Inhoud
Colleges CNA............................................................................................................................................ 2
Hoorcollege 2: inleiding neuropathologie ✓✓.................................................................................... 2
Hoorcollege 3: Onderzoek en behandeling ✓✓.................................................................................. 7
Hoorcollege 5 neuropathologie en houdingsregulatie ✓✓ ............................................................. 12
Kennisclip: transfers ✓✓ ................................................................................................................... 19
Kennisclip: sensibiliteit testen ✓✓ .................................................................................................... 21
Kennisclip: spierkracht meten ✓✓ .................................................................................................... 23
Hoorcollege 8: Neurorevalidatie ✓✓ ................................................................................................ 25
Kennisklip: sturing testen ✓✓ ........................................................................................................... 31
Kennisklip: hulpmiddelen ✓✓ ........................................................................................................... 33
Colleges RCA .......................................................................................................................................... 38
Hoorcollege 4: Gaswisseling II ✓✓ ................................................................................................... 38
Hoorcollege 6: ademhaling en spierfysiologie ✓✓ ........................................................................... 42
Hoorcollege 7: longziekten 1 ✓✓...................................................................................................... 47
Hoorcollege 9: perifere circulatie ✓✓............................................................................................... 55
Hoorcollege 10: Perifere vaatlijden ✓............................................................................................... 61
Kennisclip 1RM ✓✓ ........................................................................................................................... 71
Hoorcollege 14: longziekten II ✓✓.................................................................................................... 72
Colleges oncologie ................................................................................................................................. 82
Hoorcollege 12: Tumoren ✓✓ .......................................................................................................... 82
Hoorcollege 13: fysiotherapie bij kanker ✓✓ ................................................................................... 92
Hoorcollege 16: Lymfesysteem ✓✓ ................................................................................................. 96
Kennisklip wat is oedeem ✓✓......................................................................................................... 103
Kennisklip: wat is oedeemtherapie✓✓ ........................................................................................... 106
Colleges CNA/RCA/ONCO .................................................................................................................... 108
Hoorcollege 11: onderzoeksmethoden ✓✓.................................................................................... 108
Hoorcollege 15: Medicatie en beweging ✓✓ ................................................................................. 111
,Colleges CNA
Week 1:
Hoorcollege 2: inleiding neuropathologie ✓✓
Leerdoelen:
1. Beschrijft de zes stappen van de sensomotorische kring, van motivatie tot uitvoering en
weer opnieuw.
2. Benoemt de anatomische locaties (in Latijnse en Nederlandse termen) van de stappen van
de sensomotorische kring en wijst deze aan op een hersenmodel.
Opbouw hersenen:
Grote hersenen
- Hersenschors (cortex cerebri)
- Basale kernen
- Limbisch systeem
Tussenhersenen
- Thalamus
- Hypothalamus
- Hypofyse
Kleine hersenen
Hersenstam
De groeve is sulcus centralis en die maakt de verdeling tussen
motorische en sensorisch schors.
1. Primaire motorische cortex → beweging uitvoeren
2. Premotorische cortex → beweging programmeren
3. Prefrontale cortex → bepalen van beweging, keuze of
beslissing maken
,Sensomotorische kring
M3 → er word een keuze gemaakt (is in de prefrontale cortex)
M2 → info wordt gestuurd naar secundaire motorische cortex en word de
beweging geprogrammeerd. Hier heb je optie A en B, iets als lopen kun je al en
worden de basale kernen voor gebruikt. Anders gebruik je wel echt je secundaire
motorische cortex.
