Naam + achternaam
Studentennummer
993 woorden
1. In deze annotatie kijken we naar één van de drie B’s van het bestuursrecht, namelijk het
belanghebbende begrip. De familievereniging Leekerweide is het niet eens met het
goedkeuringsbesluit van de NZA aangaande een juridische fusie tussen LeekerweideGroep en
Wilgaerden en dient bezwaar in.1 De NZA heeft het bezwaar van de familievereniging niet-
ontvankelijk verklaard met als motivering dat de familievereniging niet voldoet aan het
belanghebbende begrip (art. 1:2 lid 1 Awb). De samenwerkingsovereenkomst tussen de cliëntenraad
en de familievereniging zou in de weg staan aan de belanghebbendheid van de familievereniging, er
zou sprake zijn van afgeleid belang volgens de NZA. 2 Dit brengt de rechter op de rechtsvraag: heeft
de familievereniging een rechtstreeks belang om zo belanghebbende te kunnen zijn?
2. Volgens artikel 1:2 lid 1 Awb wordt onder belanghebbende verstaan: “degene wiens belang
rechtstreeks bij een besluit is betrokken”. Van belang is het begrip “rechtstreeks”. Er moet sprake zijn
van een voldoende mate van causaal verband tussen het genomen besluit en het belang van de
persoon die stelt belanghebbende te zijn. 3 Er mag geen sprake zijn van afgeleid belang, een belang
dat enkel wordt ontleend aan het belang van een ander. Het moet gaan om een rechtstreeks belang
waar geen schakel tussen zit4, bijvoorbeeld niet ontleent aan contractuele relaties. 5 Overige vier
voorwaarden om van belanghebbende te spreken zijn: objectief, persoonlijk, eigen en actueel
belang. Ook wel aangeduid als OPERA-criteria. 6
Rechtspersonen kunnen als derde-belanghebbende worden aangemerkt (art. 1:2 lid 3 Awb). Als hun
belangen worden ook die belangen gezien, die zij krachtens hun statuten en feitelijke
werkzaamheden in het bijzonder behartigen. In deze zaak wordt de familievereniging als statutair
belangenbehartiger van haar cliënten als belanghebbende gezien.
3. CBb gaat daarin niet mee en oordeelt dat cliënten van een zorginstelling betrokkenen zijn op grond
van artikel 49b/c Wmg en daarmee belanghebbende bij het goedkeuringsbesluit van de NZA. Dat
maakt dat de familievereniging als hun statutair belangenbehartiger tot (derde-)belanghebbende
wordt gezien (art. 1:2 lid 1 Awb). De samenwerkingsovereenkomst staat niet in de weg aan de
belanghebbendheid van de familievereniging. 7 Volgens Widdershoven is het leerstuk ‘afgeleid
belang’ geen rustig bezit. Hij constateert dat de rechtspraak nogal wat wijzigingen heeft ondergaan,
waardoor de toepassing van het leerstuk is genuanceerd. Bestuursrechters blijven het leerstuk toch
verschillend toepassen waardoor er verschillende beslissingen ontstaan. 8 Op basis van zijn onderzoek
komt Widdershoven tot vijf vuistregels aan de hand waarvan in een concreet geval moet worden
bepaald of afgeleid belang wel of niet moet worden tegengeworpen. Wat opvalt is dat CBb in
onderhavige zaak niet verwijst naar deze vuistregels, die richtinggevend zouden moeten zijn bij
toepassing van het leerstuk. Zelf heb ik liever dat daar gebruik van werd gemaakt om meer
duidelijkheid te brengen waarom er sprake is van belanghebbendheid dan enkel concluderen dat
cliënten niet ophouden betrokkenen te zijn, ook al worden hun belangen behartigd door de
cliëntenraad die inspraakmogelijkheden heeft, en dat de familievereniging een vaste gesprekspartner
