Samenvatting deeltoets 1 – sociale en emotionele
ontwikkeling
Hoofdstuk 1 Welke theorieën over sociale ontwikkeling bestaan er?
De studie van sociale ontwikkeling: focust zich vooral op het beschrijven van sociaal gedrag van
kinderen en hoe dit gedrag verandert relaties en ideeën over zichzelf en anderen
Wanneer is de studie naar de sociale ontwikkeling begonnen?
De studie is vrij recent meerdere grondleggers voor verschillende dingen
- Charles Darwin (1872) richtte zich op emoties
- Watson (1913) onderzocht principe van leren en conditionering
- Freud (1905, 1910) keek naar basis driften van kinderen
Begonnen met tegenstrijdige visies en ideeën
Welke vragen spelen een rol in de diverse theorieën over sociale
ontwikkeling?
Hoe beïnvloeden biologische- en omgevingsfactoren sociale ontwikkeling? nature vs nurture
debat, tegenwoordig een interactie tussen biologische- en omgevingsfactoren
Welke rol spelen kinderen in hun eigen ontwikkeling? tegenwoordig idee dat kinderen invloed
uitoefenen op hun eigen ontwikkeling, interacties zijn transactioneel (wederzijdse beinvloeding)
Wat is de meest geschikte eenheid om sociale ontwikkeling te onderzoeken? sociale dyade: de
aard van sociale interacties en sociale groepen
Is ontwikkeling continu of discontinu? hangt af van manier waarop er naar ontwikkeling gekeken
wordt, tegenwoordig als continu gezien, afgewisseld met transitionele perioden waarin abrupte
veranderingen plaatsvinden
Is sociaal gedrag het resultaat van de omgeving of van het kind? beide hebben invloed en
persoonlijke factoren bepalen vaak ook de situatie waarin het kind zich bevind
Is sociale ontwikkeling universeel? enkele universele aspecten maar het hangt voornamelijk af
van de culturele contexten
Hoe verschilt sociale ontwikkeling in historische tijdperken? Historische veranderingen spelen
een rol in de vorming van de sociale ontwikkeling van een kind
Is sociale ontwikkeling gerelateerd aan andere ontwikkelingsgebieden? Sociale ontwikkeling
moet dus in de context van andere ontwikkelingsdomeinen onderzocht worden
Hoe belangrijk zijn moeders voor de sociale ontwikkeling van kinderen? de sociale ontwikkeling
speelt zich af in een omgeving waar naast de moeder vele individuen een rol spelen
Is er één pad voor sociale ontwikkeling? Ieder kind volgt zijn of haar eigen ontwikkelingspad
Multifinaliteit: Wanneer twee individuen op hetzelfde punt beginnen maar eindigen op een
ander punt
Equifinaliteit: Wanneer twee individuen verschillende paden volgen maar wel een zelfde
ontwikkelingsuitkomst bereiken
,Wat bepaalt hoe wij het sociale gedrag van kinderen beoordelen? Kenmerken van het kind, de
volwassene en de context beïnvloeden de beoordeling en het labelen van sociaal gedrag
Zijn ontwikkelingspsychologen de enigen die sociale ontwikkeling bestuderen? Door
perspectieven te combineren en samen te werken kunnen de complexiteiten van de sociale
ontwikkeling het best begrepen worden
Welke theoretische perspectieven op sociale ontwikkeling zijn er?
Theorieën bestaande informatie te organiseren en integreren in samenhangende verklaringen
- Grote delen aan informatie overzichtelijker maken en hypothesen creëren
Wat houdt het psychodynamisch perspectief in?