M1→ word doorgestuurd naar primaire motorische cortex. Info word via de
ruggenmerg doorgestuurd voor uitvoering. → volgen homunculus
S1 → Vervolgens krijg je informatie binnen via de tast (primaire sensorische cortex)
S2 → deze informatie word geanalyseerd (secundaire sensorische cortex)
S3 → Daarna word deze informatie gekoppeld aan andere sensorisch (zoals zicht en gehoor) & moet
je misschien weer een nieuwe keuze maken (tertiaire sensorische cortex)
Je kunt op 3 verschillende niveaus starten:
1. M1 → je wilt naar school
2. Limbisch → je hebt honger
3. S1 → je voelt iets op je hand
Voorbeelden:
Tastsignaal van je hand → komt binnen op S1 → ken je het gevoel? kan ook gelijk naar M2 gaan
omdat je dit herkend (zoals een kriebel van een grassprietje) → gevoel blijft en je gaat analyseren
wat het is S2 → vervolgens kijk je en maak je een koppeling tussen zicht en je gevoel en je ziet dat
het een spin is (S3) als je er bang voor bent krijg je gelijk een reactie → anders kun je vanuit M1 weer
een keus maken wat je gaat doen.
3. Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd, via de belangrijkste
motorische banen (tractus corticospinalis).
4. Beschrijft hoe motoriek wordt bijgestuurd door feedback en feedforward.
De centraal motorische neuronen in de hersenschors (M1) sturen de perifeer motorische neuronen
aan in het ruggenmerg = medulla spinalis. → deze hoort nog bij het centraal zenuwstelsel maar er zit
dus verschil tussen de cortex (centraal motorisch neuron) en de medulla (perifeer motorisch neuron)
Tussen de 2 groepen neuronen zit een baansysteem om signalen door te geven. Op de centraal
motorisch neuron geven de boodschappen door, door te faciliteren of inhiberen. Dit gaat via de alfa
en gamma neuronen. → daarom word de perifeer motorisch neuron ook wel alpha neuron
genoemd.
De baan die loop van centraal en perifeer motorisch neuron = tractus corticospinalis. → directe
verbinding van cortex naar ruggenmerg (en andersom) + er zijn indirecte banen bijvoorbeeld via de
hersenstam.
, Tractus corticospinalis
Direct naar ruggen merg (interneuronen)
- Lateralis: 85% gekruist → naar heup, schouder en extremiteiten. + 10% gaat direct
motorneuronen van de hand (hier in dus een directe baan tussen cortex en de handen)
- Anterior : 15% ongekruist → naar axiale spieren (nek en romp)
+ er zijn dus meer banen die op andere niveaus ontspringen (vanuit hersenstam of basale kernen).
Deze lopen ongekruist en indirect naar axiale spieren (nek en romp)
Terugkoppeling sensomotorische kring
- Bijsturing via somatosensorische cortex (S1)
- Bijsturing via cerebellum →
Op basis van feedback → vergelijkt instructies van cortex met het effect (is langzaam signaal
omdat het moet wachten op info uit de cortex)
Op basis van feedforward → voordat de instructies worden gestuurd naar de spieren word
het al bij gestuurd door de cerebellum op basis van de verwachting.
5. Benoemt de vier meest kenmerkende neurologische functiestoornissen (SSSS)
6. Beschrijft welke functiestoornissen voorkomen bij schade op verschillende locaties in het
centrale zenuwstelsel (cortex cerebri, basale kernen, cerebellum, ruggenmerg)
7. Beschrijft en herkent de meest voorkomende klinische beelden bij schade op de
verschillende locaties in het centrale zenuwstelsel
CNA heeft stoornissen op 3 niveaus → motorisch, sensorisch en cognitief. Motorische & sensorisch
word opgedeeld is de 4S’en. → Spierkracht, Spiertonus, Sturing & Sensibiliteit.
