Laat maar zien
- Laat maar zien: H. 3 + 4.1 t/m 4.3 + 5.1 t/m 5.4 + 6.1 + 6.2 + 8 + 11 + 12.2 t/m 12.4.
H3: Beeldend onderwijs
3.1 Beeldend onderwijs: daar gaat het om!
Het cirkelmodel fungeert als ‘basisplan’ voor beeldende activiteiten met kinderen.
Beelden maken en beschouwen
Onderwijs heeft als doel kinderen te begeleiden in ontwikkeling + ontplooiing als persoon. Zichtbare
wereld wereld die door mensen is vormgegeven, opgebouwd uit beelden. Kinderen zijn bezig met
beelden + betekenis. Kinderen leren over zichzelf; hoe ze waarnemingen + ervaringen + gevoelens +
gedachten + fantasieën + ideeën in beelden kunnen vormgeven. Beeldend onderwijs omvat maken +
beschouwen van beelden. Reflecteren speelt bij maken + beschouwen van beelden centrale rol.
Maken van beelden
Maken iets doen met je handen, aangestuurd door hoofd (+ hart). Maken is in cirkelmodel terug te
vinden in procescomponenten werkwijze + onderzoek. Behendigheid van hanteren van het materiaal
+ gereedschap werkwijze, wordt geleerd door voordoen + nadoen. Onderzoek er wordt
gekeken naar manier waarop leerling maakproces een eigen/creatieve wending kan geven.
Procesgerichte didactiek gaat om zoeken + durven + uitproberen + op eigen manier doen.
Beschouwen van beelden
Beschouwing/receptie van beelden is belangrijk onderdeel van beeldend onderwijs, binnen
kerndoelen samengevat als reflecteren. Beschouwen nauwkeurig onderzoeken + onder woorden
brengen van wat er te zien is. Door te kijken met vraag: ‘Wat is er eigenlijk te zien?’ wordt visuele
informatie toegankelijk die nodig is bij vormgevingsproces.
Reflecteren op beelden en het beeldend proces
Reflecteren tijdens beschouwen wordt persoonlijk perspectief gehanteerd, d.m.v. reflectievragen.
Reflectievragen vragen die door persoonlijk perspectief zorgen voor bewustwordingsproces.
Reflectie beïnvloedt sturingsmechanisme van vormgeven. Geeft leerling in toenemende mate
controle over beeldend vermogen + bevordert ontwikkeling van beeldende mogelijkheden +
identiteit.
3.2 Beeldend onderwijs en de kerndoelen
Met goed beeldend onderwijs zorg jij voor ontwikkeling van beeldend vermogen + lever jij bijdrage
aan brede vorming v.d. kinderen. Beeldend onderwijs draagt daaraan bij op alle aspecten.
Beeldende activiteiten en de brede ontwikkeling
Vijf ontwikkelingsgebieden:
- Sociaal-emotionele ontwikkeling vormgeven is niet mogelijk zonder emotionele
betrokkenheid, kinderen maken voortdurend persoonlijke keuzes om tot eigen verbeelding
te komen. Leren beeldende oplossingen van anderen begrijpen + leren in anderen te
verplaatsen;
- Zintuiglijke + cognitieve ontwikkeling vermogen om kennis te verwerven. Kinderen zijn
gericht op interpretaties van waarnemingen + het inzicht dat (beeldende) informatie sterk
door context wordt bepaald. Perceptual awareness ontwikkelen bewustzijn dat ze
waarnemende + kennisverwervende personen zijn. Door zich voorstelling te maken van
werkstuk, leren ze ‘op zaken vooruit lopen’. Kennis wordt beter onthouden door beeldende
verwerking + gemakkelijk oproepbaar. Ervaren regels + principes + procedures + begrippen
, die tot grondslag van kennisverwerving behoren. Met oplossingsstrategieën oefenen ze
metacognitieve vaardigheden;
- Motorische ontwikkeling beeldende werkproces biedt mogelijkheden om motorische
vaardigheden in betekenisvolle context te oefenen. Ooghandcoördinatie
psychomotorische aspect gaat om interactie tussen zien + bewegen + beslissen tijdens
vormgeven. Mate van beheersing wordt duidelijk tijdens beeldende activiteiten. Beeldend
werkproces biedt mogelijkheid om motorische vaardigheden naar hoger beheersingsniveau
te brengen.
- Creatieve ontwikkeling creatief gedrag is kern van vormgevingsproces. Ontwikkeling van
beeldend vermogen impliceert ontwikkeling v.d. creativiteit, cognitief + technologisch +
expressief. Beeldend onderwijs werkt aan creatieve attitude waarbij variëteit centraal staat.
Door kinderen observeren krijg je beeld van bovengenoemde ontwikkelingsgebieden.
Onderwijsactiviteiten zo afstemmen op specifieke leerbehoefte v.d. kinderen (beginsituatie).
