rol van een ander bepaalt de relatie die je met diegene hebt
Sociale afstand en status in interviewsituaties & gesprekssituaties
• Hoe kan je de gesprekschemie verbeteren met een grote sociale afstand
• Probeer deze afstand zo klein mogelijk te maken → op gemak stellen
• Kans op onthullingen neemt toe bij goede gesprekschemie
1.4 Non-verbale communicatie
• Oogopslag, mimiek, houding, afstand in de ruimte
• We hebben meer aandacht aan non-verbale dan verbale communicatie
• Oogcontact → cultureel gebonden (in Midden-Oosten is dat intimiderend)
1.5 Luisteren
Bepaalde factoren kunnen luisteren bemoeilijken:
• Kennisgebrek
• Zelfexpressie
• Vooroordelen
• Gespreksregie
, 2 HET INTERVIEW ALS JOURNALISTIEK GENRE
2.1 Ontwikkeling van het interview
• Interview heeft een voyeuristisch karakter
• Je kunt veel te weten komen, zonder dat je jezelf bloot legt
• Het persoonlijke leven van de interviewer wordt niet weergegeven
Invloed van internet, e-mail en sociale media
De komst van internet, e-mail en sociale media heeft vier effecten op interviews:
• Interviews zijn toegankelijker voor het publiek
• Interviews krijgen meer aandacht (reclame)
• Interviews kunnen laagdrempeliger tot stand komen
• Interviewees en publiek krijgen meer macht
2.2 Wat maakt een interview fascinerend
Onthullende inhoud
Kijker vindt een interview goed als ze:
• De persoon in kwestie leren kennen
• Bekende personen vernieuwende dingen horen zeggen
• Zaken vernemen die nooit eerder vermeld zijn geweest
• Uitspraken horen die herkenbaar zijn
• Iemands verborgen agenda leren kennen
• Vermoedens bevestigd zien
• Motivaties en drijfveren vernemen
2.3 Interviewdoel
• Beeld schetsen van een bekende persoon, emoties losmaken, bekentenissen afdwingen, …
• Informatief of opinievormend?
Journalistieke doelen – Aarden et al
• Mensen afslachten, verbaal klemzetten
• Eigen research besparen
• Reclame maken voor geïnterviewde
• Een saai verhaal kleurrijk maken
• De status van de interviewer verhogen
• Vooroordelen bevestigen
• Achtergrondinformatie verzamelen
2.4 Interviewsoorten
ZAAK PERSOON
Zakelijk interview Portretterend interview
Nieuwsinterview Profiel
Expressief interview
Diepte-interview
• Combinatievormen
• Infovergaring
2.5 Wie ga je interviewen?
• Weet welk vlees je in de kuip hebt, moet je met aspecten rekening houden?
Volgende afwegingen bij het kiezen van een geïnterviewde voor een nieuwsverhaal:
• Het werk van de geïnterviewde is belangrijk
• De geïnterviewde heeft iets belangrijks bereikt
• De geïnterviewde is aangeklaagd wegens een grote of anderszins opmerkelijke misdaad
• Iemand weet iets belangrijks of kent een belangrijke persoon
• De geïnterviewde was getuige van een belangrijke gebeurtenis
• De geïnterviewde representeert een belangrijke trend
