College-aantekeningen Arbeids- en Sociaal Zekerheidsrecht (eigen cijfer: 7)

Arbeids en
sociaalzekerheidsrecht.
Week 1 Inleiding sociaal zekerheidsrecht en arbeidsrecht.
Wat is sociale zekerheid?
Herverdeling van individuele sociale risico’s door middel van wetgeving. Uitgangspunt: collectiviteit
en solidariteit.



Hoe heeft sociale zekerheid zich ontwikkeld?
 Voor 1900: liefdadigheid door kerk en gegoede burgerij
 Sinds 1900: solidariteit & overheidsinitiatieven
 Na WOII: opmars sociale zekerheid
 Sinds 1980:
o Participatiesamenleving;
o Privatisering;
o Decentralisatie.


Regelingen op het gebied van sociale zekerheid.
 Drie soorten voorzieningen:
o Werknemersverzekeringen;
o Volksverzekeringen;
o Sociale voorzieningen.



Werknemersverzekering.

 De Ziektewet (ZW):
Wanneer werknemers ziek worden, krijgen gedurende maximum 2 jaar doorbetaald via de
werkgever. Na die 2 jaar krijgen ze dus geen loon doorbetaling van hun werkgever meer. De ZW
biedt een uitkering aan zieke werknemers die geen werkgever (meer) hebben om hun loon bij
ziekte door te betalen. Dan ontvangen ze een uitkering op grond van de ziektewet.
 De wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) en soms nog de wet op de
arbeidsongeschiktheid (WAO):
Wanneer je langer dan 2 jaar arbeidsongeschikt bent, dan kan de WIA aanvulling geven op het
inkomen wanneer je geen werk meer verrichten kunt.
 De Werkloosheidswet (WW):
De WW biedt een uitkering aan werknemers die tegen hun wil werkloos zijn. De hoogte en de
duur van deze uitkering zijn afhankelijk van het arbeidsverleden van de werknemer en van zijn
laatstverdiende loon.

,Volksverzekeringen.

 De algemene ouderdomswet (AOW):
de AOW biedt iedere ingezetene ouderdomspensioen vanaf een bepaalde leeftijd. Een bedrag
dat voor iedereen gelijk is. Alle actieve ingezetenen betalen mee aan de AOW. ( Wanneer u in het
buitenland werkt, bijvoorbeeld doordat u emigreert, bent u niet meer verzekerd voor de AOW.
Voor ieder jaar dat u niet verzekerd bent, wordt uw AOW met 2% gekort. )
 De algemene nabestaandenwet (ANW):
Uitkering voor de partner van een overledene en voor de wees.
 De algemene kinderbijslagwet (AKW):
Tegemoetkoming in de kosten van de opvoeding. Een vast bedrag dus voor iedereen gelijk.
 De wet langdurige zorg (WLZ):
Verzekering voor zeer hoge ziektekosten in verband met langdurige zorg vanwege een blijvende
beperking, ziekte of stoornis.



Sociale voorzieningen.

 Participatiewet:
De participatiewet biedt iedere ingezetene die zelf niet in de noodzakelijke kosten van het
bestaan kan voorzien, een uitkering op het niveau van het bestaansminimum. Mensen kunnen
alleen een beroep doen op de participatiewet als ze zelf echt niet kunnen rondkomen en er geen
zogeheten voorliggende voorziening is.
 Toeslagenwet (TW):
De TW is een aanvullende regeling die geldt voor de werknemersverzekeringen en voor de
Wajong.
 De wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong):
De Wajong is bedoeld voor mensen die al vanaf hun jeugd (vóór hun 17 e jaar) ziek of gehandicapt
zijn en daardoor niet in staat zijn om zelf betaald werk te doen.
 De wet maatschappelijke ondersteuning (WMO):
de WMO bepalen de gemeenten dat hun inwoners moeten ondersteunen bij een zelfredzaam
leven en bij hun deelname aan het maatschappelijk leven. Voorzieningen voor wonen en vervoer
(zoals de aanpassing van een woning, rolstoelverkeer, huishoudelijke hulp en begeleiding) vallen
onder de WMO.

,Rechtsbronnen sociaal zekerheidsrecht.
 Internationale verdragen en andere internationale regelingen.
 De grondwet.
 Overige wetten in formele zin.
 Wetten in materiele zin.
 Rechtspraak.
 Collectieve en individuele arbeidsovereenkomsten. (Cao)
 Gebruik en gewoonte.

, Week 2 Ziekte.
Ziekte en arbeidsongeschiktheid.
 Terminologie.
Ziekte medisch begrip.
 Ziek binnen of buiten dienstverband.

 Opvolgende ziektegevallen
Zitten er max 4 weken tussen ziekmeldingen = zelfde ziekte. Langer dan 4 weken tussen
ziektemeldingen = andere ziekte en dan begint de 2 jaar loondoorbetaling weer.
 Langer dan 104 weken ziek?
 Ziekte en privacy;
o Autoriteit persoonsgegevens, beleidsregels ‘de zieke werknemer’.



Wanneer ben je ziek?
 Wie beoordeelt of je ziek bent?
o Bedrijfsarts, huisarts, specialist.
 Wanneer ben je ziek?
o Art. 7:629 BW: de werknemer verricht de bedongen arbeid niet, omdat hij in verband
met ongeschiktheid ten gevolge van ziekte, zwangerschap of bevalling daartoe
verhinderd was.
o Ziekte is een objectief begrip. Zie art. 19 ZW.
 En wat als je niet ziek bent of er discussie bestaat over je ziekte?
o Niet ziek: art. 7:628 BW.
o Discussie: art. 7:629 BW. (tussentijd: niet ziek, dus werken) als je het niet eens bent met
de uitspraak of je ziek bent of niet kun je naar de kantonrechter. Daarvoor is wel een
second opinion nodig van het UWV.



Ziekte en loondoorbetaling.
 Diverse perioden van loondoorbetaling:
o Uitgangspunt: 104 weken (art. 7:629 lid 1 BW).
o Uitzondering huishoudelijke hulp = 6 weken (art. 7:629 lid 2 BW).
o Uitzondering AOW-gerechtigde (als die nog werken) = 13 weken.
 Hoogte loondoorbetaling:
o Uitgangspunt: 70% van het loon (art. 7:629 lid 1 BW).
o Uitzondering: capping op maximale premieloon, maar minimaal het minimumloon in
eerste 52 weken (daarna toeslag tot minimumloon op grond van de Toeslagenwet).
o Uitzondering: CAO of arbeidsovereenkomst uitzondering, eerste jaar veelal 100 %.