Beeldend onderwijs en het leergebied kunstzinnige oriëntatie
Beeldend onderwijs maakt binnen kerndoelen deel uit van kunstzinnige oriëntatie. Karakteristiek:
door kunstzinnige oriëntatie maken kinderen kennis met kunstzinnige + culturele aspecten in
leefwereld, cultureel erfgoed waarmee mensen in loop v.d. tijd vorm + betekenis aan hebben
gegeven. Voor kunstzinnige oriëntatie wordt cultuureducatief kader gehanteerd kunst + cultuur
plek toekennen bij vorming van kinderen.
Doelen in drie kerndoelen samengevat:
- Kerndoel 54 leren met beelden communiceren, gevoelens + ervaringen uitdrukken in
beeldend werk. Beeldende werkstukken ontstaan wanneer betekenis + beeldaspecten +
materiaal op elkaar worden afgestemd.
- Kerndoel 55 leren beeldende producten zien, beschrijven + begrijpen samenhang
tussen betekenis + functie + plaats in cultuur. Leren op eigen werk + dat van anderen te
reflecteren.
- Kerndoel 56 aandacht richten op beeldende objecten + kunst. Kinderen maken kennis met
beeldende vormgeving + kunst in brede zin.
3.3 Het basisplan
Om met kinderen beeldend aan de slag te kunnen gaan, ontwerpt leraar een situatie waarin alle
componenten uit cirkelmodel een concrete invulling krijgen basisplan. Basisplan beschrijft
concrete vakinhouden + doelstellingen van beeldende activiteit op basis v.d. componenten uit
cirkelmodel.
- Zie figuur 3.1, blz. 54.
Aan hand v.d. product- + procescomponenten uit cirkelmodel overweeg je als leerkracht op welke
wijze je kinderen optimaal in eigen vormgevingsproces kunt betrekken:
- Betekenis ‘goed’ onderwerp biedt mogelijkheden om waarnemingen + belevingen +
associaties van kinderen samenhangend uit te diepen.
- Vorm welke beeldende inzichten krijgen tijdens deze les de aandacht?
- Materie welk materiaal + gereedschap bieden aantrekkelijke mogelijkheden voor
vormvariaties?
- Beschouwing welk beeldmateriaal kies je om kinderen de juiste visuele informatie te
bieden + te prikkelen + te laten waarnemen, inbeelden, fantaseren, associëren, ordenen,
selecteren?
- Onderzoek hoe stimuleer je ze tot creatief onderzoek? Je bedenkt hoe je kinderen kunt
uitnodigen om creatief te zijn met vragen, opdrachtjes + door tussendoor iets voor te doen.
- Laat maar zien: H. 3 + 4.1 t/m 4.3 + 5.1 t/m 5.4 + 6.1 + 6.2 + 8 + 11 + 12.2 t/m 12.4.
H3: Beeldend onderwijs
3.1 Beeldend onderwijs: daar gaat het om!
Het cirkelmodel fungeert als ‘basisplan’ voor beeldende activiteiten met kinderen.
Beelden maken en beschouwen
Onderwijs heeft als doel kinderen te begeleiden in ontwikkeling + ontplooiing als persoon. Zichtbare
wereld wereld die door mensen is vormgegeven, opgebouwd uit beelden. Kinderen zijn bezig met
beelden + betekenis. Kinderen leren over zichzelf; hoe ze waarnemingen + ervaringen + gevoelens +
gedachten + fantasieën + ideeën in beelden kunnen vormgeven. Beeldend onderwijs omvat maken +
beschouwen van beelden. Reflecteren speelt bij maken + beschouwen van beelden centrale rol.
Maken van beelden
Maken iets doen met je handen, aangestuurd door hoofd (+ hart). Maken is in cirkelmodel terug te
vinden in procescomponenten werkwijze + onderzoek. Behendigheid van hanteren van het materiaal
+ gereedschap werkwijze, wordt geleerd door voordoen + nadoen. Onderzoek er wordt
gekeken naar manier waarop leerling maakproces een eigen/creatieve wending kan geven.
Procesgerichte didactiek gaat om zoeken + durven + uitproberen + op eigen manier doen.
Beschouwen van beelden
Beschouwing/receptie van beelden is belangrijk onderdeel van beeldend onderwijs, binnen
kerndoelen samengevat als reflecteren. Beschouwen nauwkeurig onderzoeken + onder woorden
brengen van wat er te zien is. Door te kijken met vraag: ‘Wat is er eigenlijk te zien?’ wordt visuele
informatie toegankelijk die nodig is bij vormgevingsproces.
Reflecteren op beelden en het beeldend proces
Reflecteren tijdens beschouwen wordt persoonlijk perspectief gehanteerd, d.m.v. reflectievragen.
Reflectievragen vragen die door persoonlijk perspectief zorgen voor bewustwordingsproces.
Reflectie beïnvloedt sturingsmechanisme van vormgeven. Geeft leerling in toenemende mate
controle over beeldend vermogen + bevordert ontwikkeling van beeldende mogelijkheden +
identiteit.