Schade op Cortex cerebri
Er zit natuurlijk verschil waar de schade is, op tertiaire, secundaire of primaire functie. Gaat nu uit
van schade ergens op primaire functie. → er is een hemibeeld
Spierkracht →
- Parese (gedeeltelijk) of paralyse (=plegie, volledig)
- Distaal > proximaal
- Fijne motoriek > grove motoriek
- Romp relatief gespaard
Sensibiliteit
- Net als spierkracht afhankelijk van de schade
- Homunculus (gekruist)
- Distaal > proximaal
- Altijd min, symptomen → dus vermindering van sensibiliteit (zal nooit meer zijn)
Spiertonus
Colleges CNA............................................................................................................................................ 2
Hoorcollege 2: inleiding neuropathologie ✓✓.................................................................................... 2
Hoorcollege 3: Onderzoek en behandeling ✓✓.................................................................................. 7
Hoorcollege 5 neuropathologie en houdingsregulatie ✓✓ ............................................................. 12
Kennisclip: transfers ✓✓ ................................................................................................................... 19
Kennisclip: sensibiliteit testen ✓✓ .................................................................................................... 21
Kennisclip: spierkracht meten ✓✓ .................................................................................................... 23
Hoorcollege 8: Neurorevalidatie ✓✓ ................................................................................................ 25
Kennisklip: sturing testen ✓✓ ........................................................................................................... 31
Kennisklip: hulpmiddelen ✓✓ ........................................................................................................... 33
Colleges RCA .......................................................................................................................................... 38
Hoorcollege 4: Gaswisseling II ✓✓ ................................................................................................... 38
Hoorcollege 6: ademhaling en spierfysiologie ✓✓ ........................................................................... 42
Hoorcollege 7: longziekten 1 ✓✓...................................................................................................... 47
Hoorcollege 9: perifere circulatie ✓✓............................................................................................... 55
Hoorcollege 10: Perifere vaatlijden ✓............................................................................................... 61
Kennisclip 1RM ✓✓ ........................................................................................................................... 71
Hoorcollege 14: longziekten II ✓✓.................................................................................................... 72
Colleges oncologie ................................................................................................................................. 82
Hoorcollege 12: Tumoren ✓✓ .......................................................................................................... 82
Hoorcollege 13: fysiotherapie bij kanker ✓✓ ................................................................................... 92
Hoorcollege 16: Lymfesysteem ✓✓ ................................................................................................. 96
Kennisklip wat is oedeem ✓✓......................................................................................................... 103
Kennisklip: wat is oedeemtherapie✓✓ ........................................................................................... 106
Colleges CNA/RCA/ONCO .................................................................................................................... 108
Hoorcollege 11: onderzoeksmethoden ✓✓.................................................................................... 108
Hoorcollege 15: Medicatie en beweging ✓✓ ................................................................................. 111
,Colleges CNA
Week 1:
Hoorcollege 2: inleiding neuropathologie ✓✓
Leerdoelen:
1. Beschrijft de zes stappen van de sensomotorische kring, van motivatie tot uitvoering en
weer opnieuw.
2. Benoemt de anatomische locaties (in Latijnse en Nederlandse termen) van de stappen van
de sensomotorische kring en wijst deze aan op een hersenmodel.
Opbouw hersenen:
Grote hersenen
- Hersenschors (cortex cerebri)
- Basale kernen
- Limbisch systeem
Tussenhersenen
- Thalamus
- Hypothalamus
- Hypofyse
Kleine hersenen
Hersenstam
De groeve is sulcus centralis en die maakt de verdeling tussen
motorische en sensorisch schors.
1. Primaire motorische cortex → beweging uitvoeren
2. Premotorische cortex → beweging programmeren
3. Prefrontale cortex → bepalen van beweging, keuze of
beslissing maken
,Sensomotorische kring
M3 → er word een keuze gemaakt (is in de prefrontale cortex)
M2 → info wordt gestuurd naar secundaire motorische cortex en word de
beweging geprogrammeerd. Hier heb je optie A en B, iets als lopen kun je al en
worden de basale kernen voor gebruikt. Anders gebruik je wel echt je secundaire
motorische cortex.