Freud’s psychodynamische theorie: psychologische groei wordt geregeld door onbewuste
biologische driften en instincten
- Id: de ontwikkelende persoonlijkheid
- Ego: gericht op directe behoeftebevrediging
- Superego: gericht op behoeftebevrediging door middel van gepast sociaal bedrag
wanneer moralen zijn geinternaliseerd
Er bestaan 2 soorten complexen die kinderen kunnen ontwikkelen tijdens de fallische fase
- Oedipuscomplex: jongens voelen zich aangetrokken tot hun moeder en bedreigd tot hun
vader
- Electracomplex: meisjes focussen zich op hun seksuele gevoelens voor hun vader
Gaat vanzelf over wanneer ze identificeren met hun eigen geslacht
Erikson’s psychosociale theorie fases Freud gaan door tot in volwassenheid
- Ultieme doel is integriteit van het ego
Beide theorieën heel veel invloed gehad op de studie naar sociale ontwikkeling niet volledig
gegrond
Wat houdt het traditioneel leertheorie perspectief in?
Het werk van Pavlov, Skinner en Watson kinderen spelen passieve rol, omgeving heeft grotere
invloed
- Klassieke conditionering: manipuleren van het gedrag en emoties van kinderen door er een
stimulus aan te koppelen
- Operante conditionering: wanneer gedrag systematisch wordt gevolgd door een beloning of
straf belang van bekrachtigingsschema’s
De drive-reduction theorie van Hull: klassieke en operante conditionering alleen tot leren leidt
wanneer het samengaat met het verminderen van primaire driften zoals honger en dorst
- Drift vermindering leidt tot aanleren van
Leertheorieën nog zin bij het verminderen van sterke emoties (desensitisatie) en ongewenst gedrag
- Niet in elke fase evenveel invloed afhankelijk van verbale vaardigheden en temperament
, Wat houdt het cognitief leerperspectief in?
De cognitieve sociale leertheorie van Bandura: kinderen leren sociaal gedrag door het observeren
en nadoen van andere mensen cognities spelen grote rol
- De mate van aandacht, behoud, reproductie en motivatie hoe kind observeert en imiteert
- Kinderen beïnvloeden het model wederkerige determinatie: gedrag kinderen beïnvloedt
reactie van mensen, wat sociale omgeving en kind verandert
- Mate van cognitief leren hangt van self-efficacy kind af hoe hoger, hoe compenter iemand
zich inschat
Cognitieve sociale leertheorie verklaart de invloed van modellen verschillende kanttekeningen:
niet gericht op kinderen, weinig aandacht voor biologische aspecten en uitgevoerd in een omgeving
waar aandacht geen rol speelde
Wat houdt het informatieverwerkingsperspectief in?
Processen die computer uitvoert metafoor voor hoe mensen denken
- Ontwikkeling is continue
- Kwaliteit van denken hangt af van de informatie die de persoon representeert & de manier
waarop die informatie wordt verwerkt
- Biedt inzicht over de mentale stappen die kinderen doorlopen wanneer ze zich in een sociale
situatie bevinden (beoordelen van iets of iemand)
Wat houdt het cognitief ontwikkelingsperspectief in?
Piaget’s cognitieve ontwikkelingstheorie: twee processen spelen grote rol in sociale ontwikkeling
- Assimilatie: het absorberen van nieuwe ervaringen in een kader van huidige kennis
- Accomoderen: het aanpassen van huidige kennis door het veranderen van mentale
structuren
Kinderen hebben actieve rol en manier hangt af van hun niveau
Proces van cognitieve ontwikkeling: eerst focus op zichzelf en uiteindelijk meer op complex en
abstract beeld van de wereld verschillende fases
- Dases die Piaget aangeeft zijn universeel en onomkeerbaar (niet goed)
Kohlberg en Turiel gebruiken Piaget om uit te leggen hoe kinderen de wereld beoordelen en
sociale & morele regels begrijpen
- Het categoriseren van sociale problemen in verschillende domeinen beoordelingen zijn
afhankelijk van het domein: domein specifiteit
Vygotsky’s socioculturele theorie 3 principes van culturele invloed
1. Culturen variëren in setting
2. De setting faciliteert de ontwikkeling van het kind
3. Kinderen leren over de cultuur door ervaren leden van de cultuur
Volwassen partner hebben voor help om probleem samen op te lossen
- De zone van naaste ontwikkeling: het verschil tussen het niveau van kind wanneer het
alleen werkt, en wanneer het samenwerkt met een ervaren partner hoe kan het groeien
ontwikkeling
Hoofdstuk 1 Welke theorieën over sociale ontwikkeling bestaan er?
