Begrippenlijst personen en familierecht
Personenrecht
Natuurlijke personen
Rechtsfeit Iets wat je doet zonder rechtsgevolgen voor ogen te hebben
Bestaan van een persoon Begint bij de geboorte en eindigt bij het overlijden van de persoon
Afwezigheid Situatie waarbij het onzeker is of een persoon nog in leven is dan wel overleden is.
Hiervoor is een regeling uitgewerkt waarbij voorzien wordt in de bescherming van het
vermogen van de afwezige en de vermoedelijke erfgenamen bepaalde rechten krijgen
toegekend
Gerechtelijk verklaring van Het gaat over personen waarvan men met zekerheid weet dat ze overleden zijn, maar
overlijden waarbij het niet mogelijk is om hun overlijden vast te stellen omdat het lichaam niet kon
worden teruggevonden of niet kan worden geïdentificeerd
Levend geboren worden Wanneer je geboren wordt en niet door bent
Levensvatbaar geboren Wanneer je kans hebt op te overleven, vaak gezien als je op jezelf kan ademen en vanaf
worden +180 dagen in de buik hebt gezeten
Rechtshandeling Handeling waaraan het recht bepaalde rechtsgevolgen verbindt gewild door het
handelend rechtssubject. Bv: Plaatsing van een handtekening onder een overeenkomst
Wettelijk vermoeden Wanneer de wet zelf een bepaald gevolg verbindt aan zekere feiten
Weerlegbaar vermoeden Je kan bewijs geven dat het vermoeden onjuist is en dan gelden de gevolgen opgelegd
door de wet niet
Rechtsbekwaamheid Wanneer je bekwaam bent om rechten en plichten te hebben
Handelingsbekwaamheid Juridisch bekwaam zijn om zelfstandig rechtshandelingen te verrichten
Vertegenwoordiging Als een partij niet zelf in persoon in een rechtsgeding optreedt, maar vertegenwoordigd
wordt door iemand anders. Bv advocaat of gemachtigde
Ontbinding Beëindiging van een overeenkomst, de gevolgen in het verleden worden niet uitgewist
maar deze naar de toekomst toe wel
Nietigheid Wanneer een overeenkomst wordt uitgewist en er wordt gedaan alsof er nooit een
overeenkomst geweest is. De gevolgen van de rechtshandeling worden dus in het
verleden en in de toekomst uitgewist
Procedure naamsverbetering Wettelijke basis: art. 33 en 34 BW
Procedure naamsverandering Personen kunnen in bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden, de minister van
Justitie verzoeken om hun familienaam/voornaam te laten veranderen
Woonplaats Plaats op het grondgebied waar een persoon gelokaliseerd wordt
Feitelijke verblijfplaats Geografische plaats waar een persoon zich normaal feitelijk gesproken ophoudt, meer
bepaald waar hij de meeste nachten doorbrengt
Nationaliteitsverkrijging De verkrijging van de nationaliteit is het gevolg van rechtshandelingen en procedures die
uitdrukkelijk gericht zijn op het verwerven van de Belgische nationaliteit
Nationaliteitstoekenning Bij toekenning verwerf je de nationaliteit door een rechtsfeit of als onrechtstreeks gevolg
van een andere rechtshandeling
Uittreksel van een akte Een verkorte weergave van de inhoud van die akte en bevat enkel de essentiële
elementen ervan
Eensluidend afschrift van een Een kopie van een akte van de burgerlijke stand en vermeldt de historiek van betrokken
akte persoon
Authentiek bewijs Authentieke akten gelden als dwingend bewijs van hetgeen de notaris verklaart ten
aanzien van wat hij of zij heeft gedaan en gezien of gehoord
Dataportabilitiet Het recht om gegevens over te dragen
Rechtspersoonlijkheid Hoedanigheid waardoor zelfstandig aan het rechtsverkeer kan worden deelgenomen
Afgescheiden vermogen Het vermogen van een gemeenschap zelf. Het afgescheiden vermogen is afgescheiden
van het privévermogen van de deelgenoten
