Op weg naar meesterschap B - Didactiek
Per hoofdstuk oefeningen in bundel + proefexamen
1. Didactisch handelen
1. Inleiding
• In opleiding: pedagogische & didactische wetenschappen
• Didactiek als wetenschap
o Didactiek: aanleren vaardigheden, kennis, gedragingen
▪ Synoniem: onderwijskunde
▪ Weten hoe leerlingen tot leren en vorming brengt
▪ Inzicht in hoe je goede les voorbereidt en uitvoert
o Pedagogie:
▪ Omgaan met kinderen
▪ Inzicht in ontwikkeling kinderen
▪ Kennis verwerven over leefwereld kind
• Vragen stellen aan mentor voor lesvoorbereiding
o Voorkennis?
o Hoe motiveren?
o Wat zijn de doelstellingen?
o Niveau kinderen
o Stoornissen/ leesniveau (individueel kijken naar kind)
2. Componenten van het didactisch handelen
• Aantal aspecten van didactisch handelen in elke les → componenten schematisch in model
• Zie bundel !!
1. Doelstellingen
• = waardevolle, gewenste gedragsveranderingen
• Vooraf in hoofd wat je wilt bereiken met klas
• Wat je wilt dat ze kunnen
• Cognitieve doelstellingen
o Kennis, inzichten & oplossingsmethoden
• Dynamisch-affectieve doelstellingen
o Leren samenwerken, attitude & houding
• Psychomotorische doelstellingen
o Motorische vaardigheden
• Hoofd, hart, handen
2. Beginsituatie
• = geheel bepalende factoren invloed hebben op keuze doelstellingen & op lesgebeuren zelf
• Bv. leerling, leerkracht, school, situationele en occasionele factoren
• Aspecten beginsituatie leerling
o Niveau
o Leerprofiel
o Interesse
1
, • Pijl: wisselwerking
o Doelstellingen aanpassen aan beginsituatie (& omgekeerd)
o Bv. ze kunnen al met determinatietabel werken spin → soorten of voortplanting…
3. Didactische principes
• = richtlijnen voor didactisch handelen om lessen krachtiger te maken
• Focus op
o Motivatieprincipe
o Activiteitsprincipe
o Aanschouwelijkheidsprincipe
o Geleidelijkheidsprincipe
o Differentiatieprincipe
o Herhalingsprincipe
4. Didactische werkvormen
• = afbakende handelingspatronen van leerkracht, die bepaalde leerervaringen bij leerlingen
tot stand brengt
• Middel om doet te bereiken
• Soorten
o Aanbiedende werkvormen: docent enkel aan woord
o Gespreksvormen: in gesprek met elkaar (bv. kringgesprek)
o Opdrachtvormen: opdracht geven
o Complexe werkvormen: excursie, contractwerk, …
5. Leerinhoud en leerstof
• Leerinhoud: WAT leerlingen moeten leren om doel te bereiken
o Bv. kenmerken prooidier
• Leerstof: MIDDEL om leerinhoud te bereiken (= vervangbaar)
o Bv. konijn bestuderen
• Leerinhoud aangebracht door leerstof
6. Leermiddelen
• = middelen leerkracht/ leerlingen gebruiken onderwijs- & leeractiviteiten te laten verlopen
• Drager van leerstof & leerinhoud
• Soms leermiddel = leerstof
o Bv. werkblad
7. Evaluatie
• = resultaat leerproces bekeken & gewaardeerd obv vooropgestelde doelen
• Formatieve functie
o Tussentijds evalueren & meebegeleiden
o Kijken naar proces niet enkel product
o Je staat daar in leerproces → dit nog doen om doel te bereiken
• Summatieve functie
o Samenvattend (bv. rapport)
o Enkel kijken naar product
2
Per hoofdstuk oefeningen in bundel + proefexamen
1. Didactisch handelen
1. Inleiding
• In opleiding: pedagogische & didactische wetenschappen
• Didactiek als wetenschap
o Didactiek: aanleren vaardigheden, kennis, gedragingen
▪ Synoniem: onderwijskunde
▪ Weten hoe leerlingen tot leren en vorming brengt
▪ Inzicht in hoe je goede les voorbereidt en uitvoert
o Pedagogie:
▪ Omgaan met kinderen
▪ Inzicht in ontwikkeling kinderen
▪ Kennis verwerven over leefwereld kind
• Vragen stellen aan mentor voor lesvoorbereiding
o Voorkennis?
o Hoe motiveren?
o Wat zijn de doelstellingen?
o Niveau kinderen
o Stoornissen/ leesniveau (individueel kijken naar kind)
2. Componenten van het didactisch handelen
• Aantal aspecten van didactisch handelen in elke les → componenten schematisch in model
• Zie bundel !!
1. Doelstellingen
• = waardevolle, gewenste gedragsveranderingen
• Vooraf in hoofd wat je wilt bereiken met klas
• Wat je wilt dat ze kunnen
• Cognitieve doelstellingen
o Kennis, inzichten & oplossingsmethoden
• Dynamisch-affectieve doelstellingen
o Leren samenwerken, attitude & houding
• Psychomotorische doelstellingen
o Motorische vaardigheden
• Hoofd, hart, handen
2. Beginsituatie
• = geheel bepalende factoren invloed hebben op keuze doelstellingen & op lesgebeuren zelf
• Bv. leerling, leerkracht, school, situationele en occasionele factoren
• Aspecten beginsituatie leerling
o Niveau
o Leerprofiel
o Interesse
1
, • Pijl: wisselwerking
o Doelstellingen aanpassen aan beginsituatie (& omgekeerd)
o Bv. ze kunnen al met determinatietabel werken spin → soorten of voortplanting…
3. Didactische principes
• = richtlijnen voor didactisch handelen om lessen krachtiger te maken
• Focus op
o Motivatieprincipe
o Activiteitsprincipe
o Aanschouwelijkheidsprincipe
o Geleidelijkheidsprincipe
o Differentiatieprincipe
o Herhalingsprincipe
4. Didactische werkvormen
• = afbakende handelingspatronen van leerkracht, die bepaalde leerervaringen bij leerlingen
tot stand brengt
• Middel om doet te bereiken
• Soorten
o Aanbiedende werkvormen: docent enkel aan woord
o Gespreksvormen: in gesprek met elkaar (bv. kringgesprek)
o Opdrachtvormen: opdracht geven
o Complexe werkvormen: excursie, contractwerk, …
5. Leerinhoud en leerstof
• Leerinhoud: WAT leerlingen moeten leren om doel te bereiken
o Bv. kenmerken prooidier
• Leerstof: MIDDEL om leerinhoud te bereiken (= vervangbaar)
o Bv. konijn bestuderen
• Leerinhoud aangebracht door leerstof
6. Leermiddelen
• = middelen leerkracht/ leerlingen gebruiken onderwijs- & leeractiviteiten te laten verlopen
• Drager van leerstof & leerinhoud
• Soms leermiddel = leerstof
o Bv. werkblad
7. Evaluatie
• = resultaat leerproces bekeken & gewaardeerd obv vooropgestelde doelen
• Formatieve functie
o Tussentijds evalueren & meebegeleiden
o Kijken naar proces niet enkel product
o Je staat daar in leerproces → dit nog doen om doel te bereiken
• Summatieve functie
o Samenvattend (bv. rapport)
o Enkel kijken naar product
2