M1→ word doorgestuurd naar primaire motorische cortex. Info word via de
ruggenmerg doorgestuurd voor uitvoering. → volgen homunculus
S1 → Vervolgens krijg je informatie binnen via de tast (primaire sensorische cortex)
S2 → deze informatie word geanalyseerd (secundaire sensorische cortex)
S3 → Daarna word deze informatie gekoppeld aan andere sensorisch (zoals zicht en gehoor) & moet
je misschien weer een nieuwe keuze maken (tertiaire sensorische cortex)
Je kunt op 3 verschillende niveaus starten:
1. M1 → je wilt naar school
2. Limbisch → je hebt honger
3. S1 → je voelt iets op je hand
Voorbeelden:
Tastsignaal van je hand → komt binnen op S1 → ken je het gevoel? kan ook gelijk naar M2 gaan
omdat je dit herkend (zoals een kriebel van een grassprietje) → gevoel blijft en je gaat analyseren
wat het is S2 → vervolgens kijk je en maak je een koppeling tussen zicht en je gevoel en je ziet dat
het een spin is (S3) als je er bang voor bent krijg je gelijk een reactie → anders kun je vanuit M1 weer
een keus maken wat je gaat doen.
3. Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd, via de belangrijkste
motorische banen (tractus corticospinalis).
4. Beschrijft hoe motoriek wordt bijgestuurd door feedback en feedforward.
De centraal motorische neuronen in de hersenschors (M1) sturen de perifeer motorische neuronen
aan in het ruggenmerg = medulla spinalis. → deze hoort nog bij het centraal zenuwstelsel maar er zit
dus verschil tussen de cortex (centraal motorisch neuron) en de medulla (perifeer motorisch neuron)
Tussen de 2 groepen neuronen zit een baansysteem om signalen door te geven. Op de centraal
motorisch neuron geven de boodschappen door, door te faciliteren of inhiberen. Dit gaat via de alfa
en gamma neuronen. → daarom word de perifeer motorisch neuron ook wel alpha neuron
genoemd.
De baan die loop van centraal en perifeer motorisch neuron = tractus corticospinalis. → directe
verbinding van cortex naar ruggenmerg (en andersom) + er zijn indirecte banen bijvoorbeeld via de
hersenstam.
, Tractus corticospinalis
Direct naar ruggen merg (interneuronen)
- Lateralis: 85% gekruist → naar heup, schouder en extremiteiten. + 10% gaat direct
motorneuronen van de hand (hier in dus een directe baan tussen cortex en de handen)
- Anterior : 15% ongekruist → naar axiale spieren (nek en romp)
+ er zijn dus meer banen die op andere niveaus ontspringen (vanuit hersenstam of basale kernen).
Deze lopen ongekruist en indirect naar axiale spieren (nek en romp)
Terugkoppeling sensomotorische kring
- Bijsturing via somatosensorische cortex (S1)
- Bijsturing via cerebellum →
Op basis van feedback → vergelijkt instructies van cortex met het effect (is langzaam signaal
omdat het moet wachten op info uit de cortex)
Op basis van feedforward → voordat de instructies worden gestuurd naar de spieren word
het al bij gestuurd door de cerebellum op basis van de verwachting.
5. Benoemt de vier meest kenmerkende neurologische functiestoornissen (SSSS)
6. Beschrijft welke functiestoornissen voorkomen bij schade op verschillende locaties in het
centrale zenuwstelsel (cortex cerebri, basale kernen, cerebellum, ruggenmerg)
7. Beschrijft en herkent de meest voorkomende klinische beelden bij schade op de
verschillende locaties in het centrale zenuwstelsel
CNA heeft stoornissen op 3 niveaus → motorisch, sensorisch en cognitief. Motorische & sensorisch
word opgedeeld is de 4S’en. → Spierkracht, Spiertonus, Sturing & Sensibiliteit.
Schade op Cortex cerebri
Er zit natuurlijk verschil waar de schade is, op tertiaire, secundaire of primaire functie. Gaat nu uit
van schade ergens op primaire functie. → er is een hemibeeld
Spierkracht →
- Parese (gedeeltelijk) of paralyse (=plegie, volledig)
- Distaal > proximaal
- Fijne motoriek > grove motoriek
- Romp relatief gespaard
Sensibiliteit
- Net als spierkracht afhankelijk van de schade
- Homunculus (gekruist)
- Distaal > proximaal
- Altijd min, symptomen → dus vermindering van sensibiliteit (zal nooit meer zijn)
Spiertonus
