lOMoARcPSD|3930586
Lesnotities Innovatie-onderzoek
Les 1: Inleiding
• Inhoud vak
o Methodes in functie van innovatie
• WAT IS INNOVATIE?
o (1) Idee
▪ Tim Berners Lee
• Uitvinder van het world wide web (www)
• Nu is web in handen van een handje vol mensen
(monopolisten)
o Tim: “Elke burger moet zelf in controle zijn van zijn
eigen data”
o Solid = burger moet zelf data in handen hebben!
▪ Regeringsvorming: dit is een punt die nu op de
agenda staat!
▪ Dit slechts nog een idee (en bestaat nog niet)
• Data = goud!
o (2) Praktijk
▪ Tennisbal is ontworpen met een ander doel
= innovatie?
• Mensen hebben kracht om nieuwe betekenissen te geven aan
bestaande zaken
= praktijk
o Innovatie kan ook een praktijk zijn
▪ Teams en Zoom
= geen innovatie, want bestond al langer
= praktijk
o Nieuwe praktijken door coronacrisis versneld
= innovatie (voor de ene wel, voor de andere niet)
o (3) Product/dienst
▪ Vb. Streamz
o DUS: Innovatie kan zowel een idee, praktijk of product/dienst zijn! (dia 8)
▪ Wat een innovatie is, is subjectief en anders vr iedereen!
- Onbekend is onbemind (onbekend = weerstand)
• Iets nieuws wekt altijd weerstand op!
o Vb. elke prof die plots met Teams moet werken zorgt vr
stress
• Rogers (diffusietheorie) = comwetter
o Innovatie-management = onzekerheidsmanagement ➔
hoe? Communicatiemanagement!
▪ Massacommunicatie
▪ Interpersoonlijke communicatie
o Introductie van termen zoals early adopters, laggards
etc.
▪ Verspreiding van innovaties in een maatschappij
▪ Niet iedereen neemt innovatie op zelfde moment
op
o “Innovation diffusion is the process by which an
innovation is communicated over time among the
participants in a social system.”
Gedownload door Julie Neirynck
, lOMoARcPSD|3930586
o “An innovation is an idea, practice or object that is
perceived as new by an individual or other unit of
adoption.”
▪ Een innovatie is subjectief! (zie innovatieschalen)
• Enige criterium/typologie?
o Enigste criterium = mens?
o Vandaag: focus op “USER”
▪ Is user-centric innovatie de enige weg? (p. 21 cursus)
• Types innovaties?
o Dichotomie ➔ typologie ➔ 2 ‘issues’ (kennen!) + zie afbeelding hieronder
▪ (1) Product vs proces
• Vb. Traiteur die door corona hun proces moet herschikken
o Nu maaltijden aan huis bv ipv op feesten gaan koken
▪ (2) Incrementeeel vs disruptief
• Netflix =
o Vroegere markt = dvd’s
▪ Netflix wilde dit incrementeel innoveren
▪ Maar werd disruptief!
• Nu veel na-apers: vb. Streamz
• Streamz = incrementeel
• Innovatie v/e nieuwe markt = disruptief
o Bv. uitvinding iPhones, maar Iphone 5,6,7… :
incrementeel
▪ (3) Open vs closed
• Open: mag iedereen weten waaraan we aan het werken zijn?
o Vb. Android/Google
▪ Werken met verschillende bedrijven samen,
kracht van een netwerk
• Closed: als we iets werken aan iets nieuws, moet dat in het
geheim
o Gesloten innovatie
▪ Vb. Apple
• Eigen toestellen, eigen app-store, eigen
operating-system etc.
o Deze typologie houden we aan in de cursus:
• Kern van alle vormen van innovatie zijn value-innovations =
innovaties die waarde creëren
Gedownload door Julie Neirynck
, lOMoARcPSD|3930586
• WAAROM INNOVATIE?
o Innovatie als industriële religie ifv economische slagkracht en
maatschappelijke vooruitgang
▪ Innovatie in functie van maatschappelijke vooruitgang?
▪ Maatschappelijk: ‘Vlaamse veerkracht’
• Kondratieff-golven
o Evolutie v/d samenleving
▪ Agragische samenleving (handenarbeid = motor) ➔
industriële samenleving (massaproductie = motor)
➔ informatiesamenleving (kennis = motor)
• Digitale revolutie: kennismaatschappij
• Kennis is maar iets waard als het waarde
krijgt
• Kennis = innovatie
▪ Schumpeter: innovatie is altijd ten koste van iets anders!
