CE4 samenvatting Edumundo en BS
Hoofdstuk 1 Edumundo
De organisatiestructuur is de wijze waarop taken binnen een organisatie zijn verdeeld en
waarop vervolgens afstemming tussen deeltaken tot stand wordt gebracht. Zij heeft dus te
maken met de verdeling van activiteiten over afdelingen en de taken van de werknemers.
1.1 Theorie van Mintzberg
Hij ontwikkelde een model om organisaties makkelijker in te delen en te herkennen. Binnen
dat model wordt vooral gekeken naar dat deel van de organisatie dat de meeste invloed
heeft op het resultaat, het zogenaamde dominante organisatiedeel. Daarnaast wordt
gekeken naar de meest gebruikte manier om activiteiten in een organisatie te sturen en op
elkaar af te stemmen, het belangrijkste coördinatiemechanisme.
Volgens Mintzberg bestaan organisatiestructuren feitelijk uit maximaal zes onderdelen. Het
belangrijkste onderdeel hiervan bepaalt de aard van de organisatie.
Deze zes organisatieonderdelen zijn:
1. De strategische top: denk aan de directie van een organisatie.
2. Het lijnmanagement: ook wel het middenkader genoemd.
3. De werkvloer: verantwoordelijk voor uitvoering van de werkzaamheden.
4. De ondersteunende staf (support): afdelingen als personeelszaken en facility
management.
5. De technostructuur: ondersteunende stafafdelingen zoals planning, IT of logistiek.
6. De ideologie: de bedrijfscultuur, normen en waarden en andere niet-materiële
doelen.
Naast de coördinatiemechanismen onderscheidt Mintzberg ook een zevental typen
organisaties.
De zeven organisatietypen van Mintzberg:
1. Entrepreneurial organization (eenvoudige structuur).
2. Machine organization (machinebureaucratie).
3. Professional organization (professionele bureaucratie).
4. Diversified organization (divisiestructuur).
5. Innovative organization (adhocratie).
6. Missionary organization (zendingsorganisatie).
7. Political organization (politieke organisatie).
1.2. Organisatievormen
Er bestaan verschillende soorten
organisatievormen. Wij beperken ons
tot de vier belangrijkste:
1. de lijnorganisatie; Een
lijnorganisatie is een organisatie waar
boven elke werknemer een manager
staat. In deze organisaties zijn taken
toebedeeld aan afdelingen. De
lijnorganisatie is een veelgebruikte
organisatiestructuur. Qua vorm lijkt de
lijnorganisatie op een piramide: van
boven smal en breed uitlopend naar
beneden.
Verantwoordelijkheid is duidelijk en eenvoudig vast te stellen
Bevoegdheden zijn afgebakend
Taken en verantwoordelijkheden zijn duidelijk bepaald
Beslissen kan snel gaan
Bureaucratie (veel regels en lange lijnen)
‘Eilandjes’ in plaats van samenwerking
, Doorgaans minder arbeidsverdeling en specialisatie
Managers als ‘controleurs’
Niet flexibel (alles ligt vast)
2. de lijn-staforganisatie; Een lijn-staforganisatie is een lijnorganisatie waaraan één of
meer stafafdelingen zijn toegevoegd. De toevoeging ‘staf’ geeft aan dat de onderneming met
adviseurs en/of adviesafdelingen werkt, die dus ‘buiten’ de lijn vallen. Omdat in de
lijnorganisatie alles via de lijn loopt, raken lijnmanagers snel overbelast. Ook wordt van hen
verwacht dat ze op alle gebieden – van personeelszaken tot automatisering – deskundig zijn.
In de praktijk is dit niet mogelijk. Om
deze lijnmanagers te ondersteunen
en te adviseren zijn stafdiensten in
het leven geroepen. De lijnhiërarchie
verandert hierdoor niet. De
stafdiensten werken voor het hele
bedrijf of een deel van het bedrijf,
maar zijn niet ondergeschikt aan de
afdelingen. Ze staan ‘buiten de lijn’.
