EPIDEMIOLOGIE
1. Inleiding
a) Covid-19
Eerste gevallen in Wuhan
21 februari in Italië
24 februari lockdown
Hoeveel mensen besmet ? hoe overgedragen ? ernst ? besmettelijkheid ?
Eerste studie
- Infectie daalde van 2.6% naar 1.4% na de lockdown
- Afname frequentie tussen 2 testmomenten
- 42% van de besmetten zijn asymptomatisch
- Maar hebben evenveel virus deeltjes als de symptomatische
- Kinderen (0-10) niet besmet
- Aanbevelingen: massale test en trace + snelle isolatie van besmetten en lockdown
b) BSE; dolle koeien ziekte
- Neurologische symptomen in runderen
- Epidemie in UK
- Verspreid via diermeel in voeding
Epidemie overwonnen:
- Geen diermeel in voeders
- Slachten aangetaste koeien
- Hersenen en ruggenmerg uit de voedselketen halen
- Creuzfeld-Jakob variant van de BSE ?
- Incubatietijd van 30 jaar dus zeer moeilijk om te testen
c) Varkenspest
- Zeer besmettelijke virale ziekte
- Ongevaarlijk voor de mens
- Niet via lucht maar buurtbesmetting
Indijking:
- Vervoersverbod
- Ontsmetting van voertuigen na transport
d) Obesitas in de US
- Scherpe toename sinds midden jaren 70
- Corn syrup (glucose siroop)
- Nieuwe zoetstof voor drankjes
- Vervanger van verzadigd vet
- Ingevoerd in dezelfde periode
e) Cholera epidemie UK
- Ontwikkelen van de spot map
- John snow in kaart brengen van de besmettingen
- 1ste epidemiologische studie
- Vinden bron van de epidemie via vuil water uit bron A
- Rare niet-besmettingen verklaren en rare besmettingen verklaren
,SCOPE: studie van frequentie van ziekte in een populatie, en de determinanten van de frequentie om de
gezondheid/economische rendement van de populatie te verbeteren
Frequentie
- Aantal zieken / frequentie / patroon
- Verband tussen aantal en totale populatie
- Patroon van voorkomen (tijd, geografisch, stad vs platteland, socio-economisch)
Populatie
- NIET in een individu
- Collectief welzijn van populatie
- Interventie: om aantal zieken in populatie te verminderen
- Diagnose: identificeer oorzaken van verhoogde frequentie in populatie
- Dokter bestudeert 1 individu en de epidemioloog bestudeert een populatie
Determinanten van de frequentie
- Niet noodzakelijk de oorzaak
- Risicofactoren die ziekte frequentie doen toenemen/ verschillen tussen populaties
- Oorzaak hoeft niet gekend te zijn
- Bv biologische oorzaak van cholera niet interessant, wel pomp A
Gezondheid/ economische rendement van de populatie te verbeteren
- Volksgezondheid
- In DGK: determinanten van economisch rendement
Studie
- Wetenschap
- Raakpunten met statistiek, biologie, geneeskunde en economie
SUB-VELDEN
Beschrijvende epidemiologie
- Frequenties van ziekten
- Patronen in tijd, plaats, bevolkingsgroep
Analytische epidemiologie
- Vergelijken met controle groep
- Hypothese testen
- Associaties tussen blootstelling en ziektestatus
, 2. Frequentiematen
a) Ziektefrequentie
- Onderzoeksvragen:
o Verschilt frequentie ziekte tussen verschillende populaties
o Is frequentie geassocieerd met aanwezigheid van/ blootstelling aan risicofactor
- Meestal een verhouding
o NN per / 100.000
- Absolute en relatieve maten
Verschillende types:
1. Proportie
aantal personenmet bepaalde kenmerk
totale aantal personen
- Teller is deel van de noemer
2. Ratio
- Verhouding tussen aantallen van 2 categorieën
- Bijv. geslachtsratio van 2 verschillende locaties
3. Rate (cijfer)
- Frequentie binnen bepaalde tijdsperiode
- Per persoon per tijdseenheid
Voorbeelden: “heb je een verkoudheid ? ja of nee ?”
Verkouden Niet-verkouden Totaal
13 90 103
- Proportie verhouding
aantal personenmet bepaalde kenmerk
totale aantal personen
13
=12 %(12 per 100)
103
“vergelijken aantal verkouden mensen en niet-verkouden mensen in België en Nederland”
Verkouden Niet-verkouden Totaal
België 6 48 54
Nederland 7 48 55
Totaal 13 96 109
- ziekteratio
verkouden ∈België
verkouden ∈Nederland
6 = 0.85
7
1. Inleiding
a) Covid-19
Eerste gevallen in Wuhan
21 februari in Italië
24 februari lockdown
Hoeveel mensen besmet ? hoe overgedragen ? ernst ? besmettelijkheid ?
