samenvatting OWNM A pedagogisch handelen

Samenvatting pedagogisch
handelen
Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................1
Hoofdstuk 1: het pedagogisch model.....................................................................................................2
2. Het kind in zijn psychologische basisbehoeften..............................................................................2
De basishoudingen van de leerkracht.................................................................................................3
4. Contexten waarbinnen pedagogisch handelen plaatsvindt............................................................4
Algemene context waarbinnen pedagogisch handelen plaatsvindt...................................................4
Emancipatorisch opvoeden................................................................................................................5
Hoofdstuk 2: psychologische basisbehoeften.........................................................................................7
De behoefte aan verbondenheid – ik hoor erbij.................................................................................7
De behoefte aan competentie – ik kan het.........................................................................................8
de behoefte aan autonomie – ik wil het zelf......................................................................................8
gevolgen van de basisbehoeften op de ontwikkeling van het kind.....................................................9
Hoofdstuk 3: basishoudingen van de leerkracht....................................................................................9
Waarderen..........................................................................................................................................9
Ondersteunen...................................................................................................................................11
Uitdagen...........................................................................................................................................12
Hoofstuk 4: Vertrouwen.......................................................................................................................12
Hoofdstuk 5: De relaties tussen de basishoudingen van de leerkracht................................................13
Basishoudingen van de leerkracht versus opvoeden........................................................................13
Mens- en maatschappijbeeld...............................................................................................................15

Inleiding
Pedagogisch handelen = opvoedkundig handelen

 Pedagogen = kenner van de pedagogie -> symbool pi
 Pedagoog = beoefenaar
 Pedagogie = opvoeding
 Pedagogiek = opvoedkunde en wetenschap / studie van het opvoeden/opvoeding
 Opvoeden = grootbrengen, beschaven, socialiseren
o = lichamelijk en geestelijk vormen
 Cognitief -> leren
 Psycho-motorisch -> grove motoriek
 Sociaal-emotioneel -> emoties, conflict, omgaan met leeftijdsgenoten



1

,Principes bij pedagogisch handelen

 Onmiddellijk ageren, Je kan niet niet ageren, Aangepast aan kind op dat moment
 Basisonderwijs = een kind zich harmonisch laten ontplooien

Hoofdstuk 1: het pedagogisch model
Pedagogisch model = dynamisch gegeven -> aspecten werken voortdurend op elkaar in

2. Het kind in zijn psychologische basisbehoeften
 het kind staat centraal -> elk kind is uniek
o je moet ieder kind leren kennen
o je gaat als leerkracht op weg met een groep -> diversiteit

3 psychologische basisbehoeften:

VAC

Basis om over te gaan tot leren

 intern kompas
o uitvalsbasis
o richtinggevend voor een positief
zelfbeeld
 intrinsieke motivatie
 welbevinden en betrokkenheid



1. Verbondenheid: ik hoor erbij
 Veiligheid en geborgenheid
 Warme en hechte band
 Professionele afstand bewaren
 Hechtingstheorie: eerste 5 levensjaren
belangrijk in opbouwen van sociale
relaties
 Sociaal emotionele ontwikkeling:
verbondenheid met leeftijdsgenoten belangrijk
2. Competentie: ik kan het
 Zelfvertrouwen stimuleren
 Ik ken het -> kennis
 Ik kan het -> vaardigheden
 Ik ben het -> attitudes
 Noodzakelijk voor vertrouwen en energie
 Zelfbeeld en zelfvertrouwen
a. Realistisch of onrealistisch
b. Positief -> risico durven nemen, veel zelfvertrouwen
c. Negatief -> niet durven, weinig zelfvertrouwen
d. = dynamisch
e. Op 4 vlakken
i. Lichamelijk -> mooi, sterk, atletisch
ii. Sociaal -> aardig en lief


2

, iii. Emotioneel -> veilig, zeker en heb vertrouwen
iv. Cognitief -> bekwaam

3. Autonomie: ik wil het zelf
 Zelf keuzes en beslissingen maken
 Ik kan het zelf, daarom niet alleen
 Leerfunctie in eigen handen nemen



De basishoudingen van de leerkracht
VOUW

Waarderen

 Onvoorwaardelijk accepteren van elk kind
 Het kind accepteren, niet al het gedrag
 Waarderen in wat het kan en doet ook al is dit beperkt
 Talenten en kwaliteiten stimuleren en er beroep op doen

Ondersteunen

 Helpende hand om met zelfvertrouwen te kunnen verkennen
 Ontstaan en bevestiging van vertrouwen in zichzelf
 Affectieve ondersteuning
o Aanmoedigen
o Behoeften herkennen -> sensitief en responsief handelen
o Leerproces wordt herkend
 Groeien concreet benoemen
 Bij elk kind goed gedrag benoemen
o Gezag relatie, geen macht relatie
 Gedragsregulerende ondersteuning
o Regels en routine
o Leerkracht is rolmodel -> aantonen wat wel en niet kan
o Uitgaan van het gedrag dat je wel wilt zien
 Informatieve ondersteuning
o Behoefte aan structuur en duidelijkheid

Uitdagen

 Activeren, op verkenning gaan, ontdekken
 Ontdekken wie het is en talenten ontdekken
 Zone van de naaste ontwikkeling
 Zelfstandigheid, samenwerken en vragen stellen

Vertrouwen

 “ik geloof in jou”
 Blijvend beschikbaar opstellen, maar loslaten




3