Natuurlijke persoon De mens, het individu als rechtssubject
, Rechtspersoon
Rechtspersoon Niet-natuurlijk persoon; onderneming of instelling dat net zoals een natuurlijk persoon
als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer
Publiekrechtelijke Publiekrechtelijke rechtspersoon zijn; de Staat, de provincies, de gemeenten, de
rechtspersoon waterschappen en de lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende
bevoegdheid is verleend
Privaatrechtelijk Een vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij, naamloos vennootschap,
rechtspersoon besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of een stichting
Familierecht
Huwelijk
Het institutioneel karakter De voorwaarden voor de huwelijksovereenkomst en de gevolgen ervan kunnen niet
van het huwelijk vrijelijk bepaald worden ( deze worden bepaald door de wetgever )
Het huwelijk is een plechtig Komt tot stand door vervulling van de bij wet opgelegde formaliteiten. Zolang die
contract vormvoorwaarden niet vervuld zijn is de overeenkomst niet geldig tot stand gekomen is
Ontheffing van Wettelijke basis: art. 145 BW
leeftijdsvereiste
Verboden bloed- of Bloedverwantschap wordt verkregen doordat twee personen een gemeenschappelijke
aanverwantschap voorouder hebben. Aanverwantschap ontstaat door het aangaan van een huwelijke of
geregistreerd partnerschap. Met hun mag je geen huwelijk aangaan
Wettelijke basis: art. 161-164 BW
Absolute nietigheid van het Absolute nietigheid geldt als sanctie voor het totaal ontbreken van een
huwelijk geldigheidsvereiste, dan wel voor de schending bij de contractsluiting van regels van
openbare orde en de goede zeden
Relatieve nietigheid van het Relatieve nietigheid geldt als sanctie voor het gebrekkig voldoen aan de
huwelijk geldigheidsvereisten of voor de overtreding van regelen van louter dwingende aard
Dwaling bij het aangaan van Een huwelijk kan nietig verklaard worden als er sprake is van dwaling in de persoon (dit
het huwelijk wil zeggen dwaling over de burgerlijke of fysieke identiteit van een persoon, zoals
verwisseling van personen. Bv: bij tweelingen). Geld enkel als het gaat over de fysieke
identiteit of de burgerlijke identiteit
Bedrog bij het aangaan van Bedrog is maar een grond voor nietigheid als het een grove, perfide vorm van bedrog is.
het huwelijk Voor het overige wordt aangenomen dat elke persoon zich beter mag aandienen dan hij
in feite is
Geweld bij het aangaan van Geweld is altijd een nieitigheidsgrond (bv: doodsbedreiging, afpersing)
het huwelijk
Schijnhuwelijk Een huwelijk waarbij, ondanks de gegeven formele toestemmingen tot het huwelijk, uit
ene geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens 1 van de echtgenoten
kennelijk niet is gericht op het totstandbrenging van een duurzame levensgemeenschap,
maar bijvoorbeeld op het bekomen van een verblijksrechtelijk voordeel dat is verbonden
aan de staat van gehuwde
Primair huwelijksstelsel Die regels van vermogensrechtelijke aard die van toepassing zijn op alle gehuwden
ongeacht hun huwelijksvermogensstelsel. Van deze regels kan bij huwelijkscontract niet
worden afgeweken.
Bv het principe dat echtgenoten moeten bijdragen in de lasten van het huwelijk in
verhouding tot hun vermogen art. 221 BW) of het verbod om te beschikken over de
gezinswoning zonder de instemming van de andere echtgenoot (art. 215 BW)
Secundair huwelijksstelsel Een stelsel dat ofwel door de gehuwden wordt gekozen, ofwel het wettelijk stelsel indien
de gehuwden geen huwelijkscontract hebben gekozen
Minimumautonomie Het algemene principe van de minimale autonomie van gehuwden is vastgelegd in art.
