HOOFDSTUK 17: STOFWISSELING EN ENERGETICA
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen
geven:
Nutritiënten, nutritiëntenpool
= noodzakelijke stoffen die verkregen worden door een opname vanuit het spijsverteringskanaal
Metabolisme (= stofwisseling)
= alle chemische reacties die in het lichaam plaatsvinden
katabolisme
= de afbraak van organische moleculen
Anabolisme
= de vorming van nieuwe organische moleculen
Vitaminen
= noodzakelijke organische voedingsstoffen die verwant zijn aan vette en eiwitten.
Mineralen
= anorganische ionen die vrijkomen bij de dissociatie van elektrolyten (zoals natriumchloride)
Basaalmetabolisme
= minimaal energieverbruik in rust bij iemand die bij bewustzijn is
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf
kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
Welke is de belangrijkste bron van energie voor een lichaamscel?
Lichaamscellen krijgen energie door grote moleculen af te breken. De belangrijkste
energieleverancier is glucose of suiker, maar ook vetten en eiwitten kunnen afgebroken worden om
energie te leveren.
De verbranding van glucose verloopt in stappen. Het is een ingewikkeld proces waarvoor vele
tientallen enzymen nodig zijn. In grote lijnen komt het hierop neer: om energie tijdelijk op te kunnen
slaan en te vervoeren wordt de energie in de stof ATP gestopt. ATP staat voor brandstof. Als ATP
verbrandt ontstaat ADP. Aan ADP wordt een extra fosfaat geplakt. De energie die daarvoor nodig is
zit in een zogenaamde energierijke binding. De ATP met de daarin opgeslagen energie is overal in de
cel aanwezig. Zodra ergens energie nodig is, wordt de fosfaatgroep losgemaakt. De ADP en fosfaat
worden opgenomen mitochondriën en kunnen weer omgezet worden in ATP.
Bespreek de koolhydraatstofwisseling in drie fasen.
Glycolyse: wat, waar, winst in ATP, afvalstoffen, zuurstof nodig?
= de afbraak van glucose tot pyruvaat (= pyrodruivenzuur) [ anaeroob proces, zonder zuurstof]
Dit bevindt zich plaats in het cytoplasma, dus de cytosol (vocht van de cel).
afvalstoffen:
o Pyrodruivenzuur
Dit wordt gebruikt in het volgend proces.
o Melkzuur
De afbraak hiervan vraagt wel zuurstof, maar wordt ook gevormd in rust. (niet enkel bij intensieve
activiteit)
winst in ATP: 2 moleculen ATP
Er is glucose en zuurstof nodig, om het melkzuur te kunnen afbreken.
1
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen
geven:
Nutritiënten, nutritiëntenpool
= noodzakelijke stoffen die verkregen worden door een opname vanuit het spijsverteringskanaal
Metabolisme (= stofwisseling)
= alle chemische reacties die in het lichaam plaatsvinden
katabolisme
= de afbraak van organische moleculen
Anabolisme
= de vorming van nieuwe organische moleculen
Vitaminen
= noodzakelijke organische voedingsstoffen die verwant zijn aan vette en eiwitten.
Mineralen
= anorganische ionen die vrijkomen bij de dissociatie van elektrolyten (zoals natriumchloride)
Basaalmetabolisme
= minimaal energieverbruik in rust bij iemand die bij bewustzijn is
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf
kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
Welke is de belangrijkste bron van energie voor een lichaamscel?
Lichaamscellen krijgen energie door grote moleculen af te breken. De belangrijkste
energieleverancier is glucose of suiker, maar ook vetten en eiwitten kunnen afgebroken worden om
energie te leveren.
De verbranding van glucose verloopt in stappen. Het is een ingewikkeld proces waarvoor vele
tientallen enzymen nodig zijn. In grote lijnen komt het hierop neer: om energie tijdelijk op te kunnen
slaan en te vervoeren wordt de energie in de stof ATP gestopt. ATP staat voor brandstof. Als ATP
verbrandt ontstaat ADP. Aan ADP wordt een extra fosfaat geplakt. De energie die daarvoor nodig is
zit in een zogenaamde energierijke binding. De ATP met de daarin opgeslagen energie is overal in de
cel aanwezig. Zodra ergens energie nodig is, wordt de fosfaatgroep losgemaakt. De ADP en fosfaat
worden opgenomen mitochondriën en kunnen weer omgezet worden in ATP.
Bespreek de koolhydraatstofwisseling in drie fasen.
Glycolyse: wat, waar, winst in ATP, afvalstoffen, zuurstof nodig?
= de afbraak van glucose tot pyruvaat (= pyrodruivenzuur) [ anaeroob proces, zonder zuurstof]
Dit bevindt zich plaats in het cytoplasma, dus de cytosol (vocht van de cel).
afvalstoffen:
o Pyrodruivenzuur
Dit wordt gebruikt in het volgend proces.
o Melkzuur
De afbraak hiervan vraagt wel zuurstof, maar wordt ook gevormd in rust. (niet enkel bij intensieve
activiteit)
winst in ATP: 2 moleculen ATP
Er is glucose en zuurstof nodig, om het melkzuur te kunnen afbreken.
1