Veel voorkomende stafdiensten zijn
personeelszaken, financiën en
automatisering.
3. de matrixorganisatie; Een matrixorganisatie is een organisatiestructuur die vaak in grote
organisaties wordt toegepast. Hierbij rapporteren de deelnemers aan meerdere personen.
De organisatievorm is dan opgedeeld naar verschillende gezichtspunten, bijvoorbeeld naar
productgroep en naar geografische regio. Een medewerker heeft twee leidinggevenden,
namelijk het hoofd van de productgroep én het hoofd van de geografische regio. In de top
moet dan afgesproken zijn hoeveel
zeggenschap elke leidinggevende
heeft en welke terreinen die
zeggenschap bestrijkt. Dit laatste kan
conflicten geven in het geval dat
leidinggevenden onderling te weinig
afstemmen. Tevens betekent de
dubbeltaak vaak een zware belasting
voor de deelnemers. In de
matrixorganisatie werken lijn- en
stafmedewerkers niet naast elkaar
maar met elkaar.
4. de projectorganisatie: Als binnen een wat grotere organisatie een ingewikkeld project
moet worden uitgevoerd, kan de onderneming specialisten van verschillende terreinen bij
elkaar in een groep plaatsen. Dit heet een projectgroep
Een tijdelijk samenwerkingsverband van verschillende specialisten die samen een doel
moeten realiseren. Dit is vaak een tijdelijk samenwerkingsverband van verschillende
specialisten die samen een doel moeten realiseren. Aan het hoofd van een projectgroep
staat een projectleider.
1.3 Management en leiderschap
De acht thema’s behelzen in vogelvlucht:
1. Een actiegerichte oriëntatie: niet te veel plannen, maar doen.
2. Een klantgerichte instelling: luisteren naar hen die uw diensten gebruiken.
3. Autonomie en ondernemingsgeest: op zoek naar innovatie en
productvoorvechters..
Hoofdstuk 1 Edumundo
De organisatiestructuur is de wijze waarop taken binnen een organisatie zijn verdeeld en
waarop vervolgens afstemming tussen deeltaken tot stand wordt gebracht. Zij heeft dus te
maken met de verdeling van activiteiten over afdelingen en de taken van de werknemers.
1.1 Theorie van Mintzberg
Hij ontwikkelde een model om organisaties makkelijker in te delen en te herkennen. Binnen
dat model wordt vooral gekeken naar dat deel van de organisatie dat de meeste invloed
heeft op het resultaat, het zogenaamde dominante organisatiedeel. Daarnaast wordt
gekeken naar de meest gebruikte manier om activiteiten in een organisatie te sturen en op
elkaar af te stemmen, het belangrijkste coördinatiemechanisme.
Volgens Mintzberg bestaan organisatiestructuren feitelijk uit maximaal zes onderdelen. Het
belangrijkste onderdeel hiervan bepaalt de aard van de organisatie.
Deze zes organisatieonderdelen zijn:
1. De strategische top: denk aan de directie van een organisatie.
2. Het lijnmanagement: ook wel het middenkader genoemd.
3. De werkvloer: verantwoordelijk voor uitvoering van de werkzaamheden.
4. De ondersteunende staf (support): afdelingen als personeelszaken en facility
management.
5. De technostructuur: ondersteunende stafafdelingen zoals planning, IT of logistiek.
6. De ideologie: de bedrijfscultuur, normen en waarden en andere niet-materiële
doelen.
Naast de coördinatiemechanismen onderscheidt Mintzberg ook een zevental typen
organisaties.
