Inhoudstabel kinderdieetleer- en
pathologie
Samenvatting kinderpathologie _______________________________________________ 3
H1: groei en ontwikkeling van het kind ______________________________________________ 3
Lichamelijke ontwikkeling _________________________________________________________________ 3
Psycho-motorische ontwikkeling ___________________________________________________________ 9
H2: neonatologie_______________________________________________________________ 10
De normale neonaat ____________________________________________________________________ 10
Neonatale problemen ___________________________________________________________________ 17
Prematuriteit __________________________________________________________________________ 23
H3: vocht en elektrolyten ________________________________________________________ 27
Vochtproblemen bij kinderen _____________________________________________________________ 30
H4: ziekten van het bloed ________________________________________________________ 33
Ziekten van de rode bloedcellen __________________________________________________________ 33
Ziekten van de bloedplaatjes _____________________________________________________________ 35
Ziekten van de witte bloedcellen __________________________________________________________ 36
H5: gastro-intestinale aandoeningen _______________________________________________ 37
Aandoeningen aan de slokdarm ___________________________________________________________ 37
Aandoeningen aan de maag ______________________________________________________________ 39
Aandoeningen van de lever ______________________________________________________________ 39
Aandoeningen van de pancreas ___________________________________________________________ 40
De dunne darm ________________________________________________________________________ 40
De dikke darm _________________________________________________________________________ 40
H6: nefrologische aandoeningen __________________________________________________ 44
Urineweginfecties ______________________________________________________________________ 44
Glomerulonefritis ______________________________________________________________________ 45
Nefrotisch syndroom ___________________________________________________________________ 45
Hemolytisch uremisch syndroom (HUS) _____________________________________________________ 45
Acute nierinsufficiëntie __________________________________________________________________ 45
H7: respiratoire aandoeningen____________________________________________________ 46
Ziekten van de bovenste luchtwegen _______________________________________________________ 46
Ziekten van de onderste luchtwegen _______________________________________________________ 48
Anderen ______________________________________________________________________________ 49
H8: aandoeningen van het zenuwstelsel ____________________________________________ 50
Epilepsie______________________________________________________________________________ 50
Koortsconvulsies _______________________________________________________________________ 53
Meningitis ____________________________________________________________________________ 53
Encephalitis ___________________________________________________________________________ 53
H9: kinderziekten ______________________________________________________________ 54
Virale kinderziekten ____________________________________________________________________ 54
Bacteriële kinderziekten _________________________________________________________________ 55
Vaccins _______________________________________________________________________________ 55
1
, H10: basic life support bij kinderen ________________________________________________ 57
Samenvatting kinderdieetleer ________________________________________________ 62
H1: allergieën _________________________________________________________________ 62
Diagnose _____________________________________________________________________________ 64
Symptomen ___________________________________________________________________________ 66
Wetgeving ____________________________________________________________________________ 67
Dieetbehandelplan _____________________________________________________________________ 67
Praktisch _____________________________________________________________________________ 71
H2: coeliakie __________________________________________________________________ 72
Diagnose _____________________________________________________________________________ 74
Behandeling ___________________________________________________________________________ 75
Etiketten _____________________________________________________________________________ 75
H3: constipatie en diarree _______________________________________________________ 77
Constipatie ___________________________________________________________________________ 78
Diarree _______________________________________________________________________________ 80
Dehydratatie __________________________________________________________________________ 82
H4: obesitas ___________________________________________________________________ 82
De behandeling ________________________________________________________________________ 85
Casussen _____________________________________________________________________________ 89
H5: malnutritie ________________________________________________________________ 89
Screening _____________________________________________________________________________ 95
Behandeling ___________________________________________________________________________ 98
Pediatrische drink- en sondevoeding ______________________________________________________ 101
H6: Nefrologie ________________________________________________________________ 103
Nierfunctievervangende therapie ________________________________________________________ 106
Dieetbehandeling _____________________________________________________________________ 108
Ziektespecifieke bijvoeding en sondevoeding _______________________________________________ 110
H7: Zuigelingenvoeding ________________________________________________________ 111
Borstvoeding _________________________________________________________________________ 111
Zuigelingenvoedingen __________________________________________________________________ 113
Flesvoeding voor prematuren ___________________________________________________________ 114
Comfortvoedingen ____________________________________________________________________ 115
Pediatrische bijvoedingen en sondevoeding ________________________________________________ 115
Ziektespecifieke zuigelingenvoedingen ____________________________________________________ 116
Modules _____________________________________________________________________________ 116
H8: metabole aandoeningen ____________________________________________________ 117
Behandeling PKU ______________________________________________________________________ 118
Galactosemie _________________________________________________________________________ 125
H9: mucoviscidose ____________________________________________________________ 126
De behandeling _______________________________________________________________________ 128
Link met voeding ______________________________________________________________________ 130
2
,Samenvatting kinderpathologie
H1: groei en ontwikkeling van het kind
Lichamelijke ontwikkeling
De lichamelijke ontwikkeling steeds beoordelen aan de hand van:
- Kalenderleeftijd (= leeftijd waarop het kind normaal geboren zou worden)
- Het gewicht
- De lengte
- De schedelomtrek
Tijdens het eerste levensjaar:
➢ Gewicht
= In het eerste levensjaar moet je 4x bijomen en ga je dus van 3,5kg naar 13kg
➢ Lengte
= In lengte zal de baby dubbelen en gaan ze van 50cm naar 100cm
➢ Botmassa
= Gaat ook 4x toenemen
Groei = de toename in gewicht, lengte en schedelomtrek dankzij hyperplasie (toename aantal cellen
van weefsel) en hypertrofie (toenemen van weefsels) van de weefsels onder invloed van
groeifactoren.
