OMI les 9: omgaan met
agressie
Wat is agressie?
Doorgaans omschreven als:
o Iedere vorm van dreigend en/of destructief gedrag dat leidt tot schade
(psychisch/fysisch/materieel) aan de ander of zichzelf EXAMENDEFINITIE!!
In sommige handboeken:
o Onderscheid gemaakt tussen agressie en geweld; geweld wordt dan gedefinieerd als
opzettelijk en doelbewust aanwenden van agressief gedrag
Situatieschets:
o Uitleg scores:
1. Acceptabel gedrag
2. Ok begrijpbaar en geen probleem maar wat pedagogische bijsturing
noodzakelijk
3. Op het randje
4. Niet ok
5. Zwaar grensoverschrijdend
niet iedereen geeft altijd dezelfde kwalificatie aan bepaald gedrag, bv.
voor de ene kan iets acceptabel zijn maar voor de andere niet
, Agressie is een subjectief en normatief begrip!
o Subjectief: we moeten kijken naar de persoon zelf die het gedrag incasseert (zeer
persoonlijke, subjectieve interpretatie van het gedrag) hoe komt dit gedrag voor u
binnen; welke score geeft u dit van 1-5? er is geen ‘juist’ antwoord; hangt van
persoon tot persoon af bepaald gedrag al dan niet als ‘agressief’ bestempelen is
subjectief; opvoeding-, ervaringen -en cultuur vormen hiervoor vaak referentiekader
o Normatief: kijken naar de context van het gedrag/ situatie-, cultuur -en tijdsgeest
waarin het gedrag zich voordoet bv. pedagogische tik is in deze generatie
mishandeling, enkele generaties terug was dit doodnormaal / bv. in sommige
culturen is het normaal dat de man de baas is van de familie, in onze cultuur niet
Ontstaan van agressie:
o Theoretische kaders en hun kijk op agressie; je kijk op agressie zal weerslag
hebben op de manier waarop je met de cliënt omgaat daarom belangrijk om er
bewust van te zijn vanuit welk theoretisch kader je het agressief gedrag bekijkt
o Agressie= Acting out gedrag vanuit onverwerkte en/of zwaar beladen
emotionele/psychische inhouden
(psycho-analyse)
o Agressief gedrag als symptoom van dysfunctie in het systeem (Identified Patient
volgens de systeemtheorie) – IP= persoon die gaat misdragen dr dysfunctie systeem
o Agressief gedrag bekijken binnen dimensie van de feiten, psychologie, interactie en
de relationele ethiek (contextuele theorie) !destructief recht! = ‘ik heb het recht om
mij zo te gedragen want ik heb … meegemaakt’
o Agressie komt steeds voort uit frustratie volgens de agressie-frustratie theorie
o Agressie = aangeboren eigenschap (nativisme) – genetisch bepaald
o Agressie= aangeleerde eigenschap (behaviorisme):
Aangeleerd gedrag door observatie/imitatie (Sociale leertheorie, Bandura:
Bobo Doll experiment)
Gedrag dat inslijpt in interactiepatronen tussen ouder/opvoeder en kind
(Sociale leertheorie Patterson) : herhalend interactiepatroon waarbij de
ouder/opvoeder er niet in slaagt een afdoend antwoord te bieden aan het
eisend gedrag van het kind. Het kind heeft dan geleerd dat ‘de aanhouder
wint’, wanneer opvoeders/ouders van bij het begin niet adequaat of
consequent reageren op dwingend of agressief gedrag, leert het kind op
deze manier zijn doel te bereiken. zie schema (toepassen; niet kennen!)
agressie
Wat is agressie?
Doorgaans omschreven als:
o Iedere vorm van dreigend en/of destructief gedrag dat leidt tot schade
(psychisch/fysisch/materieel) aan de ander of zichzelf EXAMENDEFINITIE!!
In sommige handboeken:
o Onderscheid gemaakt tussen agressie en geweld; geweld wordt dan gedefinieerd als
opzettelijk en doelbewust aanwenden van agressief gedrag
Situatieschets:
o Uitleg scores:
1. Acceptabel gedrag
2. Ok begrijpbaar en geen probleem maar wat pedagogische bijsturing
noodzakelijk
3. Op het randje
4. Niet ok
5. Zwaar grensoverschrijdend
niet iedereen geeft altijd dezelfde kwalificatie aan bepaald gedrag, bv.
voor de ene kan iets acceptabel zijn maar voor de andere niet
, Agressie is een subjectief en normatief begrip!
o Subjectief: we moeten kijken naar de persoon zelf die het gedrag incasseert (zeer
persoonlijke, subjectieve interpretatie van het gedrag) hoe komt dit gedrag voor u
binnen; welke score geeft u dit van 1-5? er is geen ‘juist’ antwoord; hangt van
persoon tot persoon af bepaald gedrag al dan niet als ‘agressief’ bestempelen is
subjectief; opvoeding-, ervaringen -en cultuur vormen hiervoor vaak referentiekader
o Normatief: kijken naar de context van het gedrag/ situatie-, cultuur -en tijdsgeest
waarin het gedrag zich voordoet bv. pedagogische tik is in deze generatie
mishandeling, enkele generaties terug was dit doodnormaal / bv. in sommige
culturen is het normaal dat de man de baas is van de familie, in onze cultuur niet
Ontstaan van agressie:
o Theoretische kaders en hun kijk op agressie; je kijk op agressie zal weerslag
hebben op de manier waarop je met de cliënt omgaat daarom belangrijk om er
bewust van te zijn vanuit welk theoretisch kader je het agressief gedrag bekijkt
o Agressie= Acting out gedrag vanuit onverwerkte en/of zwaar beladen
emotionele/psychische inhouden
(psycho-analyse)
o Agressief gedrag als symptoom van dysfunctie in het systeem (Identified Patient
volgens de systeemtheorie) – IP= persoon die gaat misdragen dr dysfunctie systeem
o Agressief gedrag bekijken binnen dimensie van de feiten, psychologie, interactie en
de relationele ethiek (contextuele theorie) !destructief recht! = ‘ik heb het recht om
mij zo te gedragen want ik heb … meegemaakt’
o Agressie komt steeds voort uit frustratie volgens de agressie-frustratie theorie
o Agressie = aangeboren eigenschap (nativisme) – genetisch bepaald
o Agressie= aangeleerde eigenschap (behaviorisme):
Aangeleerd gedrag door observatie/imitatie (Sociale leertheorie, Bandura:
Bobo Doll experiment)
Gedrag dat inslijpt in interactiepatronen tussen ouder/opvoeder en kind
(Sociale leertheorie Patterson) : herhalend interactiepatroon waarbij de
ouder/opvoeder er niet in slaagt een afdoend antwoord te bieden aan het
eisend gedrag van het kind. Het kind heeft dan geleerd dat ‘de aanhouder
wint’, wanneer opvoeders/ouders van bij het begin niet adequaat of
consequent reageren op dwingend of agressief gedrag, leert het kind op
deze manier zijn doel te bereiken. zie schema (toepassen; niet kennen!)