De studie van sociale ontwikkeling: focust zich vooral op het beschrijven van sociaal gedrag van
kinderen en hoe dit gedrag verandert relaties en ideeën over zichzelf en anderen
Wanneer is de studie naar de sociale ontwikkeling begonnen?
De studie is vrij recent meerdere grondleggers voor verschillende dingen
- Charles Darwin (1872) richtte zich op emoties
- Watson (1913) onderzocht principe van leren en conditionering
- Freud (1905, 1910) keek naar basis driften van kinderen
Begonnen met tegenstrijdige visies en ideeën
Welke vragen spelen een rol in de diverse theorieën over sociale
ontwikkeling?
Hoe beïnvloeden biologische- en omgevingsfactoren sociale ontwikkeling? nature vs nurture
debat, tegenwoordig een interactie tussen biologische- en omgevingsfactoren
Welke rol spelen kinderen in hun eigen ontwikkeling? tegenwoordig idee dat kinderen invloed
uitoefenen op hun eigen ontwikkeling, interacties zijn transactioneel (wederzijdse beinvloeding)
Wat is de meest geschikte eenheid om sociale ontwikkeling te onderzoeken? sociale dyade: de
aard van sociale interacties en sociale groepen
Is ontwikkeling continu of discontinu? hangt af van manier waarop er naar ontwikkeling gekeken
wordt, tegenwoordig als continu gezien, afgewisseld met transitionele perioden waarin abrupte
veranderingen plaatsvinden
Is sociaal gedrag het resultaat van de omgeving of van het kind? beide hebben invloed en
persoonlijke factoren bepalen vaak ook de situatie waarin het kind zich bevind
Is sociale ontwikkeling universeel? enkele universele aspecten maar het hangt voornamelijk af
van de culturele contexten
Hoe verschilt sociale ontwikkeling in historische tijdperken? Historische veranderingen spelen
een rol in de vorming van de sociale ontwikkeling van een kind
Is sociale ontwikkeling gerelateerd aan andere ontwikkelingsgebieden? Sociale ontwikkeling
moet dus in de context van andere ontwikkelingsdomeinen onderzocht worden
Hoe belangrijk zijn moeders voor de sociale ontwikkeling van kinderen? de sociale ontwikkeling
speelt zich af in een omgeving waar naast de moeder vele individuen een rol spelen
Is er één pad voor sociale ontwikkeling? Ieder kind volgt zijn of haar eigen ontwikkelingspad
Multifinaliteit: Wanneer twee individuen op hetzelfde punt beginnen maar eindigen op een
ander punt
Equifinaliteit: Wanneer twee individuen verschillende paden volgen maar wel een zelfde
ontwikkelingsuitkomst bereiken
,Wat bepaalt hoe wij het sociale gedrag van kinderen beoordelen? Kenmerken van het kind, de
volwassene en de context beïnvloeden de beoordeling en het labelen van sociaal gedrag
Zijn ontwikkelingspsychologen de enigen die sociale ontwikkeling bestuderen? Door
perspectieven te combineren en samen te werken kunnen de complexiteiten van de sociale
ontwikkeling het best begrepen worden
Welke theoretische perspectieven op sociale ontwikkeling zijn er?
Theorieën bestaande informatie te organiseren en integreren in samenhangende verklaringen
- Grote delen aan informatie overzichtelijker maken en hypothesen creëren
Wat houdt het psychodynamisch perspectief in?
