samenvatting didactische werkvormen

Leren onderwijzen
Werkvormen en klasopstelling

Schema: Werkvormen

DOCEREN PRESENTATIE DEMONSTREREN UITLEGGEN OF VERTELLEN
INSTRUCTIE GEVEN
Bondige De informatie zal hoofdzakelijk Alle vormen van informatieoverdracht Bij demonstratie wordt naast verbale Is vooral om zijn affectieve effect
verbaal en zakelijk worden waarbij de leraar inhoud aanbiedt op instructie ook visuele instructie gekozen.
omschrijving
overgedragen, al dan niet met visuele een manier die het verbale en formele gegeven. Dit kan gebruikt worden om Variant is voorlezen
ondersteuning. overstijgt. cognitieve en psycho-motorische
Het is geschikt voor het bereiken van Presentaties hebben een meerwaarde doelen te bereiken.
cognitieve doelen. ten opzichte van doceermomenten. Kan door leerkracht gegeven worden,
Het is niet bruikbaar voor Presentaties brengen een extra maar ook een leerling kan een
psychomotorische en /of dynamisch auditief of visueel element in. vaardigheid demonstreren, waarbij de
affectieve doelen Vereiste: het gebruik van didactisch leerkracht de handelingen voorziet
materiaal. van verbale instructie.
Kan ook via audiovisuele media tonen
zoals YouTube
Voordelen?  Efficiënte werkvorm ->  Efficiënte werkvorm; kan  (meestal) eenvoudig te  Leerstof wordt op een  Inhoud van de informatie is
eenvoudig organiseren aan veel leerlingen tegelijk organiseren boeiende manier vertelt niet zozeer belangrijk, er
 Aan veel leerlingen gelijk doorgegeven worden.  Tijdbesparend  ontstaat een sfeer.
dezelfde info doorgeven  Een presentatie kan je ook  Mogelijk in grotere  Aangename, informele
 Veilige werkvorm: geeft in de handen van de groepen sfeer staat centraal
leerkracht veiligheid en leerlingen leggen, hierdoor
leerling structuur stijgt de leerling activiteit.


Nadelen?  Weinig ruimte voor  Leerkracht -> weinig tot  Leerling kijken louter  Korte uitleg
interactie geen aandacht aan passief toe
 Weinig ruimte voor individuele verschillen van
spontane of onverwachte leerlingen
reacties van de leerlingen
 Als de leerlingen enkel
moeten luisteren kunnen
ze zich moeilijk lang
concentreren
Voorwaarden  Algemeen een laag  Duidelijke begeleidende
leerrendement instructie
 Kan verhoogd worden  Demonstratie -> door alle
door: expressie, structuur leerlingen goed
en concrete voorbeelden aanschouwd
 Duur: 5min (niet te lang)  Ondersteunende
 Best afwisselen met leermiddelen (staat op
andere werkvormen om voorhand klaar)
aandacht hoog te houden

, Leren onderwijzen
Werkvormen en klasopstelling

Varianten




ONDERWIJSLEERGESPREK LEERGESPREK DISCUSSIE KLASGESPREK OEFENINGEN EN
OPDRACHTEN
Bondige Een door de leraar voor Vindt plaats na een zelfstandige Spreken, luisteren en mening Wordt vooral inhoudelijk gevuld door Het zijn elementaire bouwstenen
gestructureerd gesprek waarin de opdracht. De verschillende beargumenteren staan centraal. de leerlingen. De leraar beperkti zich waaruit vele andere werkvormen
omschrijving
leerlingen via vraag en antwoord oplossingswegen, hun juistheid en de Onderwerp kan door eender wie tot gesprekstechnische begeleiding. worden samengesteld. De activiteit
stapsgewijs tot bepaalde inzichten voor- en nadelen worden besproken. bepaald worden. Een discussie is vnl Verschil zit hem in de inhoud van het ligt bij de leerlingen zelf. Meestal
gebracht worden. Het doel is de lln laten reflecteren cognitief (meningvormend) en er gesprek: de klasdiscussies situeren moeten leerlingen theorie toepassen
over hun werkwijze en tot nieuwe wordt niet noodzakelijk een zich vooral in het cognitieve domein. in oefeningen of via opdrachten
inzichten laten komen. gezamenlijke conclusie bereikt. Zo Kringgesprekken zijn erop gericht om productief omgaan met kennis en
maken de lln kennis met veel dynamisch-affectieve thema’s in vaardigheden.
standpunten. (synoniem: debat) klasverband te bespreken.
Leerlingen moeten hun eigen Groeperingsvormen:
ervaringen en gevoelens delen.  Individueel
Doel: leerlingen ontmoeten elkaar  Partnerwerk (per twee)
over een specifiek thema en spreken  In groep (groepswerk)
vanuit hun eigen persoonlijke  Klassikaal
beleving.

Samenstelling: willekeurig of bewust
 Bewust bv o.b.v.
Leerstatus, leerprofiel,
interesse, …

Homogene of heterogene
groepssamenstelling
Voordelen?  Is een krachtige werkvorm  Leerkracht -> zicht op  Leren formuleren en  Peilen naar gevoeligheid
o.w.v. de interactie werkwijze leerlingen kennen van verschillende omtrent een thema
 Het is een relatief veilige  Fouten opsporen en standpunten  Betrokkenheid verhogen
werkvorm voor de leraar bijsturen  Zelf mening en standpunt  Thema’s bespreekbaar
en de leerlingen  Leerlingen die leerstof vormen maken of introduceren
 Het kan op verschillende minder goed beheersen ->   Bevorderd de sfeer
manieren gebruikt worden: verwoorden goede  Spanningen bespreekbaar
 Zowel klassikaal als bij herhaling maken
individuele begeleiding  Weekendkring/
 Om leerstof aan te vakantiekring: schoolweek
brengen starten
 Om het resultaat van
opdrachten te bespreken