KENNISLIJN 1.1/1.3
DE VOLWASSENHEID ALS ONTWIKKELINGSFASE
De Psychosociale stadia – Erik Erikson
1) Vroege volwassenheid: 18 tot 35 jaar – Intimiteit versus Isolement
2) Middelbare volwassenheid: 35 tot 55-65 jaar – Generativiteit versus Stagnatie
3) Late volwassenheid: 55-65 jaar tot de dood – Ego-integriteit versus Wanhoop
Erik Erikson: Is van mening dat je eerst moet weten wie je bent (ID) voordat je van een
ander kan houden.
1) Vroege volwassenheid: 18 tot 35 jaar
• Tussen fase
• Intimiteit tegenover Isolement:
- Nabijheid
- Onafhankelijkheid
- Gewaardeerd worden
- Identiteit
- Experimenterend
- Roekeloosheid
- Aangaan verantwoordelijkheden
• Moderne benadering van Intimiteit:
- Seksualiteit
- Relaties/scheiding
2) Middelbare volwassenheid: 35 tot 55-65 jaar
• Generativiteit tegenover stagnatie
• Fase met allerlei overgangen
- Andere rollen
- Emptie-nest
- Onverwachte gebeurtenissen
- Overgang
- Fysieke veranderingen
- Midlifecrisis of juist doordachte coping reactie op stress
- Periode van zelfreflectie
- Het lege nest syndroom
• Gezonde volwassene (30-60)
• Seksualiteit en discriminatie
,3) Late volwassenheid: 55-65 jaar tot de dood
• Ego-integriteit tegenover wanhoop
• Fysieke veranderingen (haar, huid, spieren, longen, zintuigen)
• Cognitieve veranderingen (geen achteruitgang)
- Minder snel info opnemen braintaining en bewegen
• Seksualiteit/Intimiteit
• Sociale en emotionele veranderingen en afscheid nemen
- Door minder mobiliteit, verlies partner
STRESS EN COPING
Stressor = Factoren, invloeden, gebeurtenissen en dergelijke die iemand in een
stresssituatie brengen, die tot strain leidt.
Type stressoren:
• Traumatische stressoren
- Natuurramp
- Terrorisme
- Plotseling persoonlijk verlies
• Chronische stressoren
- Maatschappelijke stressoren
- Compassiemoeheid
- Major life events
- Dagelijkse ergernissen
Het verschilt per persoon of een bepaalde stressor stress oproept en hoeveel.
Dit heeft te onder andere te maken met moderatoren.
2
,De verschillende moderatoren:
1. Persoonlijkheidstype B
2. Locus of control (Intern en extern)
3. Optimisme
4. Weerbaarheid
5. Veerkracht
Stress à Fysieke & Psychische belasting
Fysieke belasting = Algemeen aanpassingssyndroom
Algemeen aanpassingssyndroom
Geeft aan dat het normale niveau van fysieke weerstand (wakker en alert zijn, normaal
niveau van reageren) door een stressor verandert.
Onderscheid tussen drie stadia:
- Stadium 1: Alarmreactie
- Stadium 2: Weerstand
- Stadium 3: Uitputting
Stadium 1: Alarmreactie
Algemene arousal veroorzaakt door:
- Toename van adrenaline hormonen
- Reactie van sympathische zenuwstelsel
- Als de stressor niet verdwijnt komt het organisme in stadium 2
Stadium 2: Weerstand
Arousal neemt af door:
- Afname afscheiding adrenaline
- Tegenreactie van parasympatisch zenuwstelsel
- Als de stressor niet verdwijnt komt het organisme in stadium 3
Stadium 3: Uitputting
- Algemene arousal uit stadium 1 keert weer terug
- Krachtige respons van het parasympatisch zenuwstelsel tegen arousal
3
, - Verdwijnt stressor niet à organisme sterft
Optimisme:
- Zien en denken in en vanuit mogelijkheden
- Positieve verwachtingen over afloop
- Standvastige en effectieve coping
• Minder vaak ziek
• Positief effect op genezing
• Leven langer
4
DE VOLWASSENHEID ALS ONTWIKKELINGSFASE
De Psychosociale stadia – Erik Erikson
1) Vroege volwassenheid: 18 tot 35 jaar – Intimiteit versus Isolement
2) Middelbare volwassenheid: 35 tot 55-65 jaar – Generativiteit versus Stagnatie
3) Late volwassenheid: 55-65 jaar tot de dood – Ego-integriteit versus Wanhoop
Erik Erikson: Is van mening dat je eerst moet weten wie je bent (ID) voordat je van een
ander kan houden.