• Innovatie = de basis van groei
• Creatieve destructie
o = als partijen concurreren, kan er maar 1 de winnaar
zijn en 1 de verliezer
o Creatieve destructie creëert weer ruimte voor nieuwe
innovatie
▪ Vb. Sony faalt in ene markt en specialiseert zich
in nieuwe markt: game-wereld
▪ Innovators-dilemma: als bedrijf moet je dan ook
afscheid kunnen nemen van jouw eerdere cash-
cows! Durf springen!
• Je moet afscheid kunnen nemen van wat
je kent
o Onthoud: Innovatie is er continu en is de fuel om
kapitalisme in gang te houden
o Innovatie ifv economische slagkracht?
▪ Innovatiespiraal
• = alles gaat sneller
• Door digitalisering kan iedereen mee
o Iedereen kan concurrent worden van iedereen
o Competitie is harder
o Dus… we gaan innoveren
▪ Cap/competitor advantage period = zich
onderscheiden door innovatie
• Kortere productlevenscyclussen!
• Veel mensen haken snel af
▪ Alle bedrijven zitten in deze innovatie-logica meegezogen
Gedownload door Julie Neirynck
, lOMoARcPSD|3930586
▪ Meeste innovaties falen
• Streamz kan niet anders dan in deze spiraal mee te gaan
• Maar zal moeilijk zijn om te winnen…
CAP
Digitalisering &
convergentie
• Dit is de realiteit:
o Sneller + ‘one shot opportunities’
▪ Korter wordende productlevenscyclussen
• Waarom?
o Waarde creëren in nieuwe economie/m’ij!
o Veel synoniemen – Beperkter # centripetale krachten
▪ Facebook, Apple, Amazon, Netflix en Google
• Niet alles wat technologisch mogelijk is, is ook maatschappelijk wenselijk!
• USER CENTRIC INNOVATION ➔ innovatie op maat van de gebruiker maken
o Doelstelling: how to reduce risk on failing innovation?
o Vraagstelling: How to get closer to the customer?
▪ QoS (Quality of Service)
▪ QoE (Quality of Experience)
o De grote tweespalt in die innovatie (middenweg zou de beste zijn)
▪ Binnenshuis vs buitenshuis
• (1) Traditional ‘closed’ innovation
o Geen transparantie
o Bv. Steve Jobs (lone genius)
• (2) Open innovation
o Transparantie: iedereen mag alles weten
o ➔ Hier sluit ‘user innovation’ heel nauw bij aan
▪ Van de gebruiker een waardevolle stakeholder
maken in het innovatieproces
Gedownload door Julie Neirynck
Lesnotities Innovatie-onderzoek
Les 1: Inleiding
• Inhoud vak
o Methodes in functie van innovatie
• WAT IS INNOVATIE?
o (1) Idee
▪ Tim Berners Lee
• Uitvinder van het world wide web (www)
• Nu is web in handen van een handje vol mensen
(monopolisten)
o Tim: “Elke burger moet zelf in controle zijn van zijn
eigen data”
o Solid = burger moet zelf data in handen hebben!
▪ Regeringsvorming: dit is een punt die nu op de
agenda staat!
▪ Dit slechts nog een idee (en bestaat nog niet)
• Data = goud!
o (2) Praktijk
▪ Tennisbal is ontworpen met een ander doel
= innovatie?
• Mensen hebben kracht om nieuwe betekenissen te geven aan
bestaande zaken
= praktijk
o Innovatie kan ook een praktijk zijn
▪ Teams en Zoom
= geen innovatie, want bestond al langer
= praktijk
o Nieuwe praktijken door coronacrisis versneld
= innovatie (voor de ene wel, voor de andere niet)
o (3) Product/dienst
▪ Vb. Streamz
o DUS: Innovatie kan zowel een idee, praktijk of product/dienst zijn! (dia 8)
▪ Wat een innovatie is, is subjectief en anders vr iedereen!
- Onbekend is onbemind (onbekend = weerstand)
• Iets nieuws wekt altijd weerstand op!
o Vb. elke prof die plots met Teams moet werken zorgt vr
stress
• Rogers (diffusietheorie) = comwetter
o Innovatie-management = onzekerheidsmanagement ➔
hoe? Communicatiemanagement!
▪ Massacommunicatie
▪ Interpersoonlijke communicatie
o Introductie van termen zoals early adopters, laggards
etc.
▪ Verspreiding van innovaties in een maatschappij
▪ Niet iedereen neemt innovatie op zelfde moment
op
o “Innovation diffusion is the process by which an
innovation is communicated over time among the
participants in a social system.”
Gedownload door Julie Neirynck
, lOMoARcPSD|3930586
o “An innovation is an idea, practice or object that is
perceived as new by an individual or other unit of
adoption.”
