Hoofdstuk 1 Inleiding tot het bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Bestuursrecht heeft betrekking op relaties tussen de overheid (bestuursorganen) en burgers
(belanghebbenden).
Ook bedrijven, stichtingen en verenigingen (privaatrechtelijke rechtspersonen) kunnen
belanghebbenden zijn.
Het bestuur dat handelt op grond van een publiekrechtelijke bevoegdheid neemt een bijzondere
positie in: het oefent macht uit. Bijzonder aan deze bevoegdheden is dat het bestuur zonder
instemming van de burgers kan bepalen wat de rechten en plichten van die burger zijn. Dit noemen
we eenzijdige rechtshandeling.
Het bestuursrecht kent de verschillende functies;
Instrumentele functie: het bestuursrecht geeft de overheid de bevoegdheden (of instrumenten)
om het algemeen belang te behartigen en zijn publieke taak te vervullen
Waarborgfunctie: daarnaast geeft het bestuursrecht aan de burger de middelen om het beleid
van het bestuur te beïnvloeden en zich daartegen teweer te stellen.
Normerende functie: het bestuursrecht geeft regels waaraan het bestuur zich bij de uitoefening
van bevoegdheden moet houden.
1.2 Algemeen deel en bijzondere delen
Welk bijzonder besluit het bestuursorgaan ook neemt, de regels uit de Awb zijn daar in beginsel op
van toepassing.
De Awb kent veel algemeen geformuleerde normen (zoals het specialiteitsbeginsel en het
zorgvuldigheidsbeginsel)
Je moet ook vaak uitspraken lezen om de regels uit het Awb te begrijpen en toe te kunnen passen.
In het bijzondere regelgeving zijn de meer inhoudelijke regels neergelegd, die rechten en plichten van
het bestuur en burger in een concreet geval bepalen.
1.3 Bestuursrecht en andere rechtsgebieden
Het staatrecht bestaat uit regels die zien op de instelling, werkwijze en globale bevoegdheden van de
verschillende organen van de overheid.
In het staatrecht gaat het niet om primair om de verhouding tussen overheid en burger, maar meer om
de grondregels voor de organisatie van de Nederlandse staat.
Het bestuursrecht, het strafrecht en het privaatrecht vormen ‘The big tree’ van het Nederlandse recht.
Art 107 Gw bepaalt dat deze drie rechtsgebieden in een wet moeten worden geregeld.
In de afgelopen jaren heeft zich de trend voorgedaan dat bestuursrechtelijke regels steeds vaker
worden gehandhaafd door het opleggen van bestuurlijke boetes, wat voorheen alleen via het
strafrecht kon.
Heel belangrijk is de invloed van het Europese recht op het bestuursrecht.
de Europese regels moeten vaak in Nederlandse (bijzondere) wetgeving worden omgezet,
Nederlandse wetgeving mag niet met Europees recht in strijd komen en bestuursorganen moeten zich
met hun handelen ook aan de Europese regels houden.
1.4 Ontwikkeling van het bestuursrecht
Het bestuursrecht kwam in de twintigste eeuw pas goed tot ontwikkeling.
Nadat op de bijzondere deelgebieden veel wetgeving tot stand was gekomen, mondde dat pas in 1994
uit in een algemene codificatie: de Algemene wet bestuursrecht. (Awb)
Het aantal bestuursrechtelijke regels maakt ook iets duidelijk over het maatschappelijk belang van het
bestuursrecht.
, 1.5 Bronnen van bestuursrecht
Het bestuursrecht wordt in eerste instantie gevonden in wetgeving. De wetgever is de belangrijkste
schepper van bestuursrecht.
Ook de jurisprudentie is een belangrijke bron van het bestuursrecht.
In een annotatie licht de auteur toe wat er in de zaak gebeurd en legt hij of zij uit wat het belang van
de uitspraak is.
Wat is bestuursrecht?
Bestuursrecht heeft betrekking op relaties tussen de overheid (bestuursorganen) en burgers
(belanghebbenden).
Ook bedrijven, stichtingen en verenigingen (privaatrechtelijke rechtspersonen) kunnen
belanghebbenden zijn.
Het bestuur dat handelt op grond van een publiekrechtelijke bevoegdheid neemt een bijzondere
positie in: het oefent macht uit. Bijzonder aan deze bevoegdheden is dat het bestuur zonder
instemming van de burgers kan bepalen wat de rechten en plichten van die burger zijn. Dit noemen
we eenzijdige rechtshandeling.
Het bestuursrecht kent de verschillende functies;
Instrumentele functie: het bestuursrecht geeft de overheid de bevoegdheden (of instrumenten)
om het algemeen belang te behartigen en zijn publieke taak te vervullen
Waarborgfunctie: daarnaast geeft het bestuursrecht aan de burger de middelen om het beleid
van het bestuur te beïnvloeden en zich daartegen teweer te stellen.
Normerende functie: het bestuursrecht geeft regels waaraan het bestuur zich bij de uitoefening
van bevoegdheden moet houden.
1.2 Algemeen deel en bijzondere delen
Welk bijzonder besluit het bestuursorgaan ook neemt, de regels uit de Awb zijn daar in beginsel op
van toepassing.
De Awb kent veel algemeen geformuleerde normen (zoals het specialiteitsbeginsel en het
zorgvuldigheidsbeginsel)
Je moet ook vaak uitspraken lezen om de regels uit het Awb te begrijpen en toe te kunnen passen.
In het bijzondere regelgeving zijn de meer inhoudelijke regels neergelegd, die rechten en plichten van
het bestuur en burger in een concreet geval bepalen.
1.3 Bestuursrecht en andere rechtsgebieden
Het staatrecht bestaat uit regels die zien op de instelling, werkwijze en globale bevoegdheden van de
verschillende organen van de overheid.
In het staatrecht gaat het niet om primair om de verhouding tussen overheid en burger, maar meer om
de grondregels voor de organisatie van de Nederlandse staat.
Het bestuursrecht, het strafrecht en het privaatrecht vormen ‘The big tree’ van het Nederlandse recht.
Art 107 Gw bepaalt dat deze drie rechtsgebieden in een wet moeten worden geregeld.
In de afgelopen jaren heeft zich de trend voorgedaan dat bestuursrechtelijke regels steeds vaker
worden gehandhaafd door het opleggen van bestuurlijke boetes, wat voorheen alleen via het
strafrecht kon.
Heel belangrijk is de invloed van het Europese recht op het bestuursrecht.
de Europese regels moeten vaak in Nederlandse (bijzondere) wetgeving worden omgezet,
Nederlandse wetgeving mag niet met Europees recht in strijd komen en bestuursorganen moeten zich
met hun handelen ook aan de Europese regels houden.
1.4 Ontwikkeling van het bestuursrecht
Het bestuursrecht kwam in de twintigste eeuw pas goed tot ontwikkeling.
Nadat op de bijzondere deelgebieden veel wetgeving tot stand was gekomen, mondde dat pas in 1994
uit in een algemene codificatie: de Algemene wet bestuursrecht. (Awb)
Het aantal bestuursrechtelijke regels maakt ook iets duidelijk over het maatschappelijk belang van het
bestuursrecht.
, 1.5 Bronnen van bestuursrecht
Het bestuursrecht wordt in eerste instantie gevonden in wetgeving. De wetgever is de belangrijkste
schepper van bestuursrecht.
Ook de jurisprudentie is een belangrijke bron van het bestuursrecht.
In een annotatie licht de auteur toe wat er in de zaak gebeurd en legt hij of zij uit wat het belang van
de uitspraak is.