De zeven organisatietypen van Mintzberg:
1. Entrepreneurial organization (eenvoudige structuur).
2. Machine organization (machinebureaucratie).
3. Professional organization (professionele bureaucratie).
4. Diversified organization (divisiestructuur).
5. Innovative organization (adhocratie).
6. Missionary organization (zendingsorganisatie).
7. Political organization (politieke organisatie).
1.2. Organisatievormen
Er bestaan verschillende soorten
organisatievormen. Wij beperken ons
tot de vier belangrijkste:
1. de lijnorganisatie; Een
lijnorganisatie is een organisatie waar
boven elke werknemer een manager
staat. In deze organisaties zijn taken
toebedeeld aan afdelingen. De
lijnorganisatie is een veelgebruikte
organisatiestructuur. Qua vorm lijkt de
lijnorganisatie op een piramide: van
boven smal en breed uitlopend naar
beneden.
Verantwoordelijkheid is duidelijk en eenvoudig vast te stellen
Bevoegdheden zijn afgebakend
Taken en verantwoordelijkheden zijn duidelijk bepaald
Beslissen kan snel gaan
Bureaucratie (veel regels en lange lijnen)
‘Eilandjes’ in plaats van samenwerking
, Doorgaans minder arbeidsverdeling en specialisatie
Managers als ‘controleurs’
Niet flexibel (alles ligt vast)
2. de lijn-staforganisatie; Een lijn-staforganisatie is een lijnorganisatie waaraan één of
meer stafafdelingen zijn toegevoegd. De toevoeging ‘staf’ geeft aan dat de onderneming met
adviseurs en/of adviesafdelingen werkt, die dus ‘buiten’ de lijn vallen. Omdat in de
lijnorganisatie alles via de lijn loopt, raken lijnmanagers snel overbelast. Ook wordt van hen
verwacht dat ze op alle gebieden – van personeelszaken tot automatisering – deskundig zijn.
In de praktijk is dit niet mogelijk. Om
deze lijnmanagers te ondersteunen
en te adviseren zijn stafdiensten in
het leven geroepen. De lijnhiërarchie
verandert hierdoor niet. De
stafdiensten werken voor het hele
bedrijf of een deel van het bedrijf,
maar zijn niet ondergeschikt aan de
afdelingen. Ze staan ‘buiten de lijn’.
Veel voorkomende stafdiensten zijn
personeelszaken, financiën en
automatisering.
3. de matrixorganisatie; Een matrixorganisatie is een organisatiestructuur die vaak in grote
organisaties wordt toegepast. Hierbij rapporteren de deelnemers aan meerdere personen.
De organisatievorm is dan opgedeeld naar verschillende gezichtspunten, bijvoorbeeld naar
productgroep en naar geografische regio. Een medewerker heeft twee leidinggevenden,
namelijk het hoofd van de productgroep én het hoofd van de geografische regio. In de top
moet dan afgesproken zijn hoeveel
zeggenschap elke leidinggevende
heeft en welke terreinen die
zeggenschap bestrijkt. Dit laatste kan
conflicten geven in het geval dat
leidinggevenden onderling te weinig
afstemmen. Tevens betekent de
dubbeltaak vaak een zware belasting
voor de deelnemers. In de
matrixorganisatie werken lijn- en
stafmedewerkers niet naast elkaar
maar met elkaar.
4. de projectorganisatie: Als binnen een wat grotere organisatie een ingewikkeld project
moet worden uitgevoerd, kan de onderneming specialisten van verschillende terreinen bij
elkaar in een groep plaatsen. Dit heet een projectgroep
Een tijdelijk samenwerkingsverband van verschillende specialisten die samen een doel
moeten realiseren. Dit is vaak een tijdelijk samenwerkingsverband van verschillende
specialisten die samen een doel moeten realiseren. Aan het hoofd van een projectgroep
staat een projectleider.
1.3 Management en leiderschap
De acht thema’s behelzen in vogelvlucht:
1. Een actiegerichte oriëntatie: niet te veel plannen, maar doen.
2. Een klantgerichte instelling: luisteren naar hen die uw diensten gebruiken.
3. Autonomie en ondernemingsgeest: op zoek naar innovatie en
productvoorvechters..