1
CBB 9 februari 2021, ECLI:NL:CBB:2021:142
2
CBB 9 februari 2021, ECLI:NL:CBB:2021:142, r.o. 3
3
M. C. D. Embregts, ‘Toegang voor de afgeleid belanghebbende; is dat nodig?’, NTB 2005-3, p. 11
4
B. W. N. de Waard, ‘Afgeleid belang’, JBplus 2010, p. 62-65.
5
CRvB 7 november 2018, 15/834 WIA-C (Afgeleid belang) ECLI:NL:CRVB:2018:3474, r.o. 6.4-6.5
6
CRvB 7 november 2018, 15/834 WIA-C (Afgeleid belang) ECLI:NL:CRVB:2018:3474, r.o. 5.2
7
CBB 9 februari 2021, ECLI:NL:CBB:2021:142, r.o. 7.6-7.7
8
CRvB 7 november 2018, 15/834 WIA-C (Afgeleid belang) ECLI:NL:CRVB:2018:3474, r.o. 6.34
Studentennummer
993 woorden
1. In deze annotatie kijken we naar één van de drie B’s van het bestuursrecht, namelijk het
belanghebbende begrip. De familievereniging Leekerweide is het niet eens met het
goedkeuringsbesluit van de NZA aangaande een juridische fusie tussen LeekerweideGroep en
Wilgaerden en dient bezwaar in.1 De NZA heeft het bezwaar van de familievereniging niet-
ontvankelijk verklaard met als motivering dat de familievereniging niet voldoet aan het
belanghebbende begrip (art. 1:2 lid 1 Awb). De samenwerkingsovereenkomst tussen de cliëntenraad
en de familievereniging zou in de weg staan aan de belanghebbendheid van de familievereniging, er
zou sprake zijn van afgeleid belang volgens de NZA. 2 Dit brengt de rechter op de rechtsvraag: heeft
de familievereniging een rechtstreeks belang om zo belanghebbende te kunnen zijn?
2. Volgens artikel 1:2 lid 1 Awb wordt onder belanghebbende verstaan: “degene wiens belang
rechtstreeks bij een besluit is betrokken”. Van belang is het begrip “rechtstreeks”. Er moet sprake zijn
van een voldoende mate van causaal verband tussen het genomen besluit en het belang van de
persoon die stelt belanghebbende te zijn. 3 Er mag geen sprake zijn van afgeleid belang, een belang
dat enkel wordt ontleend aan het belang van een ander. Het moet gaan om een rechtstreeks belang
waar geen schakel tussen zit4, bijvoorbeeld niet ontleent aan contractuele relaties. 5 Overige vier
voorwaarden om van belanghebbende te spreken zijn: objectief, persoonlijk, eigen en actueel
belang. Ook wel aangeduid als OPERA-criteria. 6
Rechtspersonen kunnen als derde-belanghebbende worden aangemerkt (art. 1:2 lid 3 Awb). Als hun
belangen worden ook die belangen gezien, die zij krachtens hun statuten en feitelijke
werkzaamheden in het bijzonder behartigen. In deze zaak wordt de familievereniging als statutair
belangenbehartiger van haar cliënten als belanghebbende gezien.
3. CBb gaat daarin niet mee en oordeelt dat cliënten van een zorginstelling betrokkenen zijn op grond
van artikel 49b/c Wmg en daarmee belanghebbende bij het goedkeuringsbesluit van de NZA. Dat
maakt dat de familievereniging als hun statutair belangenbehartiger tot (derde-)belanghebbende
wordt gezien (art. 1:2 lid 1 Awb). De samenwerkingsovereenkomst staat niet in de weg aan de
belanghebbendheid van de familievereniging. 7 Volgens Widdershoven is het leerstuk ‘afgeleid
belang’ geen rustig bezit. Hij constateert dat de rechtspraak nogal wat wijzigingen heeft ondergaan,
waardoor de toepassing van het leerstuk is genuanceerd. Bestuursrechters blijven het leerstuk toch
verschillend toepassen waardoor er verschillende beslissingen ontstaan. 8 Op basis van zijn onderzoek
komt Widdershoven tot vijf vuistregels aan de hand waarvan in een concreet geval moet worden
bepaald of afgeleid belang wel of niet moet worden tegengeworpen. Wat opvalt is dat CBb in
onderhavige zaak niet verwijst naar deze vuistregels, die richtinggevend zouden moeten zijn bij
toepassing van het leerstuk. Zelf heb ik liever dat daar gebruik van werd gemaakt om meer
duidelijkheid te brengen waarom er sprake is van belanghebbendheid dan enkel concluderen dat
cliënten niet ophouden betrokkenen te zijn, ook al worden hun belangen behartigd door de
cliëntenraad die inspraakmogelijkheden heeft, en dat de familievereniging een vaste gesprekspartner
1
CBB 9 februari 2021, ECLI:NL:CBB:2021:142
2
CBB 9 februari 2021, ECLI:NL:CBB:2021:142, r.o. 3
3
M. C. D. Embregts, ‘Toegang voor de afgeleid belanghebbende; is dat nodig?’, NTB 2005-3, p. 11
4
B. W. N. de Waard, ‘Afgeleid belang’, JBplus 2010, p. 62-65.
5
CRvB 7 november 2018, 15/834 WIA-C (Afgeleid belang) ECLI:NL:CRVB:2018:3474, r.o. 6.4-6.5
6
CRvB 7 november 2018, 15/834 WIA-C (Afgeleid belang) ECLI:NL:CRVB:2018:3474, r.o. 5.2
7
CBB 9 februari 2021, ECLI:NL:CBB:2021:142, r.o. 7.6-7.7
8
CRvB 7 november 2018, 15/834 WIA-C (Afgeleid belang) ECLI:NL:CRVB:2018:3474, r.o. 6.34