Lengtegroei = multifactorieel, gemoduleerd door pathologie en gebeurt in 3 fasen: infantiel,
prepubertair, pubertair
De groei parameters:
• Bij de foetus:
o Bipariëtale diameter, femurlengte ed. (echografie)
o Concentratie kreatinine (amnionvocht)
o Ratio lecithine/sfingomyeline
• Bij de neonaat:
o Gewicht, lengte en schedelomtrek
o Dysmatuur = een baby dat te klein is voor zijn hun geboorte door groeiachterstand
tijdens de zwangerschap → Zij hebben een tekort aan voedingsstoffen en bloedtoevoer
tijdens de zwangerschap, vooral door metabole afwijkingen, hypogly/Ca, haalt
groeiachterstand niet in
o Makrosoom (>P97) = kind krijgt te veel voedingsstoffen, komt vaak voor bij diabetische
moeder als zij haar insuline niet goed regelt → zorgt voor een risico op een moeilijke
bevalling of keizersnede
o Prematuur = een baby dat te vroeg geboren is, komt vooral door respiratoire
afwijkingen, haalt achterstand wel in
• Bij de zuigeling/het kind
o Gewicht, lengte en schedelomtrek
o Sluiting en grootte fontanellen
→ Er zijn 2 fontanellen: eentje op het hoofd en eentje op de achterkant van het
hoofd. Ze groeien niet meer toe bij een waterhoofd, hyperthyroïdie of een vitamineD
tekort.
o Tanddoorbraak
3
, o Dikte subcutis
= Onderhuids bindweefsel → nagaan of de puberteistkenmerken zich ontwikkelen
o Botleeftijd
= Het verbenen van de groeischijven, kan je bekijken via radiografie. Elk bot dat we
hebben heeft een groeischijf, vanaf dat die allemaal dicht zijn stop je met groeien en
dat kan je dus bekijken via radiografie. Zijn ze dicht dan ben je sowieso meerderjarig.
Als de botleeftijd gelijkloopt met de kalenderleeftijd zit je goed maar als die jonger is
dan wil dat zeggen da je niet meer zoveel zal groeien
→ De botleeftijd bepaalt men om te weten hoeveel het kind nog zou kunnen
groeien. Het geeft aan hoe ver de rijping van de botten al gevorderd is en wordt
vergeleken met de kalenderleeftijd van het kind. Als uw kind onvoldoende
groeihormoon aanmaakt, zal de botleeftijd lager zijn dan de kalenderleeftijd van uw
kind.