▪ Een innovatie is subjectief! (zie innovatieschalen)
• Enige criterium/typologie?
o Enigste criterium = mens?
o Vandaag: focus op “USER”
▪ Is user-centric innovatie de enige weg? (p. 21 cursus)
• Types innovaties?
o Dichotomie ➔ typologie ➔ 2 ‘issues’ (kennen!) + zie afbeelding hieronder
▪ (1) Product vs proces
• Vb. Traiteur die door corona hun proces moet herschikken
o Nu maaltijden aan huis bv ipv op feesten gaan koken
▪ (2) Incrementeeel vs disruptief
• Netflix =
o Vroegere markt = dvd’s
▪ Netflix wilde dit incrementeel innoveren
▪ Maar werd disruptief!
• Nu veel na-apers: vb. Streamz
• Streamz = incrementeel
• Innovatie v/e nieuwe markt = disruptief
o Bv. uitvinding iPhones, maar Iphone 5,6,7… :
incrementeel
▪ (3) Open vs closed
• Open: mag iedereen weten waaraan we aan het werken zijn?
o Vb. Android/Google
▪ Werken met verschillende bedrijven samen,
kracht van een netwerk
• Closed: als we iets werken aan iets nieuws, moet dat in het
geheim
o Gesloten innovatie
▪ Vb. Apple
• Eigen toestellen, eigen app-store, eigen
operating-system etc.
o Deze typologie houden we aan in de cursus:
• Kern van alle vormen van innovatie zijn value-innovations =
innovaties die waarde creëren
Gedownload door Julie Neirynck
, lOMoARcPSD|3930586
• WAAROM INNOVATIE?
o Innovatie als industriële religie ifv economische slagkracht en
maatschappelijke vooruitgang
▪ Innovatie in functie van maatschappelijke vooruitgang?
▪ Maatschappelijk: ‘Vlaamse veerkracht’
• Kondratieff-golven
o Evolutie v/d samenleving
▪ Agragische samenleving (handenarbeid = motor) ➔
industriële samenleving (massaproductie = motor)
➔ informatiesamenleving (kennis = motor)
• Digitale revolutie: kennismaatschappij
• Kennis is maar iets waard als het waarde
krijgt
• Kennis = innovatie
▪ Schumpeter: innovatie is altijd ten koste van iets anders!
• Innovatie = de basis van groei
• Creatieve destructie
o = als partijen concurreren, kan er maar 1 de winnaar
zijn en 1 de verliezer
o Creatieve destructie creëert weer ruimte voor nieuwe
innovatie
▪ Vb. Sony faalt in ene markt en specialiseert zich
in nieuwe markt: game-wereld
▪ Innovators-dilemma: als bedrijf moet je dan ook
afscheid kunnen nemen van jouw eerdere cash-
cows! Durf springen!
• Je moet afscheid kunnen nemen van wat
je kent
o Onthoud: Innovatie is er continu en is de fuel om
kapitalisme in gang te houden
o Innovatie ifv economische slagkracht?
▪ Innovatiespiraal
• = alles gaat sneller
• Door digitalisering kan iedereen mee
o Iedereen kan concurrent worden van iedereen
o Competitie is harder
o Dus… we gaan innoveren
▪ Cap/competitor advantage period = zich
onderscheiden door innovatie
• Kortere productlevenscyclussen!
• Veel mensen haken snel af
▪ Alle bedrijven zitten in deze innovatie-logica meegezogen
Gedownload door Julie Neirynck
, lOMoARcPSD|3930586
▪ Meeste innovaties falen
• Streamz kan niet anders dan in deze spiraal mee te gaan
• Maar zal moeilijk zijn om te winnen…
CAP
Digitalisering &
convergentie
• Dit is de realiteit:
o Sneller + ‘one shot opportunities’
▪ Korter wordende productlevenscyclussen
• Waarom?
o Waarde creëren in nieuwe economie/m’ij!
o Veel synoniemen – Beperkter # centripetale krachten
▪ Facebook, Apple, Amazon, Netflix en Google
• Niet alles wat technologisch mogelijk is, is ook maatschappelijk wenselijk!
• USER CENTRIC INNOVATION ➔ innovatie op maat van de gebruiker maken
o Doelstelling: how to reduce risk on failing innovation?
o Vraagstelling: How to get closer to the customer?
▪ QoS (Quality of Service)
▪ QoE (Quality of Experience)
o De grote tweespalt in die innovatie (middenweg zou de beste zijn)
▪ Binnenshuis vs buitenshuis
• (1) Traditional ‘closed’ innovation
o Geen transparantie
o Bv. Steve Jobs (lone genius)
• (2) Open innovation
o Transparantie: iedereen mag alles weten
o ➔ Hier sluit ‘user innovation’ heel nauw bij aan
▪ Van de gebruiker een waardevolle stakeholder
maken in het innovatieproces
Gedownload door Julie Neirynck