212, lid 3 BW -> bepaalt dat het huwelijk de handelingsbekwaamheid van de gehuwden
Personenrecht
Natuurlijke personen
Rechtsfeit Iets wat je doet zonder rechtsgevolgen voor ogen te hebben
Bestaan van een persoon Begint bij de geboorte en eindigt bij het overlijden van de persoon
Afwezigheid Situatie waarbij het onzeker is of een persoon nog in leven is dan wel overleden is.
Hiervoor is een regeling uitgewerkt waarbij voorzien wordt in de bescherming van het
vermogen van de afwezige en de vermoedelijke erfgenamen bepaalde rechten krijgen
toegekend
Gerechtelijk verklaring van Het gaat over personen waarvan men met zekerheid weet dat ze overleden zijn, maar
overlijden waarbij het niet mogelijk is om hun overlijden vast te stellen omdat het lichaam niet kon
worden teruggevonden of niet kan worden geïdentificeerd
Levend geboren worden Wanneer je geboren wordt en niet door bent
Levensvatbaar geboren Wanneer je kans hebt op te overleven, vaak gezien als je op jezelf kan ademen en vanaf
worden +180 dagen in de buik hebt gezeten
Rechtshandeling Handeling waaraan het recht bepaalde rechtsgevolgen verbindt gewild door het
handelend rechtssubject. Bv: Plaatsing van een handtekening onder een overeenkomst
Wettelijk vermoeden Wanneer de wet zelf een bepaald gevolg verbindt aan zekere feiten
Weerlegbaar vermoeden Je kan bewijs geven dat het vermoeden onjuist is en dan gelden de gevolgen opgelegd
door de wet niet
Rechtsbekwaamheid Wanneer je bekwaam bent om rechten en plichten te hebben
Handelingsbekwaamheid Juridisch bekwaam zijn om zelfstandig rechtshandelingen te verrichten
Vertegenwoordiging Als een partij niet zelf in persoon in een rechtsgeding optreedt, maar vertegenwoordigd
wordt door iemand anders. Bv advocaat of gemachtigde
Ontbinding Beëindiging van een overeenkomst, de gevolgen in het verleden worden niet uitgewist
maar deze naar de toekomst toe wel
Nietigheid Wanneer een overeenkomst wordt uitgewist en er wordt gedaan alsof er nooit een
overeenkomst geweest is. De gevolgen van de rechtshandeling worden dus in het
verleden en in de toekomst uitgewist
Procedure naamsverbetering Wettelijke basis: art. 33 en 34 BW
Procedure naamsverandering Personen kunnen in bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden, de minister van
Justitie verzoeken om hun familienaam/voornaam te laten veranderen
Woonplaats Plaats op het grondgebied waar een persoon gelokaliseerd wordt
Feitelijke verblijfplaats Geografische plaats waar een persoon zich normaal feitelijk gesproken ophoudt, meer
bepaald waar hij de meeste nachten doorbrengt
Nationaliteitsverkrijging De verkrijging van de nationaliteit is het gevolg van rechtshandelingen en procedures die
uitdrukkelijk gericht zijn op het verwerven van de Belgische nationaliteit
Nationaliteitstoekenning Bij toekenning verwerf je de nationaliteit door een rechtsfeit of als onrechtstreeks gevolg
van een andere rechtshandeling
Uittreksel van een akte Een verkorte weergave van de inhoud van die akte en bevat enkel de essentiële
elementen ervan
Eensluidend afschrift van een Een kopie van een akte van de burgerlijke stand en vermeldt de historiek van betrokken
akte persoon
Authentiek bewijs Authentieke akten gelden als dwingend bewijs van hetgeen de notaris verklaart ten
aanzien van wat hij of zij heeft gedaan en gezien of gehoord
Dataportabilitiet Het recht om gegevens over te dragen
Rechtspersoonlijkheid Hoedanigheid waardoor zelfstandig aan het rechtsverkeer kan worden deelgenomen
Afgescheiden vermogen Het vermogen van een gemeenschap zelf. Het afgescheiden vermogen is afgescheiden
van het privévermogen van de deelgenoten
Natuurlijke persoon De mens, het individu als rechtssubject