• Bij de adolescent
o Alle voorgaande + puberteitskenmerken
De metingen:
• Gewicht
o Steeds naakt of hetzelfde gekleed altijd
o Steeds op hetzelfde uur van de dag
o Steeds op dezelfde balans
• Lengte
o Tot 3 jaar liggend meten, nadien staand
o Blootsvoets en met rechte rug
• Schedelomtrek
o Steeds de maximale
o Glabella – extremitas occipitalis = doorheen beide slapen
→ Boven de oren op het breedste punt
• Huidplooi
o Tricepsloge
o Met toestelletje
• Segmenten
o U= totale lengte – L
o L = bovenrand symfyse tot grond
o U/L
• Puberteitskenmerken
o Aan de hand van tabellen en fotos
o Testesvolume met Orchidometer van Prader of door meten assen
o Kan al vanaf 9 jaar beginnen, daarvoor moet er onderzoek gedaan worden
4
pathologie
Samenvatting kinderpathologie _______________________________________________ 3
H1: groei en ontwikkeling van het kind ______________________________________________ 3
Lichamelijke ontwikkeling _________________________________________________________________ 3
Psycho-motorische ontwikkeling ___________________________________________________________ 9
H2: neonatologie_______________________________________________________________ 10
De normale neonaat ____________________________________________________________________ 10
Neonatale problemen ___________________________________________________________________ 17
Prematuriteit __________________________________________________________________________ 23
H3: vocht en elektrolyten ________________________________________________________ 27
Vochtproblemen bij kinderen _____________________________________________________________ 30
H4: ziekten van het bloed ________________________________________________________ 33
Ziekten van de rode bloedcellen __________________________________________________________ 33
Ziekten van de bloedplaatjes _____________________________________________________________ 35
Ziekten van de witte bloedcellen __________________________________________________________ 36
H5: gastro-intestinale aandoeningen _______________________________________________ 37
Aandoeningen aan de slokdarm ___________________________________________________________ 37
Aandoeningen aan de maag ______________________________________________________________ 39
Aandoeningen van de lever ______________________________________________________________ 39
Aandoeningen van de pancreas ___________________________________________________________ 40
De dunne darm ________________________________________________________________________ 40
De dikke darm _________________________________________________________________________ 40
H6: nefrologische aandoeningen __________________________________________________ 44
Urineweginfecties ______________________________________________________________________ 44
Glomerulonefritis ______________________________________________________________________ 45
Nefrotisch syndroom ___________________________________________________________________ 45
Hemolytisch uremisch syndroom (HUS) _____________________________________________________ 45
Acute nierinsufficiëntie __________________________________________________________________ 45
H7: respiratoire aandoeningen____________________________________________________ 46
Ziekten van de bovenste luchtwegen _______________________________________________________ 46
Ziekten van de onderste luchtwegen _______________________________________________________ 48
Anderen ______________________________________________________________________________ 49
H8: aandoeningen van het zenuwstelsel ____________________________________________ 50
Epilepsie______________________________________________________________________________ 50
Koortsconvulsies _______________________________________________________________________ 53
Meningitis ____________________________________________________________________________ 53
Encephalitis ___________________________________________________________________________ 53
H9: kinderziekten ______________________________________________________________ 54
Virale kinderziekten ____________________________________________________________________ 54
Bacteriële kinderziekten _________________________________________________________________ 55
Vaccins _______________________________________________________________________________ 55
1
, H10: basic life support bij kinderen ________________________________________________ 57
Samenvatting kinderdieetleer ________________________________________________ 62
H1: allergieën _________________________________________________________________ 62
Diagnose _____________________________________________________________________________ 64
Symptomen ___________________________________________________________________________ 66
Wetgeving ____________________________________________________________________________ 67
Dieetbehandelplan _____________________________________________________________________ 67
Praktisch _____________________________________________________________________________ 71
H2: coeliakie __________________________________________________________________ 72
Diagnose _____________________________________________________________________________ 74
Behandeling ___________________________________________________________________________ 75
Etiketten _____________________________________________________________________________ 75
H3: constipatie en diarree _______________________________________________________ 77
Constipatie ___________________________________________________________________________ 78
Diarree _______________________________________________________________________________ 80
Dehydratatie __________________________________________________________________________ 82
H4: obesitas ___________________________________________________________________ 82
De behandeling ________________________________________________________________________ 85
Casussen _____________________________________________________________________________ 89
H5: malnutritie ________________________________________________________________ 89
Screening _____________________________________________________________________________ 95
Behandeling ___________________________________________________________________________ 98
Pediatrische drink- en sondevoeding ______________________________________________________ 101
H6: Nefrologie ________________________________________________________________ 103
Nierfunctievervangende therapie ________________________________________________________ 106
Dieetbehandeling _____________________________________________________________________ 108
Ziektespecifieke bijvoeding en sondevoeding _______________________________________________ 110
H7: Zuigelingenvoeding ________________________________________________________ 111
Borstvoeding _________________________________________________________________________ 111
Zuigelingenvoedingen __________________________________________________________________ 113
Flesvoeding voor prematuren ___________________________________________________________ 114
Comfortvoedingen ____________________________________________________________________ 115
Pediatrische bijvoedingen en sondevoeding ________________________________________________ 115
Ziektespecifieke zuigelingenvoedingen ____________________________________________________ 116
Modules _____________________________________________________________________________ 116
H8: metabole aandoeningen ____________________________________________________ 117
Behandeling PKU ______________________________________________________________________ 118
Galactosemie _________________________________________________________________________ 125
H9: mucoviscidose ____________________________________________________________ 126
De behandeling _______________________________________________________________________ 128
Link met voeding ______________________________________________________________________ 130
2
,Samenvatting kinderpathologie
H1: groei en ontwikkeling van het kind
Lichamelijke ontwikkeling
De lichamelijke ontwikkeling steeds beoordelen aan de hand van:
- Kalenderleeftijd (= leeftijd waarop het kind normaal geboren zou worden)
- Het gewicht
- De lengte
- De schedelomtrek
Tijdens het eerste levensjaar:
➢ Gewicht
= In het eerste levensjaar moet je 4x bijomen en ga je dus van 3,5kg naar 13kg
➢ Lengte
= In lengte zal de baby dubbelen en gaan ze van 50cm naar 100cm
➢ Botmassa
= Gaat ook 4x toenemen
Groei = de toename in gewicht, lengte en schedelomtrek dankzij hyperplasie (toename aantal cellen
van weefsel) en hypertrofie (toenemen van weefsels) van de weefsels onder invloed van
groeifactoren.
