Casus 2 + Antwoordblad
Casus beschrijving
U bent als voedingskundige aangesteld bij gemeente Amsterdam. De burgemeester heeft van een groep
bezorgde ouders de vraag gekregen om op scholen een verbod op frisdrankautomaten in te stellen.
Deze discussie is niet nieuw, maar is nieuw leven ingeblazen door twee recente ontwikkelingen. De
burgemeester van New York heeft een ban op groot formaat suikerhoudende frisdranken voorgesteld.
Daarnaast is er een Amsterdams onderzoek gepubliceerd dat aantoont dat kinderen zwaarder worden
van suikerhoudende frisdranken dan van light frisdranken. Light frisdranken lijken dus gezonder dan
suikerhoudende frisdranken. Er zijn ouders die voorstander zijn van de light-frisdranken. Er zijn echter
ook bezorgde ouders.
Laag-energetische zoetstoffen hebben niet zo’n goede naam. Sommige ouders beweren dat je van light
frisdranken dik wordt, omdat kunstmatige zoetstoffen de natuurlijke regulatie van eetlust ondermijnt.
Volgens andere ouders is dat echter onzin.
De burgemeester heeft u gevraagd een gedegen wetenschappelijk onderzoek te doen naar de gevolgen
van het drinken van frisdrank met suiker en van light frisdranken op de inname van calorieën en het
lichaamsgewicht. Hiermee samenhangend vraagt de burgemeester specifiek of mensen compenseren
voor de energie-inneming van light frisdranken ten opzichte van suikerhoudende frisdranken. Dus of
mensen na het drinken van een light frisdrank bij de volgende maaltijd meer consumeren dan wanneer
ze eerst een suikerhoudende frisdrank hebben gedronken, om zo het verschil in calorieën te
compenseren.
De burgemeester heeft hierbij de volgende vragen:
1. Welke (verschillende) gevolgen hebben frisdranken met suiker en light frisdranken op de inname
van calorieën en het lichaamsgewicht?
2. Compenseren mensen voor de energie-inneming van frisdrank met suiker ten opzichte van light
frisdranken? Om hier antwoord op te geven, is het van belang dat u de COMPX score uitrekent
van het artikel van Soenen and Westerterp (zie formules en COMPX tabel op Blackboard). De
COMPX score is een compensatie index, waarbij een COMPX score van 100% een perfecte
compensatie aangeeft.
3. Wat is je advies aan de burgemeester van Amsterdam met betrekking tot het frisdrankautomaat
beleid op scholen?
Gebruik onderstaande de vragen om de belangrijke informatie uit de artikelen te halen om de
casusvragen op het einde te antwoorden. Het is niet nodig om de artikelen volledig door te
lezen.
Artikel de Ruyter et al. (2012)
De volgende vragen gaan over het artikel van de Ruyter et al. (2012) Trial en artikel van de Ruyter
et al. (2012) Methode
De studie van de Ruyter en anderen is een van de belangrijkste studies voor de discussie over het nut
van laag-energetische zoetstoffen voor de regulatie van energie-inneming en het lichaamsgewicht.
Vraag 1
Wat voor type studie is deze studie, bijv. observationeel, experimenteel, RCT (randomized controlled
trial)
Randomized controlled trial.
Vraag 2
Deze studie is een dubbel-blind trial, dat wil zeggen, zowel onderzoekers als deelnemers weten niet in
, welke conditie ze zitten. Uit welke resultaten kun je afleiden dat de deelnemers niet wisten in welke
groep ze zaten?
Na 18 maanden werd de kinderen gevraagd welk type drankje ze hadden gekregen. Maar 21% van
de kinderen die het drankje met zoetstoffen hadden gedronken hadden dit goed geantwoord. In de
groep kinderen dat het drankje dronk met suiker was 3% zich bewust hiervan.
Vraag 3
Wat is de primaire uitkomstmaat in deze studie?
