Inhoud
Leesbevordering..................................................................................................... 2
Soorten boeken................................................................................................... 2
kinderboeken kiezen en beoordelen....................................................................2
Spreken over boeken in de boekenkring.............................................................4
Klassiekers.......................................................................................................... 6
Aanvankelijk schrijven............................................................................................ 7
Creatief schrijven................................................................................................... 7
Wat is schrijven?................................................................................................. 8
Waarom inzetten op schrijven............................................................................. 8
Hoe leren lln schrijven?....................................................................................... 8
Beginsituatie.................................................................................................... 8
Doelen.............................................................................................................. 8
Didactiek.......................................................................................................... 9
Activiteiten........................................................................................................ 10
Werkvormen voor de inoefeningsfase............................................................10
Werkvormen voor de verwerkingsfase...........................................................10
5 lesfasen....................................................................................................... 11
Hoe evalueren?................................................................................................. 11
Schrijfbeleid...................................................................................................... 11
Spelling................................................................................................................. 12
Wat is technisch lezen?..................................................................................... 12
Wat is spelling?................................................................................................. 12
Waarom inzetten op spelling?...........................................................................12
Hoe leren leerlingen technisch lezen?...............................................................12
Hoe leren leerlingen spellen?............................................................................ 14
Taalbeschouwing.................................................................................................. 15
Wat is taalbeschouwing?................................................................................... 15
Waarom taalbeschouwing................................................................................. 15
Hoe taalbeschouwing leren............................................................................... 16
Beginsituatie.................................................................................................. 16
Doelen............................................................................................................ 16
Didactiek........................................................................................................ 16
Taalbeleid in de lagere school.............................................................................. 17
, NEDERLANDS SCHRIJVEN
LEESBEVORDERING
SOORTEN BOEKEN
STRIPS
• Functies:
Ontspannend: Emotief:
• Humor: gekke situaties, misverstanden, … • Weinig diepere gevoelens,
• Spanning: tijd en ruimte zijn avontuurlijk karaktertekeningen
• Identificatie met de held
Creatief: Informatief:
• Weinig: alles wordt afgebeeld • Historische tijd
• Wel: filmtechnieken doorzien • Ruimte als vreemde landen, andere cultuur,
…
Zingevend: Literair esthetisch:
• Moraal: vriendschap, milieu •?
• Strijd tussen goed en kwaad
• SF-strips: waarschuwing voor de toekomst
Geen literatuur: Wel literatuur:
• Weinig dialogen • plot: sterk, origineel, afwisselingen en
• Weinig uitdieping van karakters verassingen
• Gevoelens zijn ongenuanceerd • Personages: levensecht, geloofwaardig
• Beperkt aantal bladzijdes: 1 verhaallijn • Gesproken teksten: realistisch en levendig
• Weinig literaire taal • Beschrijvende teksten: verhelderend
• Camerastandpunt, licht en kleur: funtioneel
• Bijdrage aan de literaire competentie:
- Wegwijs in het aanbod boeken
- inzicht in de literaire analyse
- Oordeel over kinderboeken
NON-FICTIE
• Autoriteit: De auteur heeft kennis van zaken
• Accuraat: De informatie is correct en volledig
• Actueel: De informatie is up-to-date
• Aangepast: De inhoud past bij de doelgroep
• Aantrekkelijk: het boek is mooi vormgegeven
• Aangenaam om te lezen: De taal/stijl van het boek spreekt ons aan.
KINDERBOEKEN KIEZEN EN BEOORDELEN
Functies
Ontspannende functie • Informatieve functie
• Belangrijkste functie • Behoefte aan kennis/ nieuwsgierigheid
• Spanning oproepen, ontladen door humor • Kinderen wijzer maken
• Einde verhaal spanning ontladen • Bijdragen aan ontwikkeling
verluchting • Verrijken taal lezen
• Ontsnappen aan dagelijkse sleur
• Angsten overwinnen
, Zingevende functie Emotieve functie
• Behoefte aan zingeving en moreel houvast • Identificatie
• Personages leggen elkaar waarden en • Gevoelsleven lezer verrijken/ helpen emotie
normen op verwerken/ begrijpen
Creatieve functie Literair-esthetische functie
• Verbeelding en fantasie • Behoefte aan schoonheid
• Lezer helpen creatief met de wereld en taal • Aandacht voor woorden en prenten op zich
omgaan • enkel mogelijk wanneer andere functies niet
• Vanzelfsprekende waarden en normen in opdringerig zijn
twijfel trekken
• Lezer loswrikken uit vaste patronen
Literaire argumenten
Realistische Emotieve
• werkelijkheid is goed weergeven • Het boek raakt de lezer
• Geen zwart-wit-beeld • Identificatie
Morele Structurele
• Goed en kwaad zijn gerelativeerd • De opbouw en structuur van het verhaal
• Normen en waarden in vraag stellen • Spelen met structuur heeft een functie
Vernieuwingsargumenten
• Originaliteit
• Thematiek of structuur
Stijl
• Woordkeuze • Opbouw
• Zinsbouw • Herhalingen
• Beeldspraak •…
