Samenvatting Burgerlijk recht Johan Dewinter

Recht
Inhoudsopgave
Deel 1 : Algemeen recht................................................................................................................................. 2
1.1 Algemene inleiding.........................................................................................................................................2
1.1.1 Wat is recht?(typische examenvraag)....................................................................................................2
1.1.2 Indeling tot het recht..............................................................................................................................2
1.1.3 Bronnen van het recht............................................................................................................................3
1.2 Structuren en instellingen..............................................................................................................................4
1.2.1 Belgische staatsstructuur........................................................................................................................4
1.2.2 Rechtbanken en hoven...........................................................................................................................6
1.2.3 Controle op de verschillende machten...................................................................................................7
1.3 Privaatrechterlijk procesrecht........................................................................................................................8
1.3.1 Burgerlijke procedure.............................................................................................................................9
1.4 Algemene begrippen....................................................................................................................................10
1.4.1 Gebiedende rechtsregels (p35-36).......................................................................................................10
1.4.2 Aanvullende rechtsregels.....................................................................................................................10
1.4.3 Rechtsfeiten..........................................................................................................................................10
1.4.4 Rechtshandeling...................................................................................................................................10

2 Personen, familie en relatievermogenrecht............................................................................................... 11
2.1 Personenrecht..............................................................................................................................................11
2.1.1 Het begrip persoon...............................................................................................................................11
2.1.2 De staat van een persoon.....................................................................................................................11
2.1.3 Bekwaamheid.......................................................................................................................................12
2.2 Familierecht (veel aandacht aan relatievormen).........................................................................................13
2.2.1 Wie is Familie........................................................................................................................................13
2.2.2 Schijnhuwelijk.......................................................................................................................................13
2.2.3 Het huwelijk en het samenwonen........................................................................................................13
2.2.4 Primair stelsel; rechten en verplichtingen vd echtgenoten.................................................................15
2.2.5 echtscheiding........................................................................................................................................16
2.3 Relatievermogenrecht..................................................................................................................................17
2.3.1 Huwelijksvermogenrecht......................................................................................................................17
2.3.2 Vermogensrecht van wettelijke samenwoners....................................................................................20
2.3.3 Vermogensrecht van feitelijke samenwoners......................................................................................20

3 Goederenrecht.......................................................................................................................................... 21

4 Nalatenschap,schenkingen en testamenten............................................................................................... 21
4.1 Intestaat erfrecht (wettelijk erfrecht)..........................................................................................................21
4.1.1 5 technieken.........................................................................................................................................22
4.1.2 Situatie van de langstlevende echtgenoot en wettelijke samenwoner...............................................22
4.1.3 Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap..................................................................................23
4.1.4 Verdeling en inbreng............................................................................................................................23
4.2 Schenkingen en testament (het verschil is een zekere vraag).....................................................................24
4.2.1 Schenkingen..........................................................................................................................................24
4.2.2 Testament.............................................................................................................................................24

5 verbintenis................................................................................................................................................ 26

, 5.1 Verbintenissen uit overeenkomst.................................................................................................................26
5.1.1 definitie.................................................................................................................................................26
5.1.2 Basisbeginselen van ons contract.........................................................................................................27
5.1.3 Geldigheidsvoorwaarden voor het bestaan van de overeenkomst.....................................................27
5.1.4 Uitwerking van overeenkomst.............................................................................................................27
5.1.5 Modaliteiten van verbintenis...............................................................................................................29
5.2 Verbintenissen uit onrechtmatige daad.......................................................................................................29
5.2.1 Contractuele aansprakelijkheid............................................................................................................29
5.2.2 Buiten-contractuele aansprakelijkheid (ionrechtmatge daad)............................................................30
5.2.3 Strafrechtelijke aansprakelijkheid: bestraffen van de dader...............................................................32
............................................................................................................................................................................32

6 bewijsmiddelen......................................................................................................................................... 32




Deel 1 : Algemeen recht
1.1 Algemene inleiding
1.1.1 Wat is recht?(typische examenvraag)
 Kenmerken van het recht

 Geheel van regels
 Wetten
 Maatschappelijk leven ordenen
 anarchie
 Regels zijn afdwingabaar
 Regel overtreden => straffen

1.1.2 Indeling tot het recht
 Privaatrecht (burger vs burger)
 Burgerlijk recht
 Bv. Familiale zaken,…
 Gerechterlijk privaatrecht
 Bevoegde rechtbanken
 Inter. privaatrecht
 Publiekrecht (overheid vs burger)
 Staatsrecht
 Regels met betrekking tot organen van de staat
 Administratief recht
 Bv.vergunningen
 Strafrecht
 Welke gedragingen zijn strafbaar
 Welke straf
 Strafprocesrecht
 Overtredingen opsporen
 fiscaal
 Financieel, ondernemings, sociaal…

,1.1.3 Bronnen van het recht

1.1.3.1 Supranationale wetgeving
= boven Belgishe wetgeving
 Richtlijnen
o Doel bereiken
 Verordening
o Regels die toegepast moeten worden
 Besluiten
o Wet specifiek voor 1 lidstaat
1.1.3.2 Nationale wetgeving


1. Grondwet
 Meest fundamenteel
 Veel rond vrijheid en gelijkheid
 Regelt
o Inrichting van de machten binnen staat
o Waarborgt
 fundamentele rechten
 vrijheid burgers
 moeilijk om te veranderen
 voorbeelden
o De vrijheid van persoon is gewaarborgd.
o Het onderwijs is vrij.
o De vrijheid van meningsuiting is gewaarborgd.
2. De wet
 Komt tot stand door K.V.V.
 Uitwerking kort na publicatie
3. Decreten en ordonnanties (=aan wet)
 Wetten op gemeenschap en gewest niveau
4. Koninklijke besluiten
 Besluiten van koning
 Nodig voor uitvoering wetten
 Wettelijke basis
5. Ministeriële besluiten
 Detailering KB
6. Besluit van een deelregering
7. Provinciaal en gemeentelijk reglement
8. Rechtspraak (niet dwingend)
 Uitspraak rechter

, o Alleen bindend tussen beide partijen
o Beslissing hogere rechters hebbe prioriteit
o Beslissingen uitleggen
9. De rechtsleer
 Wetenschappelijke publicaties over juridische aangelegenheden
10. De gewoonte
11. De algemene rechtsbeginselen




1.2 Structuren en instellingen
1.2.1 Belgische staatsstructuur
 Democratische staat
 Scheiding der machten
o Wetgevend
 Exclusieve bevoegdheden van de Kamer
 Het verlenen van naturalisaties
 Aansprakelijkheid van de ministers
 De begrotingen en de rekeningen van de Staat
 De vaststelling van het legercontingent
 Verplicht tweekamerstelsel
 Herziening van de grondwet
 Lijst opgenomen in de grondwet
 Eigen besluitvormingsrecht
 Eigen initiatief
 Evocatierecht
 Taken van de wetgevende macht : parlement
 De Kamer van volksvertegenwoordigers
o De leden worden rechtstreeks verkozen
 De Senaat
o De leden worden aangesteld door de deelstaten
 Controle op de regering
o Begrotingscontrole
o Controle op de minister(s): vertrouwensstemming

o Uitvoerend
 Taken van de uitvoerende macht: de regering
 De Koning
 De regering
o Uitvoering van de wetten door het maken van
koninklijke besluiten
o Handhaving van de openbare orde
o Beheer van de openbare diensten
o Buitenlands beleid
o Rechterlijk