3.2 Beeldend onderwijs en de kerndoelen
Met goed beeldend onderwijs zorg jij voor ontwikkeling van beeldend vermogen + lever jij bijdrage
aan brede vorming v.d. kinderen. Beeldend onderwijs draagt daaraan bij op alle aspecten.
Beeldende activiteiten en de brede ontwikkeling
Vijf ontwikkelingsgebieden:
- Sociaal-emotionele ontwikkeling vormgeven is niet mogelijk zonder emotionele
betrokkenheid, kinderen maken voortdurend persoonlijke keuzes om tot eigen verbeelding
te komen. Leren beeldende oplossingen van anderen begrijpen + leren in anderen te
verplaatsen;
- Zintuiglijke + cognitieve ontwikkeling vermogen om kennis te verwerven. Kinderen zijn
gericht op interpretaties van waarnemingen + het inzicht dat (beeldende) informatie sterk
door context wordt bepaald. Perceptual awareness ontwikkelen bewustzijn dat ze
waarnemende + kennisverwervende personen zijn. Door zich voorstelling te maken van
werkstuk, leren ze ‘op zaken vooruit lopen’. Kennis wordt beter onthouden door beeldende
verwerking + gemakkelijk oproepbaar. Ervaren regels + principes + procedures + begrippen
, die tot grondslag van kennisverwerving behoren. Met oplossingsstrategieën oefenen ze
metacognitieve vaardigheden;
- Motorische ontwikkeling beeldende werkproces biedt mogelijkheden om motorische
vaardigheden in betekenisvolle context te oefenen. Ooghandcoördinatie
psychomotorische aspect gaat om interactie tussen zien + bewegen + beslissen tijdens
vormgeven. Mate van beheersing wordt duidelijk tijdens beeldende activiteiten. Beeldend
werkproces biedt mogelijkheid om motorische vaardigheden naar hoger beheersingsniveau
te brengen.
- Creatieve ontwikkeling creatief gedrag is kern van vormgevingsproces. Ontwikkeling van
beeldend vermogen impliceert ontwikkeling v.d. creativiteit, cognitief + technologisch +
expressief. Beeldend onderwijs werkt aan creatieve attitude waarbij variëteit centraal staat.
Door kinderen observeren krijg je beeld van bovengenoemde ontwikkelingsgebieden.
Onderwijsactiviteiten zo afstemmen op specifieke leerbehoefte v.d. kinderen (beginsituatie).
Beeldend onderwijs en het leergebied kunstzinnige oriëntatie
Beeldend onderwijs maakt binnen kerndoelen deel uit van kunstzinnige oriëntatie. Karakteristiek:
door kunstzinnige oriëntatie maken kinderen kennis met kunstzinnige + culturele aspecten in
leefwereld, cultureel erfgoed waarmee mensen in loop v.d. tijd vorm + betekenis aan hebben
gegeven. Voor kunstzinnige oriëntatie wordt cultuureducatief kader gehanteerd kunst + cultuur
plek toekennen bij vorming van kinderen.
Doelen in drie kerndoelen samengevat:
- Kerndoel 54 leren met beelden communiceren, gevoelens + ervaringen uitdrukken in
beeldend werk. Beeldende werkstukken ontstaan wanneer betekenis + beeldaspecten +
materiaal op elkaar worden afgestemd.
- Kerndoel 55 leren beeldende producten zien, beschrijven + begrijpen samenhang
tussen betekenis + functie + plaats in cultuur. Leren op eigen werk + dat van anderen te
reflecteren.
- Kerndoel 56 aandacht richten op beeldende objecten + kunst. Kinderen maken kennis met
beeldende vormgeving + kunst in brede zin.
3.3 Het basisplan
Om met kinderen beeldend aan de slag te kunnen gaan, ontwerpt leraar een situatie waarin alle
componenten uit cirkelmodel een concrete invulling krijgen basisplan. Basisplan beschrijft
concrete vakinhouden + doelstellingen van beeldende activiteit op basis v.d. componenten uit
cirkelmodel.
- Zie figuur 3.1, blz. 54.
Aan hand v.d. product- + procescomponenten uit cirkelmodel overweeg je als leerkracht op welke
wijze je kinderen optimaal in eigen vormgevingsproces kunt betrekken:
- Betekenis ‘goed’ onderwerp biedt mogelijkheden om waarnemingen + belevingen +
associaties van kinderen samenhangend uit te diepen.
- Vorm welke beeldende inzichten krijgen tijdens deze les de aandacht?
- Materie welk materiaal + gereedschap bieden aantrekkelijke mogelijkheden voor
vormvariaties?
- Beschouwing welk beeldmateriaal kies je om kinderen de juiste visuele informatie te
bieden + te prikkelen + te laten waarnemen, inbeelden, fantaseren, associëren, ordenen,
selecteren?
- Onderzoek hoe stimuleer je ze tot creatief onderzoek? Je bedenkt hoe je kinderen kunt
uitnodigen om creatief te zijn met vragen, opdrachtjes + door tussendoor iets voor te doen.