BMI z score
Vraag 4
Ga na wat het drinken van suikerhoudende of light frisdranken voor effect zou hebben op energie inname
en lichaamsgewicht (zonder compensatie).
a. Wat was in deze studie het verschil in kilocalorieën per dag tussen de gewone frisdrank
en de light frisdrank?
100 kcal meer per dag voor de gewone frisdrank in vergelijking met de light frisdrank.
b. Hoeveel dagen duurde de studie? Wat zou het verschil in lichaamsgewicht zijn, wanneer
er geen enkele compensatie zou optreden, er van uitgaande dat 1 kg lichaamsgewicht
ongeveer 8000 kcal is.
18 maanden. 18 x 30 = 540 dagen. Dus 54.000 kcal in totaal meer. 54.000/8.000 = 6,8 kg meer
wanneer er geen enkele compensatie zou optreden.
Vraag 5
Wat is de belangrijkste reden dat in deze studie sucralose als laag energetische zoetstof is gebruikt?
De hoeveelheid sucralose dat het kind binnenkrijgt tijdens de studie is veilig en de hoeveelheid
sucralose kan gemeten worden in de urine.
Vraag 6
Wat is de belangrijkste conclusie van deze studie? Is dit gunstig of ongunstig voor het gebruik van laag-
energetische zoetstoffen?
De vervanging van suikerhoudende dranken door lang-energetische dranken met zoetstoffen
verminderd gewichtstoename en lichaamsvet onder kinderen. Dit is gunstig voor het gebruik van
laag-energetische zoetstoffen.
Artikel Soenen & Westerterp-Plantenga (2007)
De volgende vragen gaan over het artikel van Soenen & Westerterp-Plantenga (2007)
In de studie van Soenen & Westerterp-Plantenga (2007) werd onderzocht of mensen op korte termijn
compenseren na het drinken van laag calorische dranken ten opzichte van suikerhoudende dranken.
Vraag 7
Welke hoog-energetische en welke laag-energetische zoetstoffen werden er gebruikt in de studie van
Soenen & Westerterp-Plantenga (2007)?
Casus beschrijving
U bent als voedingskundige aangesteld bij gemeente Amsterdam. De burgemeester heeft van een groep
bezorgde ouders de vraag gekregen om op scholen een verbod op frisdrankautomaten in te stellen.
Deze discussie is niet nieuw, maar is nieuw leven ingeblazen door twee recente ontwikkelingen. De
burgemeester van New York heeft een ban op groot formaat suikerhoudende frisdranken voorgesteld.
Daarnaast is er een Amsterdams onderzoek gepubliceerd dat aantoont dat kinderen zwaarder worden
van suikerhoudende frisdranken dan van light frisdranken. Light frisdranken lijken dus gezonder dan
suikerhoudende frisdranken. Er zijn ouders die voorstander zijn van de light-frisdranken. Er zijn echter
ook bezorgde ouders.
Laag-energetische zoetstoffen hebben niet zo’n goede naam. Sommige ouders beweren dat je van light
frisdranken dik wordt, omdat kunstmatige zoetstoffen de natuurlijke regulatie van eetlust ondermijnt.
Volgens andere ouders is dat echter onzin.
De burgemeester heeft u gevraagd een gedegen wetenschappelijk onderzoek te doen naar de gevolgen
van het drinken van frisdrank met suiker en van light frisdranken op de inname van calorieën en het
lichaamsgewicht. Hiermee samenhangend vraagt de burgemeester specifiek of mensen compenseren
voor de energie-inneming van light frisdranken ten opzichte van suikerhoudende frisdranken. Dus of
mensen na het drinken van een light frisdrank bij de volgende maaltijd meer consumeren dan wanneer
ze eerst een suikerhoudende frisdrank hebben gedronken, om zo het verschil in calorieën te
compenseren.
De burgemeester heeft hierbij de volgende vragen:
1. Welke (verschillende) gevolgen hebben frisdranken met suiker en light frisdranken op de inname
van calorieën en het lichaamsgewicht?
