Les 3: Hoofdstuk 20 Kanker
1. Bespreek de typische kenmerken van kanker en waarom kanker een ouderdomsziekte is
Men spreekt van een ouderdomsziekte omdat kanker een verzameling van
complexe en meerstaps (epi-)genetische pathologieën is. Kanker is een
cumulatieve ziekte en het duurt jaren voordat meerdere veranderingen tot
het ontstaan van kanker leiden. Tot een leeftijd van 40 jaar blijven de
meeste mensen gespaard van kanker. De sterke toename vanaf 40 jaar is te
wijten aan het feit dat tot de leeftijd van ongeveer 40 jaar schadelijke
effecten kunnen accumuleren in ons lichaam. Hoe later de diagnose van
kanker is, hoe slechter de prognose ervan. De 10 hallmarks of cancer geven
al de soorten veranderingen weer die bijdragen tot het ontstaan van kanker.
Zelfvoorzienend in groeifactoren
Kankercellen hebben het vermogen om continu te blijven groeien. Een normale cel heeft enkel
proliferatie in de aanwezigheid van de juiste groeisignalen. Kankercellen hebben een proliferatie die
onafhankelijk is van groeisignalen. Kankercellen gaan zelf groeifactoren produceren en stimuleren
normale cellen om groeifactoren af te geven. Kankercellen gaan op hun membraan een verhoogde
expressie van groeifactor-receptoren induceren waardoor ze hyper-responsief worden. In de
kankercellen is er een continue activatie van componenten van de downstream signaaltransductie
waardoor kankercellen onafhankelijk worden van hun ligand.
Inductie angiogenese
Angiogenese = vorming van nieuwe bloedvaten uit reeds bestaande bloedvaten. Tumorweefsel
ondergaat een angiogene switch waarbij er continue stimulatie van angiogenese is onder invloed van
VEGF (vascular endothelial growth factor). Dit leidt in het tumorweefsel tot een abnormale
vasculatuur.
Ongevoelig voor groeiremmende signalen
Kankercellen hebben geen last van geprogrammeerde proliferatie beperkingen. Ze kunnen de
negatieve regulatie omzeilen waardoor ze niet meer afhankelijk zijn van tumor suppressor genen
(pRB en p53) en ook niet meer afhankelijk zijn van regulatorische circuits die beslissen of een cel mag
proliferen of niet.
Celdood vermijden
Kankercellen zijn in staat om apoptose te vermijden door het verlies van p53, een verhoogde
expressie van anti-apoptotische factoren (Bcl-2) en survival factoren (Igf1), en door het
downreguleren van pro-apoptotische regulatoren (Puma)
1. Bespreek de typische kenmerken van kanker en waarom kanker een ouderdomsziekte is
Men spreekt van een ouderdomsziekte omdat kanker een verzameling van
complexe en meerstaps (epi-)genetische pathologieën is. Kanker is een
cumulatieve ziekte en het duurt jaren voordat meerdere veranderingen tot
het ontstaan van kanker leiden. Tot een leeftijd van 40 jaar blijven de
meeste mensen gespaard van kanker. De sterke toename vanaf 40 jaar is te
wijten aan het feit dat tot de leeftijd van ongeveer 40 jaar schadelijke
effecten kunnen accumuleren in ons lichaam. Hoe later de diagnose van
kanker is, hoe slechter de prognose ervan. De 10 hallmarks of cancer geven
al de soorten veranderingen weer die bijdragen tot het ontstaan van kanker.
Zelfvoorzienend in groeifactoren
Kankercellen hebben het vermogen om continu te blijven groeien. Een normale cel heeft enkel
proliferatie in de aanwezigheid van de juiste groeisignalen. Kankercellen hebben een proliferatie die
onafhankelijk is van groeisignalen. Kankercellen gaan zelf groeifactoren produceren en stimuleren
normale cellen om groeifactoren af te geven. Kankercellen gaan op hun membraan een verhoogde
expressie van groeifactor-receptoren induceren waardoor ze hyper-responsief worden. In de
kankercellen is er een continue activatie van componenten van de downstream signaaltransductie
waardoor kankercellen onafhankelijk worden van hun ligand.
Inductie angiogenese
Angiogenese = vorming van nieuwe bloedvaten uit reeds bestaande bloedvaten. Tumorweefsel
ondergaat een angiogene switch waarbij er continue stimulatie van angiogenese is onder invloed van
VEGF (vascular endothelial growth factor). Dit leidt in het tumorweefsel tot een abnormale
vasculatuur.
Ongevoelig voor groeiremmende signalen
Kankercellen hebben geen last van geprogrammeerde proliferatie beperkingen. Ze kunnen de
negatieve regulatie omzeilen waardoor ze niet meer afhankelijk zijn van tumor suppressor genen
(pRB en p53) en ook niet meer afhankelijk zijn van regulatorische circuits die beslissen of een cel mag
proliferen of niet.
Celdood vermijden
Kankercellen zijn in staat om apoptose te vermijden door het verlies van p53, een verhoogde
expressie van anti-apoptotische factoren (Bcl-2) en survival factoren (Igf1), en door het
downreguleren van pro-apoptotische regulatoren (Puma)