Eerste studie
- Infectie daalde van 2.6% naar 1.4% na de lockdown
- Afname frequentie tussen 2 testmomenten
- 42% van de besmetten zijn asymptomatisch
- Maar hebben evenveel virus deeltjes als de symptomatische
- Kinderen (0-10) niet besmet
- Aanbevelingen: massale test en trace + snelle isolatie van besmetten en lockdown
b) BSE; dolle koeien ziekte
- Neurologische symptomen in runderen
- Epidemie in UK
- Verspreid via diermeel in voeding
Epidemie overwonnen:
- Geen diermeel in voeders
- Slachten aangetaste koeien
- Hersenen en ruggenmerg uit de voedselketen halen
- Creuzfeld-Jakob variant van de BSE ?
- Incubatietijd van 30 jaar dus zeer moeilijk om te testen
c) Varkenspest
- Zeer besmettelijke virale ziekte
- Ongevaarlijk voor de mens
- Niet via lucht maar buurtbesmetting
Indijking:
- Vervoersverbod
- Ontsmetting van voertuigen na transport
d) Obesitas in de US
- Scherpe toename sinds midden jaren 70
- Corn syrup (glucose siroop)
- Nieuwe zoetstof voor drankjes
- Vervanger van verzadigd vet
- Ingevoerd in dezelfde periode
e) Cholera epidemie UK
- Ontwikkelen van de spot map
- John snow in kaart brengen van de besmettingen
- 1ste epidemiologische studie
- Vinden bron van de epidemie via vuil water uit bron A
- Rare niet-besmettingen verklaren en rare besmettingen verklaren
,SCOPE: studie van frequentie van ziekte in een populatie, en de determinanten van de frequentie om de
gezondheid/economische rendement van de populatie te verbeteren
Frequentie
- Aantal zieken / frequentie / patroon
- Verband tussen aantal en totale populatie
- Patroon van voorkomen (tijd, geografisch, stad vs platteland, socio-economisch)
Populatie
- NIET in een individu
- Collectief welzijn van populatie
- Interventie: om aantal zieken in populatie te verminderen
- Diagnose: identificeer oorzaken van verhoogde frequentie in populatie
- Dokter bestudeert 1 individu en de epidemioloog bestudeert een populatie
Determinanten van de frequentie
- Niet noodzakelijk de oorzaak
- Risicofactoren die ziekte frequentie doen toenemen/ verschillen tussen populaties
- Oorzaak hoeft niet gekend te zijn
- Bv biologische oorzaak van cholera niet interessant, wel pomp A
Gezondheid/ economische rendement van de populatie te verbeteren
- Volksgezondheid
- In DGK: determinanten van economisch rendement
Studie
- Wetenschap
- Raakpunten met statistiek, biologie, geneeskunde en economie
SUB-VELDEN
Beschrijvende epidemiologie
- Frequenties van ziekten
- Patronen in tijd, plaats, bevolkingsgroep
Analytische epidemiologie
- Vergelijken met controle groep
- Hypothese testen
- Associaties tussen blootstelling en ziektestatus
, 2. Frequentiematen
a) Ziektefrequentie
- Onderzoeksvragen:
o Verschilt frequentie ziekte tussen verschillende populaties
o Is frequentie geassocieerd met aanwezigheid van/ blootstelling aan risicofactor
- Meestal een verhouding
o NN per / 100.000
- Absolute en relatieve maten
Verschillende types:
1. Proportie
aantal personenmet bepaalde kenmerk
totale aantal personen
- Teller is deel van de noemer
2. Ratio
- Verhouding tussen aantallen van 2 categorieën
- Bijv. geslachtsratio van 2 verschillende locaties
3. Rate (cijfer)
- Frequentie binnen bepaalde tijdsperiode
- Per persoon per tijdseenheid
Voorbeelden: “heb je een verkoudheid ? ja of nee ?”
Verkouden Niet-verkouden Totaal
13 90 103
- Proportie verhouding
aantal personenmet bepaalde kenmerk
totale aantal personen
13
=12 %(12 per 100)
103
“vergelijken aantal verkouden mensen en niet-verkouden mensen in België en Nederland”
Verkouden Niet-verkouden Totaal
België 6 48 54
Nederland 7 48 55
Totaal 13 96 109
- ziekteratio
verkouden ∈België
verkouden ∈Nederland
6 = 0.85
7