Lengtegroei = multifactorieel, gemoduleerd door pathologie en gebeurt in 3 fasen: infantiel,
prepubertair, pubertair
De groei parameters:
• Bij de foetus:
o Bipariëtale diameter, femurlengte ed. (echografie)
o Concentratie kreatinine (amnionvocht)
o Ratio lecithine/sfingomyeline
• Bij de neonaat:
o Gewicht, lengte en schedelomtrek
o Dysmatuur = een baby dat te klein is voor zijn hun geboorte door groeiachterstand
tijdens de zwangerschap → Zij hebben een tekort aan voedingsstoffen en bloedtoevoer
tijdens de zwangerschap, vooral door metabole afwijkingen, hypogly/Ca, haalt
groeiachterstand niet in
o Makrosoom (>P97) = kind krijgt te veel voedingsstoffen, komt vaak voor bij diabetische
moeder als zij haar insuline niet goed regelt → zorgt voor een risico op een moeilijke
bevalling of keizersnede
o Prematuur = een baby dat te vroeg geboren is, komt vooral door respiratoire
afwijkingen, haalt achterstand wel in
• Bij de zuigeling/het kind
o Gewicht, lengte en schedelomtrek
o Sluiting en grootte fontanellen
→ Er zijn 2 fontanellen: eentje op het hoofd en eentje op de achterkant van het
hoofd. Ze groeien niet meer toe bij een waterhoofd, hyperthyroïdie of een vitamineD
tekort.
o Tanddoorbraak
3
, o Dikte subcutis
= Onderhuids bindweefsel → nagaan of de puberteistkenmerken zich ontwikkelen
o Botleeftijd
= Het verbenen van de groeischijven, kan je bekijken via radiografie. Elk bot dat we
hebben heeft een groeischijf, vanaf dat die allemaal dicht zijn stop je met groeien en
dat kan je dus bekijken via radiografie. Zijn ze dicht dan ben je sowieso meerderjarig.
Als de botleeftijd gelijkloopt met de kalenderleeftijd zit je goed maar als die jonger is
dan wil dat zeggen da je niet meer zoveel zal groeien
→ De botleeftijd bepaalt men om te weten hoeveel het kind nog zou kunnen
groeien. Het geeft aan hoe ver de rijping van de botten al gevorderd is en wordt
vergeleken met de kalenderleeftijd van het kind. Als uw kind onvoldoende
groeihormoon aanmaakt, zal de botleeftijd lager zijn dan de kalenderleeftijd van uw
kind.
• Bij de adolescent
o Alle voorgaande + puberteitskenmerken
De metingen:
• Gewicht
o Steeds naakt of hetzelfde gekleed altijd
o Steeds op hetzelfde uur van de dag
o Steeds op dezelfde balans
• Lengte
o Tot 3 jaar liggend meten, nadien staand
o Blootsvoets en met rechte rug
• Schedelomtrek
o Steeds de maximale
o Glabella – extremitas occipitalis = doorheen beide slapen
→ Boven de oren op het breedste punt
• Huidplooi
o Tricepsloge
o Met toestelletje
• Segmenten
o U= totale lengte – L
o L = bovenrand symfyse tot grond
o U/L
• Puberteitskenmerken
o Aan de hand van tabellen en fotos
o Testesvolume met Orchidometer van Prader of door meten assen
o Kan al vanaf 9 jaar beginnen, daarvoor moet er onderzoek gedaan worden
4