, Rechtspersoon
Rechtspersoon Niet-natuurlijk persoon; onderneming of instelling dat net zoals een natuurlijk persoon
als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer
Publiekrechtelijke Publiekrechtelijke rechtspersoon zijn; de Staat, de provincies, de gemeenten, de
rechtspersoon waterschappen en de lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende
bevoegdheid is verleend
Privaatrechtelijk Een vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij, naamloos vennootschap,
rechtspersoon besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of een stichting
Familierecht
Huwelijk
Het institutioneel karakter De voorwaarden voor de huwelijksovereenkomst en de gevolgen ervan kunnen niet
van het huwelijk vrijelijk bepaald worden ( deze worden bepaald door de wetgever )
Het huwelijk is een plechtig Komt tot stand door vervulling van de bij wet opgelegde formaliteiten. Zolang die
contract vormvoorwaarden niet vervuld zijn is de overeenkomst niet geldig tot stand gekomen is
Ontheffing van Wettelijke basis: art. 145 BW
leeftijdsvereiste
Verboden bloed- of Bloedverwantschap wordt verkregen doordat twee personen een gemeenschappelijke
aanverwantschap voorouder hebben. Aanverwantschap ontstaat door het aangaan van een huwelijke of
geregistreerd partnerschap. Met hun mag je geen huwelijk aangaan
Wettelijke basis: art. 161-164 BW
Absolute nietigheid van het Absolute nietigheid geldt als sanctie voor het totaal ontbreken van een
huwelijk geldigheidsvereiste, dan wel voor de schending bij de contractsluiting van regels van
openbare orde en de goede zeden
Relatieve nietigheid van het Relatieve nietigheid geldt als sanctie voor het gebrekkig voldoen aan de
huwelijk geldigheidsvereisten of voor de overtreding van regelen van louter dwingende aard
Dwaling bij het aangaan van Een huwelijk kan nietig verklaard worden als er sprake is van dwaling in de persoon (dit
het huwelijk wil zeggen dwaling over de burgerlijke of fysieke identiteit van een persoon, zoals
verwisseling van personen. Bv: bij tweelingen). Geld enkel als het gaat over de fysieke
identiteit of de burgerlijke identiteit
Bedrog bij het aangaan van Bedrog is maar een grond voor nietigheid als het een grove, perfide vorm van bedrog is.
het huwelijk Voor het overige wordt aangenomen dat elke persoon zich beter mag aandienen dan hij
in feite is
Geweld bij het aangaan van Geweld is altijd een nieitigheidsgrond (bv: doodsbedreiging, afpersing)
het huwelijk
Schijnhuwelijk Een huwelijk waarbij, ondanks de gegeven formele toestemmingen tot het huwelijk, uit
ene geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens 1 van de echtgenoten
kennelijk niet is gericht op het totstandbrenging van een duurzame levensgemeenschap,
maar bijvoorbeeld op het bekomen van een verblijksrechtelijk voordeel dat is verbonden
aan de staat van gehuwde
Primair huwelijksstelsel Die regels van vermogensrechtelijke aard die van toepassing zijn op alle gehuwden
ongeacht hun huwelijksvermogensstelsel. Van deze regels kan bij huwelijkscontract niet
worden afgeweken.
Bv het principe dat echtgenoten moeten bijdragen in de lasten van het huwelijk in
verhouding tot hun vermogen art. 221 BW) of het verbod om te beschikken over de
gezinswoning zonder de instemming van de andere echtgenoot (art. 215 BW)
Secundair huwelijksstelsel Een stelsel dat ofwel door de gehuwden wordt gekozen, ofwel het wettelijk stelsel indien
de gehuwden geen huwelijkscontract hebben gekozen
Minimumautonomie Het algemene principe van de minimale autonomie van gehuwden is vastgelegd in art.
212, lid 3 BW -> bepaalt dat het huwelijk de handelingsbekwaamheid van de gehuwden