2. Compenseren mensen voor de energie-inneming van frisdrank met suiker ten opzichte van light
frisdranken? Om hier antwoord op te geven, is het van belang dat u de COMPX score uitrekent
van het artikel van Soenen and Westerterp (zie formules en COMPX tabel op Blackboard). De
COMPX score is een compensatie index, waarbij een COMPX score van 100% een perfecte
compensatie aangeeft.
3. Wat is je advies aan de burgemeester van Amsterdam met betrekking tot het frisdrankautomaat
beleid op scholen?
Gebruik onderstaande de vragen om de belangrijke informatie uit de artikelen te halen om de
casusvragen op het einde te antwoorden. Het is niet nodig om de artikelen volledig door te
lezen.
Artikel de Ruyter et al. (2012)
De volgende vragen gaan over het artikel van de Ruyter et al. (2012) Trial en artikel van de Ruyter
et al. (2012) Methode
De studie van de Ruyter en anderen is een van de belangrijkste studies voor de discussie over het nut
van laag-energetische zoetstoffen voor de regulatie van energie-inneming en het lichaamsgewicht.
Vraag 1
Wat voor type studie is deze studie, bijv. observationeel, experimenteel, RCT (randomized controlled
trial)
Randomized controlled trial.
Vraag 2
Deze studie is een dubbel-blind trial, dat wil zeggen, zowel onderzoekers als deelnemers weten niet in
, welke conditie ze zitten. Uit welke resultaten kun je afleiden dat de deelnemers niet wisten in welke
groep ze zaten?
Na 18 maanden werd de kinderen gevraagd welk type drankje ze hadden gekregen. Maar 21% van
de kinderen die het drankje met zoetstoffen hadden gedronken hadden dit goed geantwoord. In de
groep kinderen dat het drankje dronk met suiker was 3% zich bewust hiervan.
Vraag 3
Wat is de primaire uitkomstmaat in deze studie?
BMI z score
Vraag 4
Ga na wat het drinken van suikerhoudende of light frisdranken voor effect zou hebben op energie inname
en lichaamsgewicht (zonder compensatie).
a. Wat was in deze studie het verschil in kilocalorieën per dag tussen de gewone frisdrank
en de light frisdrank?
100 kcal meer per dag voor de gewone frisdrank in vergelijking met de light frisdrank.
b. Hoeveel dagen duurde de studie? Wat zou het verschil in lichaamsgewicht zijn, wanneer
er geen enkele compensatie zou optreden, er van uitgaande dat 1 kg lichaamsgewicht
ongeveer 8000 kcal is.
18 maanden. 18 x 30 = 540 dagen. Dus 54.000 kcal in totaal meer. 54.000/8.000 = 6,8 kg meer
wanneer er geen enkele compensatie zou optreden.
Vraag 5
Wat is de belangrijkste reden dat in deze studie sucralose als laag energetische zoetstof is gebruikt?
De hoeveelheid sucralose dat het kind binnenkrijgt tijdens de studie is veilig en de hoeveelheid
sucralose kan gemeten worden in de urine.
Vraag 6
Wat is de belangrijkste conclusie van deze studie? Is dit gunstig of ongunstig voor het gebruik van laag-
energetische zoetstoffen?
De vervanging van suikerhoudende dranken door lang-energetische dranken met zoetstoffen
verminderd gewichtstoename en lichaamsvet onder kinderen. Dit is gunstig voor het gebruik van
laag-energetische zoetstoffen.
Artikel Soenen & Westerterp-Plantenga (2007)
De volgende vragen gaan over het artikel van Soenen & Westerterp-Plantenga (2007)
In de studie van Soenen & Westerterp-Plantenga (2007) werd onderzocht of mensen op korte termijn
compenseren na het drinken van laag calorische dranken ten opzichte van suikerhoudende dranken.
Vraag 7
Welke hoog-energetische en welke laag-energetische zoetstoffen werden er gebruikt in de studie van
Soenen & Westerterp-Plantenga (2007)?