Freud’s psychodynamische theorie: psychologische groei wordt geregeld door onbewuste
biologische driften en instincten
- Id: de ontwikkelende persoonlijkheid
- Ego: gericht op directe behoeftebevrediging
- Superego: gericht op behoeftebevrediging door middel van gepast sociaal bedrag
wanneer moralen zijn geinternaliseerd
Er bestaan 2 soorten complexen die kinderen kunnen ontwikkelen tijdens de fallische fase
- Oedipuscomplex: jongens voelen zich aangetrokken tot hun moeder en bedreigd tot hun
vader
- Electracomplex: meisjes focussen zich op hun seksuele gevoelens voor hun vader
Gaat vanzelf over wanneer ze identificeren met hun eigen geslacht
Erikson’s psychosociale theorie fases Freud gaan door tot in volwassenheid
- Ultieme doel is integriteit van het ego
Beide theorieën heel veel invloed gehad op de studie naar sociale ontwikkeling niet volledig
gegrond
Wat houdt het traditioneel leertheorie perspectief in?
Het werk van Pavlov, Skinner en Watson kinderen spelen passieve rol, omgeving heeft grotere
invloed
- Klassieke conditionering: manipuleren van het gedrag en emoties van kinderen door er een
stimulus aan te koppelen
- Operante conditionering: wanneer gedrag systematisch wordt gevolgd door een beloning of
straf belang van bekrachtigingsschema’s
De drive-reduction theorie van Hull: klassieke en operante conditionering alleen tot leren leidt
wanneer het samengaat met het verminderen van primaire driften zoals honger en dorst
- Drift vermindering leidt tot aanleren van
Leertheorieën nog zin bij het verminderen van sterke emoties (desensitisatie) en ongewenst gedrag
- Niet in elke fase evenveel invloed afhankelijk van verbale vaardigheden en temperament
, Wat houdt het cognitief leerperspectief in?
De cognitieve sociale leertheorie van Bandura: kinderen leren sociaal gedrag door het observeren
en nadoen van andere mensen cognities spelen grote rol
- De mate van aandacht, behoud, reproductie en motivatie hoe kind observeert en imiteert
- Kinderen beïnvloeden het model wederkerige determinatie: gedrag kinderen beïnvloedt
reactie van mensen, wat sociale omgeving en kind verandert
- Mate van cognitief leren hangt van self-efficacy kind af hoe hoger, hoe compenter iemand
zich inschat
Cognitieve sociale leertheorie verklaart de invloed van modellen verschillende kanttekeningen:
niet gericht op kinderen, weinig aandacht voor biologische aspecten en uitgevoerd in een omgeving
waar aandacht geen rol speelde
Wat houdt het informatieverwerkingsperspectief in?
Processen die computer uitvoert metafoor voor hoe mensen denken
- Ontwikkeling is continue
- Kwaliteit van denken hangt af van de informatie die de persoon representeert & de manier
waarop die informatie wordt verwerkt
- Biedt inzicht over de mentale stappen die kinderen doorlopen wanneer ze zich in een sociale
situatie bevinden (beoordelen van iets of iemand)
Wat houdt het cognitief ontwikkelingsperspectief in?
Piaget’s cognitieve ontwikkelingstheorie: twee processen spelen grote rol in sociale ontwikkeling
- Assimilatie: het absorberen van nieuwe ervaringen in een kader van huidige kennis
- Accomoderen: het aanpassen van huidige kennis door het veranderen van mentale
structuren
Kinderen hebben actieve rol en manier hangt af van hun niveau
Proces van cognitieve ontwikkeling: eerst focus op zichzelf en uiteindelijk meer op complex en
abstract beeld van de wereld verschillende fases
- Dases die Piaget aangeeft zijn universeel en onomkeerbaar (niet goed)
Kohlberg en Turiel gebruiken Piaget om uit te leggen hoe kinderen de wereld beoordelen en
sociale & morele regels begrijpen
- Het categoriseren van sociale problemen in verschillende domeinen beoordelingen zijn
afhankelijk van het domein: domein specifiteit
Vygotsky’s socioculturele theorie 3 principes van culturele invloed
1. Culturen variëren in setting
2. De setting faciliteert de ontwikkeling van het kind
3. Kinderen leren over de cultuur door ervaren leden van de cultuur
Volwassen partner hebben voor help om probleem samen op te lossen
- De zone van naaste ontwikkeling: het verschil tussen het niveau van kind wanneer het
alleen werkt, en wanneer het samenwerkt met een ervaren partner hoe kan het groeien