Leesbevordering..................................................................................................... 2
Soorten boeken................................................................................................... 2
kinderboeken kiezen en beoordelen....................................................................2
Spreken over boeken in de boekenkring.............................................................4
Klassiekers.......................................................................................................... 6
Aanvankelijk schrijven............................................................................................ 7
Creatief schrijven................................................................................................... 7
Wat is schrijven?................................................................................................. 8
Waarom inzetten op schrijven............................................................................. 8
Hoe leren lln schrijven?....................................................................................... 8
Beginsituatie.................................................................................................... 8
Doelen.............................................................................................................. 8
Didactiek.......................................................................................................... 9
Activiteiten........................................................................................................ 10
Werkvormen voor de inoefeningsfase............................................................10
Werkvormen voor de verwerkingsfase...........................................................10
5 lesfasen....................................................................................................... 11
Hoe evalueren?................................................................................................. 11
Schrijfbeleid...................................................................................................... 11
Spelling................................................................................................................. 12
Wat is technisch lezen?..................................................................................... 12
Wat is spelling?................................................................................................. 12
Waarom inzetten op spelling?...........................................................................12
Hoe leren leerlingen technisch lezen?...............................................................12
Hoe leren leerlingen spellen?............................................................................ 14
Taalbeschouwing.................................................................................................. 15
Wat is taalbeschouwing?................................................................................... 15
Waarom taalbeschouwing................................................................................. 15
Hoe taalbeschouwing leren............................................................................... 16
Beginsituatie.................................................................................................. 16
Doelen............................................................................................................ 16
Didactiek........................................................................................................ 16
Taalbeleid in de lagere school.............................................................................. 17
, NEDERLANDS SCHRIJVEN
LEESBEVORDERING
SOORTEN BOEKEN
STRIPS
• Functies:
Ontspannend: Emotief:
• Humor: gekke situaties, misverstanden, … • Weinig diepere gevoelens,
• Spanning: tijd en ruimte zijn avontuurlijk karaktertekeningen
• Identificatie met de held
Creatief: Informatief:
• Weinig: alles wordt afgebeeld • Historische tijd
• Wel: filmtechnieken doorzien • Ruimte als vreemde landen, andere cultuur,
…
Zingevend: Literair esthetisch:
• Moraal: vriendschap, milieu •?
• Strijd tussen goed en kwaad
• SF-strips: waarschuwing voor de toekomst
Geen literatuur: Wel literatuur:
• Weinig dialogen • plot: sterk, origineel, afwisselingen en
• Weinig uitdieping van karakters verassingen
• Gevoelens zijn ongenuanceerd • Personages: levensecht, geloofwaardig
• Beperkt aantal bladzijdes: 1 verhaallijn • Gesproken teksten: realistisch en levendig
• Weinig literaire taal • Beschrijvende teksten: verhelderend
• Camerastandpunt, licht en kleur: funtioneel
• Bijdrage aan de literaire competentie:
- Wegwijs in het aanbod boeken
- inzicht in de literaire analyse
- Oordeel over kinderboeken
NON-FICTIE
• Autoriteit: De auteur heeft kennis van zaken
• Accuraat: De informatie is correct en volledig
• Actueel: De informatie is up-to-date
• Aangepast: De inhoud past bij de doelgroep
• Aantrekkelijk: het boek is mooi vormgegeven
• Aangenaam om te lezen: De taal/stijl van het boek spreekt ons aan.
KINDERBOEKEN KIEZEN EN BEOORDELEN
Functies
Ontspannende functie • Informatieve functie
• Belangrijkste functie • Behoefte aan kennis/ nieuwsgierigheid
• Spanning oproepen, ontladen door humor • Kinderen wijzer maken
• Einde verhaal spanning ontladen • Bijdragen aan ontwikkeling
verluchting • Verrijken taal lezen
• Ontsnappen aan dagelijkse sleur
• Angsten overwinnen
, Zingevende functie Emotieve functie
• Behoefte aan zingeving en moreel houvast • Identificatie
• Personages leggen elkaar waarden en • Gevoelsleven lezer verrijken/ helpen emotie
normen op verwerken/ begrijpen
Creatieve functie Literair-esthetische functie
• Verbeelding en fantasie • Behoefte aan schoonheid
• Lezer helpen creatief met de wereld en taal • Aandacht voor woorden en prenten op zich
omgaan • enkel mogelijk wanneer andere functies niet
• Vanzelfsprekende waarden en normen in opdringerig zijn
twijfel trekken
• Lezer loswrikken uit vaste patronen
Literaire argumenten
Realistische Emotieve
• werkelijkheid is goed weergeven • Het boek raakt de lezer
• Geen zwart-wit-beeld • Identificatie
Morele Structurele
• Goed en kwaad zijn gerelativeerd • De opbouw en structuur van het verhaal
• Normen en waarden in vraag stellen • Spelen met structuur heeft een functie
Vernieuwingsargumenten
• Originaliteit
• Thematiek of structuur
Stijl
• Woordkeuze • Opbouw
• Zinsbouw • Herhalingen
• Beeldspraak •…