1) Vroege volwassenheid: 18 tot 35 jaar
• Tussen fase
• Intimiteit tegenover Isolement:
- Nabijheid
- Onafhankelijkheid
- Gewaardeerd worden
- Identiteit
- Experimenterend
- Roekeloosheid
- Aangaan verantwoordelijkheden
• Moderne benadering van Intimiteit:
- Seksualiteit
- Relaties/scheiding
2) Middelbare volwassenheid: 35 tot 55-65 jaar
• Generativiteit tegenover stagnatie
• Fase met allerlei overgangen
- Andere rollen
- Emptie-nest
- Onverwachte gebeurtenissen
- Overgang
- Fysieke veranderingen
- Midlifecrisis of juist doordachte coping reactie op stress
- Periode van zelfreflectie
- Het lege nest syndroom
• Gezonde volwassene (30-60)
• Seksualiteit en discriminatie
,3) Late volwassenheid: 55-65 jaar tot de dood
• Ego-integriteit tegenover wanhoop
• Fysieke veranderingen (haar, huid, spieren, longen, zintuigen)
• Cognitieve veranderingen (geen achteruitgang)
- Minder snel info opnemen braintaining en bewegen
• Seksualiteit/Intimiteit
• Sociale en emotionele veranderingen en afscheid nemen
- Door minder mobiliteit, verlies partner
STRESS EN COPING
Stressor = Factoren, invloeden, gebeurtenissen en dergelijke die iemand in een
stresssituatie brengen, die tot strain leidt.
Type stressoren:
• Traumatische stressoren
- Natuurramp
- Terrorisme
- Plotseling persoonlijk verlies
• Chronische stressoren
- Maatschappelijke stressoren
- Compassiemoeheid
- Major life events
- Dagelijkse ergernissen
Het verschilt per persoon of een bepaalde stressor stress oproept en hoeveel.
Dit heeft te onder andere te maken met moderatoren.
2
,De verschillende moderatoren:
1. Persoonlijkheidstype B
2. Locus of control (Intern en extern)
3. Optimisme
4. Weerbaarheid
5. Veerkracht
Stress à Fysieke & Psychische belasting
Fysieke belasting = Algemeen aanpassingssyndroom
Algemeen aanpassingssyndroom
Geeft aan dat het normale niveau van fysieke weerstand (wakker en alert zijn, normaal
niveau van reageren) door een stressor verandert.
Onderscheid tussen drie stadia:
- Stadium 1: Alarmreactie
- Stadium 2: Weerstand
- Stadium 3: Uitputting
Stadium 1: Alarmreactie
Algemene arousal veroorzaakt door:
- Toename van adrenaline hormonen
- Reactie van sympathische zenuwstelsel
- Als de stressor niet verdwijnt komt het organisme in stadium 2
Stadium 2: Weerstand
Arousal neemt af door:
- Afname afscheiding adrenaline
- Tegenreactie van parasympatisch zenuwstelsel
- Als de stressor niet verdwijnt komt het organisme in stadium 3
Stadium 3: Uitputting
- Algemene arousal uit stadium 1 keert weer terug
- Krachtige respons van het parasympatisch zenuwstelsel tegen arousal
3
, - Verdwijnt stressor niet à organisme sterft
Optimisme:
- Zien en denken in en vanuit mogelijkheden
- Positieve verwachtingen over afloop
- Standvastige en effectieve coping
• Minder vaak ziek
• Positief effect op genezing
• Leven langer
4
